Velaquí os modelos dispoñibles de CAMISOLAS (10 €/unidade), GORRAS (6 €/unidade) e BANDOLEIRAS (5 €/unidade) rotuladas co deseño do ESPAZO NATURAL E ARQUEOLÓXICO DOS SETE CAMIÑOS. Quen desexe adquirir calquera peza, só ten que acceder á web www.espazosetecaminhos.tk ou enviar unha mensaxe ao enderezo de correo electrónico espazosetecaminhos@gmail.com. Grazas por colaborar con esta causa a prol da cultura e do medio ambiente.
“…Están a utilizar espazos forestais protexidos cando lles vén en gana e saltándose as tramitacións na lexislación vixente”.
“Vaise destrozar outro espazo natural no que modificaron a calificación do solo para facer o que queiran”.
“Deixaremos aos nosos fillos e netos unha sociedade peor” (…) “tomando decisións pola parte de atrás, facendo unha lei de acompañamento aos orzamentos da comunidade para facer esta estrutura nun terreo forestal, saltándose os concellos e os intereses xerais da cidadanía”.
Con estas palabras, o alcalde de Pontevedra, Miguel Fernández Lores, expresaba a súa preocupación pola posible destrucción do patrimonio forestal das parroquias de Marcón e San Cibrán debido ao proxecto da Consellería de Sanidade de construir un novo hospital en Monte Carrasco. Un “cirio” no que tamén está enfrascado o alcalde de Marín, nunha nova fronte común do BNG e do PSOE contra o Goberno da Xunta.
Aproveitando o ambiente sanitario do que se rodea ultimamente e estando flanqueado por dous profesionais da Medicina como Fernández Lores e o voceiro da Plataforma pola Sanidade Pública, Manuel Martín, non estaría de máis que Francisco Veiga se fixera un chequeo a fondo e urxente da materia gris, da capacidade política que gasta e dos principios polos que se rexe, porque de todo iso anda bastante-bastante escaso. Por desgraza, non hai inxección milagreira de vitaminas nin reconstituinte enerxético potente abondo para corrixir as súas deficiencias crónicas e galopantes. Noutras palabras: de onde non hai, non se pode sacar.
Ten graza que mentres Fernández Lores proclama unha acérrima defensa do monte veciñal das parroquias do rural pontevedrés (algo totalmente lexítimo e encomiable, no exercicio do seu cargo), ao seu carón, o alcalde de Marín permaneza impasible, co rictus de cartón pedra. Nas fotos en color dos xornais nin sequera se aprecia que se ruborice, do cínico que é e da pouca vergoña que ten. Veiga asinte e suscribe os argumentos do alcalde de Pontevedra a prol a protección de Monte Carrasco, pero o Monte Pituco dálle literalmente polo saco, falando en prata.
…Que Marín precisa un polígono industrial? Non hai problema, velaí está o Monte Pituco a tiro de pedra do porto. Que o espazo conta con protección ambiental de rango autonómico? Non pasa nada, fáiselle unha petición á Xunta para que o desafecte. Que está inzado de gravados prehistóricos? Que máis dá, se Marín xa ten abondo cos petroglifos de Mogor. E así un sinfín de vaguedades e excusas noxentas que lle pasarán pola cabeza, demostrando a súa atrevida incultura. Demostrando que practica, precisamente, todo iso que critica o seu homólogo de Pontevedra. E aí está cóbado con cóbado con el, para que as cámaras o retraten ben retratado.
A Veiga resbálalle a sanidade pública: exerce unha dobre moral cando esixe que na área sanitaria de referencia para Marín se aproveiten os investimentos públicos realizados antano para mellorar o actual hospital, mentres que, ante a demanda para que se constrúa un centro de saúde na vila, o caso é mirar para outro lado con tal de que a Consellería de Sanidade apoquine, veña a financiación de onde veña: do erario público, do privado, dos fondos reservados, do calcetín agochado no colchón ou de debaixo da viga.
Non lle imos reprochar máis ao alcalde de Marín a súa falta de diplomacia co homólogo de Pontevedra polas sonadas polémicas a respecto do reparto dos cargos de representación no Consello da Autoridade Portuaria, ou dos lindes entre as dúas localidades, con “performance” de Francisco Veiga incluida, rodillo de pintura en ristre. Pero non lle podemos consentir que nos aldraxe aos veciños do Monte Pituco con agravios comparativos tan sangrantes: se quere rivalizar con Fernández Lores na defensa do Monte Carrasco, que lle dispute a Antón Louro a candidatura socialista ao goberno local de Pontevedra.
…Nunca tal se viu, semellante RENEGADO de Marín. Francisco Veiga, INIMIGO do Monte Pituco (Pornedo).
Publicado en Alertas, Denuncias, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Concello de Pontevedra, Monte veciñal
Aínda temos recente a charla do xornalista e profesor Manuel Gago en Almuinha, ilustrándonos sobre capítulos moi interesantes e pouco coñecidos da nosa Historia, aló polo tempo das invasións viquingas. E que terán que ver os bárbaros co monte, cabe preguntarse? Ben, o propio Manuel Gago desvelará o misterio cando por fin complete as súas pescudas sobre a cidade dos Lordomani. Pero esa é fariña doutro costal…
…Un dos espazos polos que transcorre a seu traballo de investigación sobre as Repúblicas de Homes Libres levouno ata Palas de Rei, en pleno corazón de Galicia, na provincia de Lugo, lindando con Pontevedra e A Coruña. Soubemos así que na aldea de Merlán hai un importante xacemento de cuarzo de gran pureza que se atopa a ras da terra. E contábanos Manuel Gago que os veciños estaban librando unha dura batalla xudicial, que mesmo chegara ao Tribunal Supremo, para evitar que un empresario tan poderoso como Juan Miguel Villar Mir, ex-ministro do goberno de Arias Navarro en 1975/76, chegara a instalar unha mina para explotar este prezado mineral.
E xusto entón, casualmente, sae a sentenza de casación da sección 3ª da Sala do Contencioso-Administrativo que lle dá a razón aos veciños e deixa a Villar Mir composto e sen mina. Tras 12 anos de loita, NORABOA á comunidade de montes de Merlán, porque liderou a oposición a este proxecto baseándose no valor do patrimonio histórico e cultural da zona, facendo que este factor prevalecera sobre a suposta utilidade pública da explotación mineira que pretendía Cuarzos Industriales, filial da non-tan-todopoderosa Ferroatlántica.
Unha sentenza considerada moderna, avanzada e proteccionista do territorio que, segundo colectivos ecoloxistas como Adega, pode estar sentando un precedente.
En DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) soñamos con algo así, salvando as distancias. Se os veciños de Placeres o conseguiron poñendo de manifesto a ilegalidade de boa parte dos recheos portuarios; se o conseguiron os de Merlán, por que non o iamos conseguir nós, chegado o caso. Vale, danse circunstancias distintas con respecto ao conflicto en Palas de Rei: en San Xulián a xunta rectora da Comunidade de Montes está a favor do polígono industrial por evidentísimos motivos económicos e desgrazadamente ten a capacidade “persuasiva” para levar os comuneiros ao seu rego.
…Mais contamos co apoio de colectivos sociais da vila e da bisbarra que entenden a instalación dun polígono neste monte coma unha aberración paisaxística e urbanística, e unha desfeita patrimonial irreversible. Se en Merlán primaron a existencia de xacementos arqueolóxicos e o paso do Camiño Primitivo, no Monte Pornedo tamén existen Bens de Interese Cultural catalogados, miradoiros naturais, acuíferos de uso colectivo e unha chea de intereses comunitarios aos que, por riba, se suman as dificultades técnicas do terreo para acoller unha infraestrutura dese calibre.
No caso de Merlán, a Consellería de Medio Ambiente xa denegara en 2004 o permiso para a explotación do monte: 31,5 hectáreas dunha superficie afectada de 200. E aínda que o actual Executivo autonómico contempla o Monte Pituco (Pornedo) no Plan de Solo Empresarial de Galicia, por indicación do propio Concello de Marín, ben é certo que a Consellería xa lle advertiu ao Goberno local que calquera construcción que o PXOM contemple neste contorno vai precisar dun estudo de avaliación ambiental específico para esta zona.
E que valoración fixo a clase política de Palas de Rei da sentenza do Supremo? O alcalde, o popular Fernando Pensado, amosou a súa satisfacción pola victoria veciñal. E saben que dixo ao respecto o voceiro municipal socialista na oposición, Horacio Rouco? Pois que tamén se felicitou porque no fallo xudicial triunfara a protección do patrimonio medioambiental, histórico e cultural do Concello sobre o suposto beneficio económico que puidera deparar a mina de Villar Mir.
…Que diferenza de actitude, aínda navegando Horacio Rouco e Francisco Veiga no mesmo barco do puño e da rosa! Onde en Palas de Rei un enxalza a natureza, a arte rupestre e a cultura histórica do monte comunal, o seu homólogo en Marín non quere saber nada nin da natureza, nin da arte rupestre nin da cultura histórica do monte comunal de San Xulián, e moito menos dos veciños críticos coa súa xestión en materia de chan industrial.
”O sentido común é o instinto da verdade”. (Max Jacobs).
Publicado en Xeral | Etiquetas: Monte veciñal
Viramos a ollada ao foro marinenses.com, onde un artigo de Erasmo titulado “Transparencia y opinión pública” está xerando, para non variar, moitas intervencións.
“…Hoy por hoy el único foro de debate serio sobre todos los problemas y las cosas que suceden en Marín se halla en Internet. En este sentido, los tres espacios más interesantes e imprescindibles para seguir por cualquier ciudadano que quiera estar mínimamente informado -y tener criterio- son marinenses.com, breaseixo.wordpress.com y montepituco.wordpress.com. Es cierto que la prensa y los medios de comunicación en general son el mejor escaparate para la información y esto no lo pone en duda nadie, pero Internet se ha convertido en el mejor vehículo de comunicación para conocer mejor los entresijos y sobre todo seguir el pulso de la opinión pública en los núcleos poblacionales medianos o pequeños, como es el caso de Marín, donde la gente conoce las caras de sus vecinos”.
Agradecémoslle a Erasmo a súa amabilidade citando esta modesta páxina que aínda non chegou a cumprir o seu primeiro ano de vida virtual e que, a estas alturas, xa acumula unha bagaxe de 266 artigos e preto de 11.500 visitas. Cando academos ese primeiro aniversario de DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) e botemos a vista atrás, sentiremos o que xa estamos comezando a percibir segundo se achega o momento: unha mestura de vértixe, satisfacción, agradecemento e ganas de mellorar.
Comenta Erasmo dende a atalaia “Rurales y urbanitas” que o único partido que emprega Internet como ferramenta de comunicación é o BNG e que nin o PP, nin MAR-IN nin o PSOE teñen un espazo propio dende o cal dirixirse á cidadanía, máis alá do que recollen sobre eles os medios de comunicación impresos. Estamos moi de acordo cunha frase súa: “Hacer política y no saber comunicarla es el camino más directo hacia el desastre”.
Quen teña tempo e ganas de ler toda a cadea de comentarios farase unha idea exacta do debate no seu conxunto, alén dos fragmentos que destacamos aquí. Mais non queriamos que as ideas que expuxemos nese foro quedaran sen compartir con todos os visitantes de DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO), sexan asiduos -ou non- da páxina marinenses.com.
Ao fío do comentado por Erasmo, cómpre apuntar que hai tempo sabiamos que o grupo municipal socialista se laiaba de que non conseguía que os marinenses coñeceran e apreciaran os logros da súa xestión, mentres os seus socios nacionalistas sacábanlle máis proveito mediático ás súas accións, mesmo arrogándose iniciativas que o PSOE emprendera con antelación. Salta á vista a importancia que lle dá o BNG en xeral e o marinense en particular, á comunicación, de aí a súa presenza en Internet mediante os contidos da súa páxina web do seu perfil en Facebook, sen esquecer outras accións tan controvertidas como a publicación daquel cacarexado boletín no que se atribuía liderar a iniciativa do goberno municipal, ou mesmo a polémica contratación dunha xornalista para canalizar a información derivada das súas áreas.
Que lle leva a DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) a expresarse neste blogue ou a opinar en marinenses.com? O inconformismo e o desexo de contar situacións e experiencias que doutro xeito non se visibilizarían. Velaquí o noso diván colectivo, fronte á imposibilidade de abordar directamente co Goberno local unha problemática tan grave e potencialmente inminente como a instalación dun polígono industrial, da que non nos podemos abstraer nin cruzar de brazos, contando, como contamos, con argumentos sólidos que desaconsellan semellante actuación. Porque este Goberno local é un centro de poder, ocupa unha posición dominante, ten capacidade -que non lexitimidade- para ignorarnos, ningunearnos e desprezarnos, como así fai.
Por iso, bendita “rede de redes”, esta ferramenta de comunicación é a voz que eses “poderosos” do Concello de Marín -que hoxe está aí facendo da súa capa un saio e mañá a saber onde irán dar cos seus ósos- non queren escoitar nin atender. Saben canto tempo pasou o presidente da Asociación de Veciños de San Xulián pedíndolle unha entrevista ao alcalde? Ano e medio! E a semana pasada, cando por fin se celebrou o encontro, saben canto tempo lles adicou o alcalde aos representantes veciñais? Vinte minutos (sendo xenerosos) que non deron para nada! Con ese precedente, a DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) aínda nos queda medio ano, e máis que nos quedaría se non rematara a lexislatura coa celebración das eleccións municipais en maio…
Alguén alcumado LibreAlbedrío replícalle a Erasmo:
“…Dice echar usted de menos un blog individualizado donde los políticos de nuestro Concello se prodiguen en sus compromisos y actividades. (…) A mi modesto entender, utilizar y convertir Internet, esta bazofia de políticos, en una prolongación y proliferación de sus mentiras, pamemas, patrañas y argucias de embaucamiento: No gracias. Usted dibuja en su mente un modelo político municipal y de estado -permítame decirle- idílico, que no pongo en entredicho que funcione en otros países a las mil maravillas, y que sería fantástico ponerlo en práctica en donde nos ha tocado respirar, pero hoy por hoy estamos a años luz. (…) No sería tan mala la política, si no fuera tan rastrera la mente de quienes la manejan. Falla la ética, los valores, el interés propio salta por encima del interés común. (…) Estamos en que el ejercicio del debate es siempre positivo, que surgieran muchos “breaseixos”, muchos “montepitucos”, al igual que personas en política con carisma, que representaran a la amplia mayoría de los ciudadanos, que se esforzaran por conseguir objetivos que beneficien al pueblo, a veces no juega tanto la preparación -que también- como el deseo de prosperidad, buen inicio que nos situaría en el camino de un Marín pujante”.
Esta reflexión lévanos a afirmar que os cidadáns temos ante nós un desafío diario a respecto das mensaxes que nos chegan dende o bando político (ou económico ou calquera outro que represente uns “intereses”): discernir entre o que é ruido, propaganda ou trola, e o que verdadeiramente acontece ao noso redor. Gustaríanos crer que vivimos nunha vila intelixente -non necesariamente en termos académicos nin intelectuais- senón en termos de cidadanía responsable, que non vive “xorda, cega e muda”, apampanada por cantos de serea ou anestesiada polo escaparatismo mediático. Non é doado; require esforzo e compromiso. En DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) o noso único “sesgo” é a defensa do territorio seguindo criterios técnicos e obxectivos, a conservación do patrimonio rupestre e do medio ambiente atendendo á evidente riqueza cultural e natural do monte, os dereitos dos veciños a manter a nosa calidade de vida. E nada disto é incompatible co progreso económico da vila e, se non quedara máis remedio, coa instalación dun polígon industrial plantexado en termos de respecto ao anterior e de racionalidade. Pasen, lean e participen.
POST-DATA:
“…Para una misma realidad habrá multitud de valoraciones por parte de la ciudadanía dependiendo siempre de las circunstancias, los efectos y daños colaterales de los hechos y medidas que se deriven. Por poner un ejemplo reciente, vaya por delante mi admiración por MontePituco, me sorprende cómo es posible que ocasione tanta desazón las rodaduras y el fangal que preparan los quads y motos que transitan por el monte y que la mayoría -estamos de acuerdo- van a guarrear el medioambiente, y que por descontado se perpetran acciones de juzgado de guardia, me refiero a lo último que expuso en su blog; pero para otros es una forma diferente y agradable de disfrutar de la naturaleza la práctica del motor, y en cambio no se objeta lo más mínimo a los “socabrones” que provocan los tractores que van a “apañar a herba” o los camiones que recogen la madera que procede de la tala de árboles, verdaderos destrozos ¡digo!”.
Esta observación de LibreAlbedrío merece que insistamos na seguinte valoración: o estado no que os tractores madeireiros deixan o monte parécenos detestable e dunha falta de respecto -e mesmo de educación e profesionalidade- que clama ao ceo, cousa que as comunidades de montes deberían vixiar e non consentir. Mais non podemos compartir o punto de vista de quen vén cunha moto ou cun quad a “disfrutar” da natureza destrozándoa coas súas rodas, facendo un ruido que espanta ata o máis minúsculo animal, e deixando no monte restos de latas, de combustible, de pezas mecánicas e do que se tercie. Para exercitarse en vehículos de motor están os circuitos e, precisamente, a comunidade de montes de San Xulián habilitoulles aos pilotos un espazo concreto para a práctica desa actividade, de modo que no contorno do Pituco, ou Pornedo, non son benvidos/as. En calquera caso, é oportuno concluir cun proverbio indio que LibreAlbedrío apuntaba na súa contrarréplica, e que acaso indica que nos unen máis ideas das que nos separan:
“A TERRA non é unha HERDANZA dos nosos PAIS, senón un PRÉSTAMO dos nosos FILLOS”.
Ogallá.
Publicado en Xeral | Etiquetas: Pensamentos, Veciñ@s
…Que conste que o axente da Policía Nacional de Marín que acudiu ao monte díxonos que o roubo se producira en Vigo.
…As cinco entidades ás que se refire -sen citalas- o artigo somos a Asociación de Veciños de San Xulián, a Asociación Cultural Almuinha, o Colectivo Nacionalista de Marín, a comisión técnica do proxecto do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños e Defende o Monte PItuco (Pornedo).
…O monte non está abandoado. Se o estivera, non habería cinco organizaciós pendentes do que acontede nel, para ben ou para mal. Se estivera abandoado non existiría un proxecto de posta en valor da súa riqueza natural e arqueolóxica nun contexto amplo que trascende a propia parroquia de San Xulián. Quen parece vivir de costas ao monte é precisamente a Comunidade de Montes de San Xulián, admitindo a instalación dun posible polígono industrial malia todas as contraindicacións que supón a nivel técnico (xa sen contar para os seus directivos a desfeita ambiental e patrimonial).
Publicado en Alertas, Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Medio ambiente, Monte veciñal, Parroquia de San Xulián, Patrimonio rupestre, Prensa, Seprona
O Centro Social de Almuinha acolle a partir das 20:30 horas desta tarde de venres unha nova cita coa Historia, neste caso, da man do xornalista Manuel Gago, que vai ofrecer unha charla titulada “Repúblicas de homes libres: na procura dos Lordomani”.
A presenza dos normandos na Galiza ten xenerado centos de páxinas. Feitos, lendas e suposicións mestúranse ata o punto de que non é nada doado peneirar entre as historias que foron reais e as que son ficción. O certo é que a relación de contactos cos normandos é longa, dilatada no tempo, e intensa en sangue e ferro. Os homes do norte tocaron Galicia en catro vagas: algunhas veces deberon ser expedicións curtas de pillaxe e abastecemento no camiño cara ás ricas cidades mediterráneas; outras veces a cousa foi moito máis seria. Houbo unha política ao redor dos viquingos, unha política complexa que se traduciu en movementos bélicos, en políticas de defensa e en movementos de poboación.
Manuel Gago falará dos viquingos; tanto dos que se opuxeron a eles como dos que colaboraron con eles, e das trazas que puideron deixar en Galicia.
Manuel Gago é licenciado en Ciencias da Información pola Universidade de Santiago. Actualmente dirixe culturagalega.org, o portal de divulgación cultural do Consello da Cultura Galega e tamén é profesor asociado na Facultade de Ciencias da Comunicación da Universidade de Santiago, formando aos novos xornalistas na especialidade de ciberxornalismo. Gago é autor de varios libros sobre xornalismo electrónico e arquitectura da información en Internet, entre eles: Sistemas Digitales de Información (Pearson Prentice Hall, 2006) e Diseño Periodístico en Internet (UPV, 2007). Pertence ao Grupo de investigación en Novos Medios da USC, onde experimenta con prototipos de novos medios. O seu blogue persoal, Capítulo Cero, fundado en 2004, é o máis antigo en activo escrito en lingua galega.
Tivemos a oportunidade de asistir a un encontro anterior con Manuel Gago con motivo do programa de conferencias organizadas no marco das excavacións arqueolóxicas do Castro da Lanzada, en Noalla. Con Manuel Gago aprendemos que “papar toxos e fentos” na procura dos rastros do noso pasado máis antigo pode chegar a ser unha aventura apaixoante. Agardámosvos esta tarde no Centro Social de Almuinha para facermos unha viaxe no tempo.
LER O ARTIGO SOBRE MANUEL GAGO: “PAPAR TOXOS E FENTOS“
Publicado en Xeral | Etiquetas: Colectivos sociais, Concello de Marín, Cultura
Diversos colectivos veciñais e sociais de Marín, como Defende o Monte Pituco (Pornedo), a Asociación de Veciños de San Xulián, a Asociación Cultural Almuinha, o Colectivo Nacionalista de Marín e a comisión técnica do proxecto de creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, alertan ás Administracións local e autonómica das agresións que vén sufrindo este contorno onde abundan gravados rupestres, elementos etnográficos e miradoiros naturais. Recentemente localizouse no Alto do Pornedo un vehículo totalmente calcinado; trátase dun turismo que foi sustraído en Vigo, segundo averiguou a Policía Nacional de Marín.
Os autores do roubo prendéronlle lume ao coche nunha explanada situada a escasos metros do complexo rupestre de Pornedo, catalogado como Ben de Interese Cultural co código GA36026015. Estes colectivos consideran que os restos deste vehículo representan un perigo para o medio ambiente, polo que se dirixiron por escrito ao Servizo de Protección da Natureza da Garda Civil, á Concellería de Medio Ambiente de Marín, á Axencia de Protección da Legalidade Urbanística e á Dirección Xeral de Patrimonio Cultural da Xunta, así como á Comunidade de Montes de San Xulián, para informar deste feito delictivo e ante a preocupación pola necesidade de retirar a estrutura do coche e os demais elementos que foron destruidos polas lapas.
Os restos deste vehículo tamén representan un risco para a saúde e a seguridade das persoas que acoden ao monte nunha época, en pleno outono, especialmente propicia: afeccionados á micoloxía que percorren esta zona recolectando cogomelos, cazadores cos seus cans, e cidadanía en xeral que se despraza a este enclave para visitar os seus restos arqueolóxicos, os seus elementos etnográficos e para recrearse nos miradoiros naturais que ofrece o Monte Pornedo.
Outro motivo de queixa vai dirixido á acción dos pilotos de quads e motos que se desprazan a ao Monte Pornedo para realizar prácticas de conducción que están a provocar o deterioro progresivo desta zona e da súa orografía. O paso constante das rodas altera progresivamente a consistencia do chan, impide o crecemento da vexetación e, coa chuvia, provoca que se formen lameiras de considerables dimensións que rebordan monte abaixo. Sendo unha actividade irregular nun espazo de propiedade comunal, estes colectivos instan aos organismos competentes a intensificar a vixiancia para disuadir os pilotos que adoitan exercitarse neste lugar, desoindo a veciñanza que os insta a respectar esta área.
Fronte á indiferenza das entidades responsables da súa conservación, Defende o Monte Pituco (Pornedo), a Asociación de Veciños de San Xulián, Almuinha, o Colectivo Nacionalista de Marín e a comisión do Espazo Sete Camiños comprométense a velar polos valores ambientais e culturais deste enclave marinense, rexeitando e denunciando calquera acción de deterioro ou agresión: dende os efectos do botellón que emporcan con frascos e lixo o lugar, ata os verquidos incontrolados de cascallos, pasando polo extremo da queima ou abandono de enseres, e a práctica motorística nas ladeiras do monte.
Publicado en Alertas, Denuncias, Imaxes, Xeral | Etiquetas: Comunidade de Montes de San Xulián, Concello de Marín, Medio ambiente, Monte veciñal, Seprona, Xunta
“Pedimos que se replantexen con seriedade o problema do chan industrial, xa que O PORNEDO É UNHA ZONA INAPROPIADA e xa non recomendada polos estudos de viabilidade feitos pola Autoridade Portuaria e o Concello de Marín”.
…Velaquí un dos puntos da xuntanza que onte mantiveron directivos da Asociación de Veciños de San Xulián co alcalde de Marín, Francisco Veiga. Afortunados eles. Ou non, todo depende do caso que Francisco Veiga faga esta vez das demandas presentadas por enésima vez…
Vaia por diante o agradecemento de DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) ao colectivo veciñal por interesarse por esta seria problemática de irresponsabilidade urbanística, ambiental e cultural do Goberno local ao pretender instalar un polígono industrial nesta zona tan sensible da vila. Agradecémoslle á Asociación de Veciños de San Xulián que se solidarice con DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) e lle plantexe directamente ao rexedor municipal as cuestións que nós non lle podemos expoñer ao Señor Veiga porque, simplemente, ignora as reiteradas peticións de entrevista que lle cursamos con todo o respecto que nos merece a súa figura institucional. Grazas á Asociación de Veciños de San Xulián por prestarnos a súa voz e por transmitirnos o resultado dese encontro.
Un encontro que a Asociación de Veciños de San Xulián lle solicitou ao alcalde para expoñerlle a súa “preocupación pola deixadez, retraso ou abandono do Goberno do Concello de Marín ante vellas e eternas demandas que ano tras ano vimos formulando, sen que ata o momento as abordaran con seriedade e vontade para podelas facer realidade”. Neste sentido, os directivos veciñais queixáronse porque son “nulas” as xestións do Concello ante a Xunta e maila Deputación para instalas a acometer reformas nos viais autonómicos e provinciais. Máis aínda, a Asociación de Veciños calificou de “disputas e pelexas propias de rapaces pequenos irresponsables” as diferenzas xurdidas coa Deputación no caso concreto do convenio para a dotación de beirarrúas na parroquia, que está paralizado.
A Asociación de Veciños de San Xulián tamén lle reprochou a Francisco Veiga que o Goberno local que dirixe “siga actuando sen criterio e dunha maneira chapuceira” nas actuacións que se levaron a cabo para a instalación de alumeado público e de saneamento no lugar da Grela. Porque “a pesar dos millóns de euros do Plan Zapatero” deixáronse “de lado” demandas de gran trascendencia para os marinenses.
A lista de peticións, reivindicacións e necesidades foi longa. E máis que sería, á vista da precariedade na que se atopan os servizos públicos na parroquia de San Xulián e a urxente mellora que precisan determinados espazos.
– Que se se retome o proxecto de beirarrúas na travesia da estrada Marin-Figueirido. O colectivo veciñal solicitoulle ao alcalde que as obras previstas se prolonguen ata o enlace coa circunvalación e que na execución destas infraestruturas se impliquen a Xunta, a Deputación e o Concello. “A estrada hai que adaptala á nova e futura realidade que provoca a non-rematada circunvalación feita pola Xunta”, urxen dende a Asociación.
– A remodelación dos lavadoiros e fontes da Rebalde, da Presa (Grela) e de Ensur. Para a Asociación é “incomprensible” que se eliminara o da Rebalde do Plan Proder, “desviando os cartos para outros non tan urxentes e prioritarios”.
– Unha actuación urxente no contorno do conxunto historico da Igrexa de San Xulián, instalando un tubo máis grande de augas pluviais na subida ao adro das festas, asfaltando e canalizando as augas da chuvia que afectan á zona do muro que construiu o Concello, e mellorando un pequeno tramo do vello camiño da parte de abaixo do cruceiro.
– Os camiños da Raña, o segundo tramo do Outeiro Viñas Blancas-Bravos e Presa están en situación de semi-abandono. Os veciños piden que se arranxe e se lle instalen canaletas de augas pluviais onde sexa necesario. Tamén demandan que procedan ao fresado dos camiños antes de proceder ao seu asfaltado: “Non se pode seguir botando capa sobre capa de asfalto ou formigón ao tun-tun, complicando e invalidando as saídas das casas, dos garaxes ou das veigas”. Ademais, a Asociación propón que se elabore unha ordenanza que regule a circulación viaria por estes camiños debido ás estreiteces que presentan, xa que o exceso de velocidade supón un perigo para os viandantes e os propios conductores en zonas como O Balado,Viñas Blancas ou A Grela.
– A dotación de alcantarillado na marxe dereita das casas da estrada que vai a Pardavila, dende Coirados ata Vista Alegre, o no tramo dende A Moreira ata a de Rosalia A Perica. Que se arranxen as deficiencias do alcantarillado na Ponte do Balado, que adecenten unha parte do camiño e lle instalen un punto de luz. E que procuren a dotación de suministro público de auga a vivendas do Carballal de Arriba, da Bouza e do Igrexario que aínda non dispoñen dese servizo.
– A mellora do alumeado público nos camiños de Venda, e nun tramo da zona de Viñas Blanca-Fonte do Outeiro e dotación dun novo punto de luz preto das casas que están a carón do colexio: “É incomprensible que despois do investimento feito na mellora do alumeado no Carballal e Viñas Blancas, deixaran algunhas zonas case a escuras. Esiximos explicacións e desculpas polas luces que faltan da obra do alumeado adxudicado, que recibiu unha subvención da Xunta de máis de 50.000 €. A Asociación de Veciños de San Xulián tamén pide que se produza un acordo plenario comprometéndose o Concello a retirar os postes e cables do alumeado público perxudiquen aos propietarios afectados pola súa ubicación; propietarios que “non percibirón nada a cambio da ocupación das súas propiedades, nin tan sequera pedíndolles permiso”. E considera o colectivo veciñal que non está de máis que se concrete algún convenio con Fenosa e Telefónica para reducir o número de postes e de cables que non fan máis que producir feísmo.
– Novos colectores de vidro e sustitución daqueles que estean rotos. A directiva advírtelle ao alcalde do deterioro do servizo de recollida de lixo e califica de “mera propaganda” o de recollida selectiva, argumentando que resulta en balde “o esforzo que fan algúns veciños en seleccionar o lixo que é mesturado co que non está seleccionado”.
– Outra demanda centrouse no desbroce e limpeza da zona baldía do muiño do Salgueiro, Pelagarto e dos camiños municipais. Tampouco esquece a Asociación que ainda quedan restos das obras da Grela nun espazo sen sanear. A directiva responsabiliza o Concello das “chapuzas” cometidas nas obras da Variante ao seu paso por Ardán e o Pituco. E urxe ao Goberno local a manter en bo estado os roteiros de sendeirismo (A Castiñeira) e os muiños (O Balado) restaurados con cartos públicos.
– Por último, aínda que non menos importante, a Asociación de Veciños de San Xulián pediu que o Concello se implique na procura dunha solución “xuridica e dialogada” á situación “irregular” da Casa de Cultura de San Xulián e do solar na que se atopa, “depurando as responsabilidades derivadas de tal irregularidade”. A directiva mantén dende hai tempo que a parcela pública de Ensur figura no inventario de Bens Municipais e que non está inscrita como monte clasificado a favor da Comunidade de Montes na Xunta. “A casa conta tamén cun informe desfavorable do Concello fechado o 03-02-99”, lembra o colectivo veciñal.
Debeu dar para moito a xuntanza, porque obter audiencia co señor alcalde é tarefa abondo complexa. Asi é que os temas vanse acumulando, acumulando, ata que a lista faise interminable. Se algunha vella demanda se fora arranxando polo camiño durante a espera, era cuestión de ir tachando débedas pendentes e felicitarse pola súa consecución. Mais, como “as cousas do Concelliño van paseñiño”, toca resignarse e seguir sumando críticas, queixas e necesidades cada vez máis perentorias.
… quousque tándem abutere, Catilina, patientia nostra?
Publicado en Xeral, Xuntanzas | Etiquetas: AA.VV. San Xulián, Concello de Marín
Aprendéstesnos a dicir fento, toxo, moucho, pegha, raposo, reghato, outeiro. Coñeciades estes montes coma a palma da man. Botastes o gando a pacer onde verdecía a herba, recollestes nel a leña coa que quentastes os nosos fogares e o estrume para as cortes, bebestes dos seus mananciais.
Nestes montes namorastes, nestes montes están as vosas pegadas e a suor do voso traballo, nestes montes está o eco das vosas voces. E aínda que xa non estades fisicamente connosco, a vosa memoria é o combustible inesgotable que nos impulsa a defender este legado insustituible que nos deixastes.
Non imos ceder. O voso espírito está vivo en cada floriña ventureira, en cada poza de auga, en cada pedra, en cada árbore. Alá onde se pouse a vista está a paisaxe que os vosos ollos admiraron por anos e anos. E así debe seguir sendo.
Dende o Alén, o voso alento empúrranos, dános valor e razóns. Vós non vos venderiades, vós loitariades, vós non vos conformariades nin vos dariades por vencidos. “Turrade, rapases…”. Dádenos folgos, almiñas benditas. Vinde canda nós sempre e guiainos nesta selva de intereses, falsidades e hipocresías. Confortainos coa vosa beizón.
Amén.
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Pensamentos
O blog DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) vén de incorporar unha nova sección de Arte Rupestre para dar a coñecer o patrimonio histórico da zona, ameazado polo proxecto de instalación do polígono industrial que pretende construir o Concello de Marín coa complicidade da Comunidade de Montes de San Xulián e procurando o financiamento da Xunta. Todos os petroglifos teñen a consideración de Bens de Interese Cultural (BIC) e están dotados da máxima protección legal e cultural. Dende esta páxina alertamos da situación de desprotección na que se atopan estes gravados: sen sinalización, sen perímetro de seguridade, rodeados de maleza e no máis absoluto desdén por parte das autoridades e das entidades competentes. Agás por un grupo de persoas e colectivos que nos últimos meses veñen impulsando a creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños.
Pasen e vexan. Coñezan e admiren. Respecten e difundan. Grazas.
Publicado en Accións, Xeral | Etiquetas: 7Camiños, Patrimonio rupestre
“…Asturianos de braveza,
vascos de piedra blindada,
valencianos de alegría
y castellanos de alma,
labrados como la tierra
y airosos como las alas;
andaluces de relámpagos,
nacidos entre guitarras
y forjados en los yunques
torrenciales de las lágrimas;
extremeños de centeno,
gallegos de lluvia y calma,
catalanes de firmeza,
aragoneses de casta,
murcianos de dinamita
frutalmente propagada,
leoneses, navarros, dueños
del hambre, el sudor y el hacha…”
(de “Viento del pueblo”)
MIGUEL HERNÁNDEZ, 1910-1942
Hoxe, VENRES 29 A PARTIR DAS 20:30 HORAS, o local da Asociación Cultural ALMUINHA, en Marín (rúa Ezequiel Massoni, 63), acolle a presentación do proxecto ESPAZO NATURAL E ARQUEOLÓXICO DOS SETE CAMIÑOS, co preestreo dun DOCUMENTAL que recolle boa parte dos elementos da paisaxe e do patrimonio histórico e cultural que se atopan nesta zona, como argumentos para reivindicar a súa conservación e posta en valor.
Máis dunha vintena de colectivos, entre asociacións sociais e culturais como Almuinha, entidades ecoloxistas, as Comunidades de Montes Veciñais de Lourizán, Salcedo e Vilaboa, especialistas como os do Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca, e colectivos veciñais como DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO), entre outros, apoian esta iniciativa que partiu do arqueólogo Lukas Santiago.
Ademais do seu valor paisaxístico e natural, o espazo conta cun amplo repertorio de elementos arqueolóxicos: o complexo rupestre do Pornedo, o complexo rupestre do Piñeiral de Caeiro, os petroglifos dos Sete Camiños, o complexo rupestre do Regato dos Buratos/Outeiro da Mina, os petroglifos da Cachada do Vello, os petroglifos de Pumariño, o abrigo rochoso da Campá, as mámoas de Chan da Lagoa nº1 e nº2 e a mámoa de Catadoiro.
Coa proxección en primicia de “SETE CAMIÑOS, ENCRUCILLADA DO TEMPO” remata o programa das Xornadas Audiovisuais sobre Patrimonio que, durante todo este mes de outobro, se viñeron celebrando no Centro Social Almuinha. A través de distintos documentais, o público puido coñecer a variedade e a importancia do noso patrimonio natural, arqueolóxico, etnográfico e inmaterial; tamén a imperiosa necesidade de protexelo para o goce das xeracións vindeiras, fronte ás agresións que sofre.
A desaparición dalgúns elementos do espazo e a perda irreversible doutros, os efectos negativos das infraestruturas e os proxectos de urbanización que ameazan con destruir de forma irreversible unha parte da zona, son algúns aspectos que abordarán os membros da Comisión Técnica do proxecto de creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños. Na parte positiva, exporán os numerosos méritos que reúne o lugar para converterse nun punto de referencia para os siareiros da natureza, da arqueoloxía e da etnografía; en definitiva, para converterse nun polo de atracción e nun motor económico.
É unha mágoa que vaiamos ter un fin de semana pasado por auga…
(Ligazón á PREVISIÓN DO TEMPO SEGUNDO METEOGALICIA)
…porque a intención de Almuinha era organizar este sábado pola mañá un roteiro arqueolóxico de 7 quilómetros polo Espazo Sete Camiños, para que a vivencia non quedara só nas imaxes do documental proxectado, senón que as persoas interesadas puideran coñecer de primeira man esas mostras do patrimonio rupestre e do contorno natural. A andaina ía rematar cunha churrascada na explanada do Pornedo, pero á vista do mal tempo que se agarda, haberá que pospoñer a celebración.
Publicado en Accións | Etiquetas: 7Camiños, Colectivos sociais, Cultura, Medio ambiente, Patrimonio rupestre
Primeiro houbo que espremer as neuronas para alegar ao Plan de Solo Empresarial. Despois seguiu a campañana de mobilización contra os termos nos que viñan plantexadas as Directrices de Ordeación do Territorio. E a renglón seguido, chaparse o tocho do Plan de Ordeación do Litoral. Polo medio é máis que probable que se coaran prazos de “nonsabemosque”, modificacións puntuais de “nonsabemoscanto” e intríngulis varios dos que unicamente se enteiran os que “viven” nas máis profundas entranas da Xunta ou que teñen amigos/as nela.
…E agora, resulta que por arte de birlibirloque, nos endosan un cambio na Lei do Solo que permitirá instalar parques industriais, infraestruturas e servizos en chan catalogado como solo rústico e forestal de especial protección. A isto lle chaman democracia participativa? Para que valen os farragosos e moitas veces inútiles procedementos de intervención cidadá se logo a Administración nos adianta vilmente pola dereita con fórmulas subrepticias que, como neste caso, se fai efectiva a través da lei de acompañamento dos orzamentos?
A que vén que simulen preocuparse polo medio ambiente e pola xestión racional do territorio se, de boas a primeiras, un espazo de especial protección, porque si, amparándose na excusa hipócrita do “interese público”, acaba por sucumbir aos intereses especulativos, ao formigón e á destrucción irreversible do patrimonio natural, cultural e social.
Por iso, dende DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) tamén dicimos NON a esta falta de respecto polos dereitos cidadáns, a este ninguneo inxustificable e animamos a todos os colectivos e particulares que se sintan perxudicados a visibilizar o seu malestar: inundemos a Consellería de Medio Ambiente, Territorio e Infraestruturas de escritos de rexeitamento a esta medida que nos deixa “vendidos”, que discrimina os habitantes do rural e nos deixa indefensos ao arbitrio de técnicos e políticos voraces.
Publicado en Alertas, Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Chan industrial, Política, Xunta
…Que boísima noticia! O Clube de Montañeiros de Pontevedra apoia o proxecto de creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños ao que pertence o Monte Pornedo (Pituco). O Clube de Montañeiros súmase á vintena de colectivos sociais que respaldan esta iniciativa a prol da recuperación do patrimonio arqueolóxico e da revalorización desta área comprendida entre os montes de San Xulián (Marín), de Lourizán e Salcedo (Pontevedra) e de Vilaboa.
…E para coñecer máis sobre esta iniciativa…
Publicado en Accións, Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: 7Camiños, Colectivos sociais
De monte a monte… Dous anos tardou o Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca en realizar o documental “Monte do Seixo: a montaña máxica“, pero pagou a pena o esforzo. Cun elaborado guión audiovisual e cunha montaxe de gran nivel técnico, o resultado deste traballo amosa o testemuño dos veciños da zona, recreacións de lendas populares tanto de forma teatralizada, como con debuxos artísticos e animacións con figuras de plastilina. Tamén dá conta da afección que produciu a instalación dun parque eólico nos xacementos arqueolóxicos e no impacto paisaxístico tanto dos muiños como das pistas que trazaron as máquinas pola xeografía do lugar. Aínda así, cómpre achegarse ao Monte do Seixo para gozar das súas vistas, da enerxía que desprenden as súas impoñentes pedras.
O documental poderase ver novamente o próximo 7 de novembro no Teatro Principal de Pontevedra. Xa a semana pasada se proxectou nas xornadas audiovisuais que está organizando ao longo deste mes a Asociación Cultural Almuinha. O próximo venres, a partir das 20:30 horas, proxectarase un adianto do documental que se está producindo sobre o proxecto de creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños. Contamos coa vosa asistencia!
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Colectivos sociais, Cultura
Recomendamos a lectura deste artigo de Begoña Márquez na edición de Pontevedra do Faro de Vigo.
“La falta de una política forestal clara conduce a propietarios y comuneros a abandonar el monte“.
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Monte veciñal, Prensa
A xornadas sobre arte rupestre e turismo que veñen de clausurarse en Pontevedra lémbrannos unha frase de Tolstoi que viña dicir algo así como “pinta a túa aldea e pintarás o mundo” ou “para ser universal, fala da túa aldea”, segundo a interpretación que se lle dea. Depende do que entendamos por aldea: o que temos ao noso carón, dende logo, tampouco o podemos valorar abondo se non coñecemos o que nos rodea. Por eso estas sesións, que tiveron o defecto de celebrarse en horario lectivo, permitían dar a coñecer outros lugares máis ou menos próximos, outras experiencias relacionadas co turismo cultural e arqueolóxico e, ao mesmo tempo, explicar como se xestionan os recursos autóctonos.
…Os que teñen a sorte de estar integrados nun plan de xestión, claro, porque salta á vista, e así o vimos denunciando, que hai cantidade de xacementos en situación de desprotección, ameazados por obras de infraestruturas ou directamente, ignorados polas institucións que teñen que velar pola súa conservación, como acontece en Marín. Na derradeira sesión das xornadas participaron o arqueólogo do Museo de Pontevedra Antonio de la Peña, a arqueóloga e divulgadora Rosa Villar, e o redactor do Plan Director de Arte Rupestre da Mancomunidade Terras de Pontevedra, Eduardo Martínez.
Antonio de la Peña fixo unha valoración sobre a arte rupestre en Galicia, dende o papel da antiga Sociedade Arqueolóxica de Pontevedra ata a función do Museo Provincial ao que esa institución deu lugar. Entre os protagonistas daquel colectivo de finais do século XIX estaban, por un lado, Enrique Campos Sobrino, que debuxou unha importante cantidade de petroglifos entre 1906 e 1909 e presentou oficialmente o novo foco de arte rupestre na Real Academia da Historia en 1909; e por outro, Ramón Sobrino Buhigas, considerado “o primeiro gran investigador da arte rupestre galaica”, autor de obras de referencia como “Corpus petroglyphorum Gallaeciae” (1935).
Os abundantes fondos bibliográficos, orixinais e gráficos da Sociedade Arqueolóxica atópanse actualmente no Museo de Pontevedra, incluidos os moldes de escaiola que os seus membros fixeron a partir dos principais petroglifos que se coñecían daquela. Outro punto de inflexión importante deuse a mediados do século XX cando o director do Museo, Xosé Filgueira Valverde, e o secretario, Alfredo García Alén, elaboraron e publicaron a “Carta Arqueolóxica da Provincia de Pontevedra”, que se foi completando con novos datos.
A relación de Antonio de la Peña co Museo Provincial remóntase ao ano 1974, cando a institución coordinou o seu traballo de catalogación e estudo dos gravados rupestres: dende aí dirixiuse a súa tese de licenciatura centrada na península do Morrazo e, tamén a catalogación provincial que, xunto con García Alén, sería publicada en 1981 pola Fundación Barrié. Dende entón, o Museo segue dándolle cobertura aos traballos de prospección e catalogación dos petroglifos: o propio De la Peña contribuiu a documentar, mediante calco, a existencia duns 500 exemplares, aos que se sumaron varios centos de rochas con novos achados descubertos en Campo Lameiro, coa coordinación de Antonio Álvarez Núñez.
Feito este repaso histórico, tocou coñecer a iniciativa de posta en valor do Ecoparque Arqueolóxico do Monte Tetón. (…Pero non presumía Marín de ter o primeiro ecoparque da provincia, de Galicia, de España, da Península, e case case, do mundo enteiro? Ou é que a especialización vai por barrios?).
Rosa Villar explicou que neste proxecto integral colaboraron o Concello de Tomiño e a Comunidade de Montes Veciñais en Man Común de Santa María de Tebra: aproveitando a visita a un medio natural, axudaríase a ver as súas características e aprender, ademais de colaborar na súa mellora e conservación, tratándose dun exemplo negativo de explotación de monocultivo forestal. A proposta inicial apostaba por ir modificando a masa forestal coa participación directa do público, que participaría na plantación das árbores. Tamén se crearon infraestruturas e servizos para facilitar o acceso a eses ben patrimoniais e garantir a súa protección. E ademais, definíronse estratexias de divulgación, tanto para público escolar como para visitantes en xeral.
…Verdadeiramente encomiables as comunidades de montes que, como esta de Tomiño, toman conciencia da riqueza dos seus montes. Unha riqueza entendida non só en termos de explotación forestal, senón de xestión integral dos seus recursos naturais, paisaxísticos, arqueolóxicos e culturais en xeral. Dá auténtica vergoña e verdadeira pena que na comunidade de montes de San Xulián a realidade pase por frases tan lapidarias como “as pedras non dan de comer”. E que non entendan -non queiran entender, máis ben- que o futuro non debera pasar pola destrucción do monte a cambio dun feixe de billetes que son “pan para hoxe e fame para mañá”, senón por ordear os seus usos e facer un plan de explotación responsable que sempre estaría xerando beneficios para as xeracións vindeiras.
Precisamente, Eduardo Martínez explicaba que poucos territorios peninsulares conservan tal cantidade de vestixios prehistóricos e arte rupestre como os da provincia de Pontevedra. Dende Campo Lameiro ata Cotobade, pasando por Marín, Poio, Ponte Caldelas e Vilaboa, os petroglifos, as mámoas megalíticas e os castros abundan por toda esta mancomunidade. O Plan Director para a Interpretación e Conservación da Arte Rupestre de Terras de Pontevedra xurdiu para “inventariar e avaliar os recursos destes concellos, valorar potenciais recursos de interese turístico, e reflexionar na conceptualización e tematización de posibles itinerarios reais que poñan en valor o patrimonio e creen dinamización turística”. En vez de funcionaren de forma aillada e sen relacións de sinerxia mutua, este plan aboga por trazar unha estratexia ou planificación común que conveita estes elementos patrimoniais en “PRODUCTOS TURÍSTICOS QUE ACTÚEN COMO MOTORES DE DESENVOLVEMENTO LOCAL”.
Está claro que o Concello de Marín e a Comunidade de montes de San Xulián van no sentido totalmente oposto á tendencia que seguen outros concellos e outras comunidades. O que os demais revalorizan, aquí despréciase; onde os demais ven oportunidades de futuro, aquí só ven pedras que “non dan de comer”; onde un goberno local ou unha xunta rectora apostarían por investigar, por dinamizar e por difundir, aquí enterran petroglifos e non pasa nada, enchen o monte de escombros e non pasa nada, proxectan un polígono industrial e non pasa nada, retiran unha catalogación de zona protexida e non pasa nada… Que che pasa Marín, non durmas tanto, esperta e pon as pilas, que outros levan tempo adiantando mentres ti segues ancorada no pasado.
Publicado en Xeral | Etiquetas: Concello de Pontevedra, Patrimonio rupestre
Conclúen hoxe en Pontevedra as I XORNADAS “A ARTE RUPESTRE COMO RECURSO TURÍSTICO”. A continuación, un resume das ponencias da primeira tanda de sesións, comezando polas experiencias que se levan a cabo noutros punto de España:
A xerente do PARQUE CULTURAL DO RÍO VERO, Mª Nieves Juste falou sobre a xestión e dinamización turística da arte rupestre neste enclave situado na bisbarra de Somontano de Barbastro (Huesca, Aragón), desenvolvido no marco da Lei de Parques Culturais de Aragón (1997) e centrado na posta en valor da Arte Rupestre, declarado pola Unesco Patrimonio Mundial ( 1998). Nieves Juste falou da evolución deste proxecto abordando o actual sistema de xestión, coa implicación dos axentes locais. Tamén se referiu ás estratexias trazadas, ás accións e equipamentos que se efectuaron para potenciar o turismo cultural e contribuír ao desenvolvemento territorial.
O consultor en materia de turismo e patrimonio Jaime Gómez explicou como é o rico PATRIMONIO ARQUEOLÓXICO DE ASTURIAS, destacando o numeroso conxunto de xacementos con arte parietal de época paleolítica. Cun total de 37 enclaves de arte rupestre, Asturias é a segunda comunidade española en cantidade e calidade de arte rupestre, repartida en dous eixos: o Oriente de Asturias, e a conca do Nalón. Ao longo do pasado século XX fóronse sucedendo os achados, que se converteron en lugares de atracción turística, o que nalgúns casos carrexou problemas irreversibles de conservación. Por ese motivo, o Principado foise facendo máis restritivo ata o punto de que os últimos xacementos localizados en A Covaciella ou El Bosque (1994), nunca se chegaron a abrir ao público. Para paliar eses atrancos ás visitas en lugares tan emblemáticos comoa Cova de Perico Bustillo en Ribadesella, nos anos 90 algúns Concellos, colectivos e axentes sociais comezaron a demandar un maior investimento en patrimonio para crear réplicas e espazos visitables que actuasen como complemento ou substituto da visita a enclaves arqueolóxicos orixinais especialmente sensibles. Este movemento motivou que a finais dos noventa se deseñara unha dobre estratexia: por unha banda un plan estratéxico comarcal no Oriente de Asturias para crear unha rede de espazos orixinais, centros de interpretación e museos que baixo a marca común Paraíso Rupestre, conseguisen non só atraer novos visitantes, senón redistribuír os fluxos entre os distintos puntos de interese. Este proxecto, cunha serie de carencias desde a súa orixe, atópase actualmente nun grao bastante desigual de desenvolvemento.
En segundo lugar, e ante a existencia de recursos económicos como alternativa á crise do carbón, creouse no municipio de Teverga un gran centro museístico sobre arte rupestre: o Parque da Prehistoria fai un repaso á historia e evolución da prehistoria europea, con especial atención á Península Ibérica, apoiando o seu discurso museográfico nas reproducións de pezas arqueolóxicas e, especialmente, de grandes paneis pictóricos. A peza central do conxunto é a “Cova de Cuevas” onde se reproducen a escala natural os paneis centrais da cova francesa de Niaux e as asturianas de La Peña en Candamo e Perico Bustillo en Ribadesella.
Tamén están a participar nas Xornadas ponentes procedentes do veciño Portugal:
A arqueóloga Helena Moura centrou a súa charla no PARQUE ARQUEOLÓXICO DO VAL DO CÔA. O descubrimento de depósitos ao aire libre nas marxes deste cauce fluvial fíxose a causa dun estudo de impacto ambiental para a construción dun gran dique. A dimensión do fenómeno, de primordial importancia científica, levou o goberno a desistir da construción da presa, en favor da creación dun parque arqueolóxico: o parque arqueolóxico do Val do Côa. Este parque está destinado ao estudo científico, por un lado, e ao uso e gozo dos visitantes, por outro. A creación dun conxunto de infraestruturas destinadas á acollida do público é o obxecto desta comunicación.
Ogallá os gobernos locais, provinciais e autonómico de Galicia actuaran coa valentía dos seus homólogos portugueses, primando o patrimonio, a cultura, a investigación e o turismo por riba dos intereses económicos que se ocultan detrás de moitas obras de infraestruturas de dubidosa viabilidade.
Sara Raquel Mendes Cura, do MUSEO DE ARTE PRE-HISTÓRICA E DO SAGRADO DO VALE DO TEJO, centrouse na arte rupestre do concello de Maçao, situado na confluencia do Alto Alentejo, da Beira interior, e do Ribatejo. Trátase dunha zona con abundantes afloramentos rochosos (afloramentos de lousas, algúns granitos e cuarcitas, e moi preto, afloramentos calcáreos) e depósitos detríticos do Baixo Tajo. A zona está marcada pola crise do modelo silvícola tradicional, polo que o patrimonio cultural, a formación educacional e os deportes de aventura son elementos clave como alternativas de protección da paisaxe natural e de crecemento económico. Esta rexión alberga un importante patrimonio paleontológico (sobre todo do Ordovícico), arqueolóxico (destacando testemuños moi antigos da chegada ao Tajo da agricultura e a gandería, e do Megalitismo), arquitectónico (militar e civil), etnográfico (vencellado ao labor agrario e á relixiosidade), gastronómico (peixe fluvial e outros, sendo Maçãou responsable polo 70% do Presunto ou xamón curado en Portugal) e faunístico.
Dende o comezo, a lóxica do proxecto do Museo de Mação foi paralela ás preocupacións dominantes na esfera do patrimonio: o eixo non foi a conservación dos sitios nin a investigación, senón a xestión integrada do territorio. O proxecto enfocouse para que o patrimonio arqueolóxico fora un elemento de identidade social e un instrumento social, por iso o museo tamén é un espazo onde se reflexionan e discuten aspectos como a introdución de selos de calidade nos produtos locais, a violencia doméstica ou o deporte. Dentro do Circuíto Rupestre pódense visitar os seguintes enclaves: Museo de Arte Prehistórica (Mação), Val de Rovinhosa (Ocreza), Val do Souto (Ocreza), Pego dá Rainha (Zimbreira) e Cobragança (gravados da Idade do Bronce).
Nas Xornadas non faltou un apartado para abordar as experiencias que se levan a cabo en Galicia:
O coordinador do grupo de investigación Laxe da Irena, Buenaventura Aparicio: se París ben vale unha misa, este colectivo concluiu que os gravados rupestres de Tourón (Ponte Caldelas) eran merecentes dunha festa por todo o alto, como unha experiencia novidosa para difundir esta manifestación artística entre un público non habitual: veciños, familias e habitantes do rural, sen esquecer aos turistas e xente de paso. O programa de actividades da ÁREA ARQUEOLÓXICA DE TOURÓN abrangue todos os ingredientes dunha romaría galega: carballeira, comida e bebida e música tradicional, pero tamén charlas no Centro de Interpretación, visitas guiadas por expertos, diurnas e nocturna e actividades infantís: hípica, obradoiro de arenoglifos, recreación dunha escavación… Como broche de ouro as xeiras nocturnas rematan cunha queimada.
A continuación, un artigo sobre o parque arqueolóxico de Tourón publicado neste blogue o pasado verán: VISITA NOCTURNA AOS PETROGLIFOS DE TOURÓN.
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Concello de Pontevedra, Patrimonio rupestre
DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) vén criticando dende hai tempo a incoherencia do Goberno local: porque o Informe de Sostibilidade Ambiental do proxecto de PXOM di unha cousa sobre a ubicación máis idónea do chan industrial e a plasmación do documento fai outra, e porque aboga pola conservación dos Montes do Morrazo como espazo protexido pero excluindo deles o Monte Pituco (Pornedo) que sempre pertenceu a esa unidade territorial (o que supón unha consecuencia do anterior, pero non por coherencia, senón por interese). Imos sumar un motivo máis para rematar de declarar a “incoherencia crónica e galopante” do Goberno municipal.
Marín forma parte da Mancomunidade Terras de Pontevedra, xunto cos concellos de Barro, Campo Lameiro, Cotobade, Poio, Ponte Caldelas, Pontevedra e Vilaboa. Pois hoxe comezan no Sexto Edificio do Museo de Pontevedra as I XORNADAS DE ARTE RUPESTRE E TURISMO que, ata mañá venres 22, van analizar diversas experiencias que se levan a cabo na Península para PROMOCIONAR O TURISMO EMPREGANDO A ARTE RUPESTRE COMO PRINCIPAL RECURSO. Organiza este foro a Mancomunidade Terras de Pontevedra coa colaboración do Instituto de Turismo de España, a Secretaría Xeral para o Turismo da Xunta, o Fondo Europeo de Desenvolvemento Rexional, a Cámara de Comercio de Pontevedra, a Asociación de Turismo da Comarca de Pontevedra e a Deputación Provincial.
E preguntámonos… QUE PINTA MARÍN NESA MANCOMUNIDADE que aposta pola revalorización dos recursos arqueolóxicos como ferramenta de atracción turística, cando este Concello DESPREZA os valiosos tesouros rupestres que abundan dende o Monte Pornedo e todo ao longo dos montes que coroan a parroquia de San Xulián, que están condeados a DESAPARECER ou quedar AILLADOS no polígono industrial de 300 mil metros cadrados de formigón e asfalto que pretende instalar o Goberno local. Que pinta Marín nesa Mancomunidade, cando os responsables municipais IGNORAN sistematicamente as peticións dos colectivos que impulsan o proxecto de creación nesa zona do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, avalado por un grupo de arqueólogos solventes, para presentarlles a proposta e os argumentos contrastados que xustifican unha iniciativa que conta co apoio dunha vintena de organizacións sociais da bisbarra. Que pinta Marín nesa Mancomunidade, cando os concellos de Pontevedra e de Vilaboa, nos que tamén se extende o Espazo Sete Camiños, están dispostos a coñecer e valorar o proxecto. Que pinta Marín, pois? Marín está de postureo, ocupando hipocritamente un posto do que non é digno, finxindo ser partícipe dunha filosofía da que na práctica renega. Que procede, por tanto? QUE A MANCOMUNIDADE TERRAS DE PONTEVEDRA EXPULSE A MARÍN DO SEU SEO; non porque Marín non mereza formar parte dela, senón porque os actuais representantes municipais da vila actúan dun xeito que DESVIRTÚA os principios deste organismo.
O presidente de Terras de Pontevedra e alcalde da capital, Miguel Fernández Lores, explica na presentación das xornadas que “dende a Mancomunidade estase a realizar unha importante labor de promoción e difusión do noso patrimonio arqueolóxico”. E cita tres obxectivos:
-Transformar a área territorial nun referente apoiándose naquelas potencialidades que lle achegan unha vantaxe competitiva e unha imaxe de destino turístico recoñecido e con atractivo propio… Está claro como o Concello de Marín pretende transformar o Monte Pituco e os seus recursos patrimoniais, etnográficos, forestais, hídricos e paisaxísticos: destrozándoo todo baixo as pás excavadoras e a dinamita.
-Apostar pola posta en valor dos seus recursos co fin de obter unha oferta especializada que non poidan ofrecer os mercados turísticos máis inmediatos… Cando o Concello de Marín discrimina claramente os elementos rupestres de Pornedo e arredores.
-Converter a diversidade e especificidade de cada unha das zonas que integran o territorio de Terras de Pontevedra en pezas clave dunha oferta interdependente e xeradora de fluxos recíprocos de visitantes… Todo o contrario do que fai o Concello de Marín, que unilateralmente lle dá as costas á creación do Espazo Sete Camiños, que abrangue non só terreos de Marín, senón tamén de Pontevedra e de Vilaboa, o que xeraría sinerxias entre as tres localidades. E por culpa da actitude do Concello de Marín, o proxecto veríase abocado a botar a andar sen poder integrar nel a parte marinense.
“Poucos territorios peninsulares conservan tal cantidade de vestixios prehistóricos e arte rupestre como Terras de Pontevedra”, di Fernández Lores, “e esta situación privilexiada ofrécenos a posibilidade de promover e divulgar un produto turístico diferente, tendo en conta a importancia dunha correcta xestión e protección dun patrimonio fráxil e finito”. Sen embargo, o concepto de FRAXILIDADE débelle importar tres pitos ao Concello de Marín, empezando porque unha zona de moi alta intervisibilidade (ou o que é o mesmo, fraxilidade urbanística) como o Monte Pituco, en plena fachada da ría, é neste momento a única opción que baralla o Goberno local para dotarse de chan industrial.
Onte mesmo, en Facebook alguén lle adicaba ao BNG unha frase que, tamén neste contexto noso, lle vai ao pelo ao grupo municipal nacionalista en particular, e ao socialista, por extensión:
“SE NON ACTÚAS COMO PENSAS, VAS ACABAR PENSANDO COMO ACTÚAS”. (Blaise Pascal).
…Sen pasar por alto todas estas críticas ao Concello de Marín, o programa das I Xornadas de Arte Rupestre e Turismo semella completo e interesante. Vai haber unha visita aos petroglifos da Caeira (Poio) e de Mogor (Marín), e nas charlas van participar:
-Carlos Valle, Director do Museo de Pontevedra
-Mª Nieves Juste, xerente do Parque Cultural del Río Vero (Huesca)
-José Guillermo Morote, director do Parque Cultural de la Valltorta (Castellón)
-Jaime Rodríguez, consultor en Turismo e Patrimonio (Asturias)
-Sara Raquel Mendes Cura, do Museo de Arte Pre-Histórico e do Sagrado do Vale do Tejo (Portugal)
-Antonio de la Peña, arqueólogo do Museo de Pontevedra
-Rosa Villar Quinteiro, arqueóloga e divulgadora
-Helena Moura (Arqueóloga do Instituto de Xestión do Patrimonio Arquitectónico e Arqueolóxico do Vale do Côa (Portugal)
-Sara Raquel Mendes Cura, do Museo de Arte Pre-Histórica e do Sagrado do Vale do Tejo (Portugal)
-Buenaventura Aparicio, coordinador do grupo de investigación da Laxe da Irena (Ponte Caldelas)
-Eduardo Martínez, redactor do Plan Director de Arte Rupestre e director executivo de Hidria Ciencia, Ambiente e Desenvolvemento S.L.
-Cristina Yudego, de Hidria
PD: Adicamos este artigo aos veciños e veciñas da parroquia que din que “as pedras non dan de comer”… 😦
Publicado en Xeral | Etiquetas: Concello de Pontevedra, Patrimonio rupestre
“Hai que coñecer en profundidade o lugar para utilizalo e xestionalo adecuadamente”. IAN L. McHARG, no seu libro “Proxectar coa natureza” (Design with nature, 1969).
Esta obra está editada en castelán polo prestixioso selo Gustavo Gili, co título “Proyectar con la naturaleza”. Está considerada un referente ineludible no eido da planificación urbana e rexional, do deseño ecolóxico e do paisaxismo, ata o punto de que máis de 40 anos despois da súa primeira publicación, os críticos califícana de “manual do usuario para o noso mundo”, referíndose á relación entre os humanos e o seu contorno e á súa DEFENSA DUN URBANISMO REPECTUOSO COA NATUREZA, ECOLOXICAMENTE BEN FUNDADO. Na introdución á edición inglesa de 1969, o historiador, sociólogo e urbanista Lewis Mumford (Nova Iorque 1895-1990) abogaba por unha civilización responsable que “reemprazará un mundo contaminado, deshumanizado, ameazado por máquinas e explosións, que agora se desintegra e desaparece ante os nosos ollos”.
A realidade é que nestas últimas catro décadas pouco ou nada se aprendeu, e as perspectivas de futuro seguen sendo igual de desalentadoras, ou máis. A continuación segue un extracto da introdución que fixeron Frederick Steiner (director da Escola de Planificación e Arquitectura da Paisaxe, do Colexio de Arquitectura e Deseño Ambiental na Universidade Estatal de Arizona), Ignacio San Martín (arquitecto paisaxista e urbanista, profesor no citado centro) e Juan Luis de las Rivas (arquitecto e profesor de Urbanismo e Ordeación do Territorio na Universidade de Valladolid) para a edición en español desta obra pioneira de McHarg.
“Cuando, en 1969, el American Museum of Natural History publica por primera vez la obra más influyente de Ian McHarg, ‘Design with Nature’, su amigo Lewis Mumford le presenta como un competente “planificador ecológico”. McHarg es ‘town planner’ y ‘landscape architect’, pero a Mumford le parece más acertado decir de él que es un ecólogo inspirado, capaz de avivar la confianza en un mundo mejor. Y es que nos encontramos ante un clásico de la planificación urbana y territorial, un texto que anticipa cuestiones hoy vivas y en el que podemos descubrir ideas de extraordinaria vigencia, a pesar de los avances de la biología y de otras ciencias, o del desarrollo en las técnicas de gestión del medio ambiente y de la conciencia general sobre lo que la conservación de la naturaleza nos exige, controversias incluidas.
‘Design with Nature’ surge en Estados Unidos 15 años después de que Ian McHarg fuera contratado por la Universidad de Pensilvania para crear un nuevo programa en arquitectura del paisaje. Russell Train, entonces presidente de la Conservation Foundation, convenció a McHarg para escribir un libro sobre ecología y planificación. Este desafío, como veremos, no era una propuesta a ciegas. Ian McHarg estaba trabajando desde hacía años en un curso denominado Man and Environment, donde científicos, filósofos y otros intelectuales distinguidos colaboraban en la discusión sobre la relación entre sociedad, hombre y naturaleza. Lo excepcional estaba, sin duda, en que la ecología ocupaba el centro del discurso.
El libro fue fruto de la inquietud intelectual de McHarg y, desde su publicación, la planificación ecológica se convirtió en una materia central de los estudios de Arquitectura del Paisaje y, por extensión, alcanzó relevancia social en Norteamérica. Escrito con un lenguaje vivo e intenso, comprometido, el libro desvela una sugerente aproximación a la ecología y a su importancia en la planificación. EN ÉL McHARG ADELANTA LA NECESIDAD DE LA EVALUACIÓN AMBIENTAL PREVIA A LA CONSTRUCCIÓN DE INFRAESTRUCTURAS; PROPONE UN MÉTODO DE ESTUDIO DEL MEDIO NATURAL ESPECÍFICAMENTE ORIENTADO A LA PLANIFICACIÓN ESPACIAL; MUESTRA EL CAMINO PARA LA CONVIVENCIA ENTRE ARTEFACTO Y NATURALEZA; y, casi sin pretenderlo, define técnicas imprescindibles para el desarrollo posterior de las nuevas herramientas de inventario y análisis espacial.
‘Proyectar con la naturaleza’ ofrece una combinación singular de ideas donde la Tierra en su conjunto, y no sólo la región, se presenta como un ecosistema dinámico y donde se integran los procesos y los factores biofísicos con los humanos de cara a fundamentar las decisiones de planificación y de proyecto. Para muchos, ‘Proyectar con la naturaleza’ es un admirable y vigoroso relato de cómo funciona la Tierra y de cómo se interpreta su conocimiento para disponer adecuadamente los asentamientos humanos, lo que McHarg denominaba ‘human ecological planning’: “Las posibilidades de crear una ecología humana parecen viables por una nueva ampliación e integración de las disciplinas científicas existentes. La Ecología está acostumbrada a integrar las ciencias del medio biofísico. Si ampliamos la ecología añadiendo la etología, introducimos el comportamiento como una estrategia adaptativa. Si la ampliamos más allá con la etnografía y la antropología podemos incluir el estudio del comportamiento humano como adaptación. Si, finalmente, la ampliamos en la antropología médica y la epidemiología podemos cerrar el ciclo examinando el MEDIO NATURAL Y HUMANO en términos de SALUD y de BIENESTAR“.
Ian McHarg (Glasgow, 1920- Philadelphia, 2001). Licenciado en Arquitectura da Paisaxe e Planificación Cidadá pola Universidad de Harvard. Foi profesor emérito da Universidad de Pensilvania. Nos anos 1960 e 1961 conduciu un programa na CBS titulado “A casa na que vivimos”, no que entrevistaba a prestixiosos filósofos, astrofísicos, artistas e biólogos, construindo así un novo xeito de pensar na nosa relación co mundo. Juan Luis de las Rivas refírese a McHarg como un home “comprometido e polémico, cunha activa vontade para SANDAR A TERRA, dominado polo afán de busca e pola responsabilidade de enriquecer o legado recibido”.
Fonte da información: Instituto Universitario de Urbanística, Universidade de Valladolid.
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Medio ambiente, Pensamentos
Somos noticia, sen ter feito nada máis que ir contando a cotío nesta páxina virtual a nosa experiencia veciñal, o noso compromiso coa defensa do monte e a relación (ou falta dela, no caso do alcalde) cos poderes políticos. O artigo orixinal que deu lugar a esta información de Álvaro Agulla no Diario de Pontevedra, por iniciativa do propio redactor e sen ningunha mediación previa, pódese ler a continuación:
Por suposto, esta mesma semana DEFENDE O MONTE PITUCO (PORNEDO) volverá ao Rexistro do Concello para presentar unha nova solicitude de entrevista co rexedor municipal. Será xa o quinto intento.
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Política, Prensa
…Aínda non vistes “Raias e centolas”? O equipo do programa “Un país para comérselo” da TVE que conducen os actores Juan Echanove e Imanol Arias estivera gravando imaxes e entrevistas o verán pasado en Moaña, Bueu e Marín. Emitiuse hai uns días e máis de 300 persoas xa o recomendaron en Facebook. A ver que vos parece, podédelo visualizar na seguinte ligazón: “Rías Baixas: raias e centolas“.
Aí temos a dona Saladina Pazos, “60 anos traballando no campo”, di ela, mentres se moe o millo nun antigo muiño de Miñán. E xa coa fariña nos sacos, e entre copla e copla picantona, os seus seguintes pasos son peneirar e amasar na artesa para facer unha empanada de zamburiñas. Feliz 70 cumpreanos!
Amalita García tamén leva moitos anos vendendo peixe na praza de abastos. O seu segredo para cocer o marisco é tan simple como efectivo: “…Mimalo”, confesa, sostendo unha centola ben xeitosa.
Tamén intervén Mercedes González, propietaria da empresa frigorífica Rosa de los Vientos, situada no porto e especializada na comercialización de pulpo. Un animal que considera “o máis cariñoso do mar, porque ten tres corazóns e oito brazos”.
…Curiosamente, o toque supersticioso propio dunha reportaxe ambientada en Galicia veu da man do cura de San Tomé, Rubén Aramburu. Logo de guiar a Tonino polo cemiterio da parroquia, armoulle nada máis e nada menos que unha (discreta) queimada. Atención á recreación imaxinaria que o reporteiro fai da figura do pirata, porque ten un guiño político ben simpático.
O armador Manuel Nores fixo unha auténtica apoloxía do peixe e do marisco de Galicia. Cando Imanol Arias o saúda cun afable “…Qué tal, señor Nores?!”, a súa reacción non pode ser máis pavera e espontánea: “…Luchando, coma sempre”. Ao mando da operasión rapeta na praia de Mogor… a quen tiña Nores como grumete subordinado?
Entre outros personaxes que se asoman pola pantalla, atópase quen fixo de cicerone do programa, o empresario Alfonso Díaz, que se autodefiniu como “gran papador e apaixonado da ría de Marín”. Volverémolo ver no capítulo que “Un país para comérselo” lle adique a Xaén, onde Díaz dirixe unha aceiteira.
E xa nos derradeiros minutos, Os Chaneiros amenizan a base de gaitas, bombos e pandeiretas unha multitudinaria centolada no Merendero. Ata aquí a inmersión no enxebre way of life de Marín, con Arias e mais Echanove roendo a dous carrillos. Ei, carballeira!
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Prensa, Veciñ@s
LIGAZÓN A GOOGLE MAPS para localizar o punto da reunión.
A esta reunión están convocados veciños e veciñas, non só maiores, senón tamén xente nova, da parroquia de San Xulián, afectados directa ou indirectamente polo posible macro-polígono industrial que quere instalar o Concello de Marín no Monte Pituco (Pornedo). Tamén está aberta ás persoas sensibles co medio ambiente, preocupadas polos efectos negativos que vaia ter esa hipotética infraestrutura sobre o territorio, o abastecemento de auga, os recursos forestais ou o patrimonio arqueolóxico e cultural. Repasaremos as accións realizadas neste tempo (alegacións, asistencia a plenos, difusión vía blogue e redes sociais, contactos con colectivos afíns, escritos…) e proporemos actuacións próximas para seguir traballando a prol da conservación deste monte e da súa revalorización co proxecto de posta en marcha do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños. CONTAMOS CON VÓS. MOITAS GRAZAS.
(Interesados/as en asistir ou preguntar dúbidas: montepituco@gmail.com)
EIQUÍ SERÁ
Quero morrer eiquí (cando me chegue
a hora da viaxe que me agarda).
Eiquí, neste silencio
de pombas arruladas,
niste vento que dorme nos piñeiros
un profundo sono de arelanzas.
Quero morrer eiquí cos ollos postos
no fumegar das tellas, na borralla
do tempo, frente a frente
de min, aberta a ialma
aos latexos das horas, nunha tarde
ateigada de arpas.
Van e veñen as nubes viaxeiras,
as anduriñas pasan.
O pandeiro da chuvia
repinica unha maina
melodía de outono,
que no roncón do río se acompasa.
Quero morrer eiquí. Ser sementado
nesta miña bisbarra.
Finar eiquí o meu cansancio acedo,
pousar eiquí pra sempre as miñas azas.
(Celso Emilio Ferreiro)
Publicado en Imaxes, Xeral | Etiquetas: Monte veciñal
…Que pasa con Marín, que vive de costas ás iniciativas do Morrazo. Aquí apóstase por destruir o monte (e peor aínda, na franxa litoral) mentres no resto da bisbarra revalorizan o seu. Eis a contradicción: Marín mira máis para Pontevedra que para ningures, ao tempo que compite coa cidade nunha relación de tira-e-afrouxa.
Publicado en Hemeroteca | Etiquetas: Monte veciñal, O Morrazo
Os segundos venres de cada mes están marcados no calendario co estigma da tortura física e psicolóxica. Ese aciago día citámonos no salón de plenos do Concello: dun lado os políticos “de sempre” e doutro, os veciños “de sempre”. A diferenza entre ámbolos bandos está en que os primeiros cobran e os segundos pagámoslles. Hai máis distincións, pero todas veñen sendo desfavorables aos sufridos contribuíntes e tampouco é plan de afondar nun síndrome pleno-depresivo. O caso é que resulta moi complicado convencer aos veciños para que adiquen dúas horas ao mes do seu tempo en asistir a esta sesión. Despois de ter ido a un par delas, quen máis quen menos aplica unha das frases que popularizou un famoso dúo de humoristas: “Ir p’a na es tontería”. Quedamos un grupo de incondicionais que, vencendo a náusea e a vergoña allea, e sempre que non nolo impiden as obrigas laborais ou domésticas, sentamos pacientemente lucindo a nosa camiseta modelo “Defende o Monte Pituco (Pornedo)” e os nosos modestos carteis a prol da protección ambiental da zona e en contra do polígono industrial.
Van xa varios plenos nos que o concelleiro popular Francisco Casal, presidente da comunidade de montes de San Xulián, non ocupa o seu posto. Ou é un home moi ocupado e lle resbala a asignación económica que lle correspondería pola asistencia, ou pasa xa olimpicamente dos devaneos da política municipal ante a hipotética perspectiva de non figurar nos postos de saída da lista electoral que se debe estar cociñando a estas alturas (se non está xa cociñada). Podiamos dicir que é o único representante da parroquia na Corporación, pero estariamos obviando a figura de Esther Crespo. Mais, tendo en conta que a concelleira nacionalista de Cultura está de corpo presente e alma ausente, porque non abre a boca máis que para beber grolos de auga e porque a súa participación limítase a erguer a manciña imitando o xesto dos seus correlixionarios, digamos que a representación veciñal brilla pola súa máis absoluta, contundente e decepcionante ausencia, independentemente do signo político.
E así estamos, cun feixe de notas manuscritas sobre o tratamento que se lle deu a cada punto da orde do día, ás mocións, aos rogos e ás preguntas. Que se cadra é o máis irrelevante porque ás veces o chamativo non está nas peroratas discursivas, senón na linguaxe non verbal, que non se pode captar de todo mentres un está pendente de anotar frases, datos e farfulladas. Aínda así, mentres a man escribe o que a orella escoita, vemos de esguello as caras e os xestos, que ás veces din moito máis que as propias palabras. Por iso un dos próximos capítulos será para dar conta das risiñas cínicas e despectivas do alcalde, das olladas de ira fulminante que dispara a recén estreada tenente alcalde contra quen ousa interrumpir no máis mínimo as súas estelares intervencións, do rictus despreocupado dun veterano Muradas que aparenta ter o control da situación, do aire de superioridade co que Vilaboa agarda o seu momento para abouxar a todo becho vivente coa lección que lle levou un día enteiro aprender de carretilla. Da oposición tamén se podería falar, mais abondo temos con aturar o equipo de goberno.
Aprobouse por unanimidade unha proposta para instalar reductores de velocidade nalgunhas rúas de Marín. Deixou moito que desexar a actitude de Muradas chorando os cartos investidos en rebaixar os bordes das aceras para eliminar barreiras arquitectónicas, pero axiña Miguel Suárez Briones o puxo no seu sitio contestando que “calquera gasto é pequeno se con el se evita a morte dunha persoa”. É que os hai que están no mundo para facer bulto…
Logo soltaron un par de rollos técnicos para acabar aprobando, tamén por unanimidade, unhas correccións en dúas ordenanzas municipais relativas á área de xestión do BNG; unha delas é a ordenanza sobre a tenza de animais que, precisamente, se aprobou hai moi pouco tempo. E non sería mellor que as ordenanzas se fixeran ben dende un principio para non ter que andar despois remendándolles as “incoherencias” (tal foi a palabra que pronunciou a propia Pilar Blanco)?
E tocoulle entón ao asunto máis espiñento da velada dialecto-puxilística que, ata ese momento, non tivera nin chicha nin limoná: a proposta do PP para que Marín se adhira á Axencia de Protección da Legalidade Urbanística. Manuel Santos queixouse amargamente de que este tema se presentara en xuño e que nestes catro meses o Concello non fixera nin un só informe técnico nin xurídico sobre a posibilidade de cederlle certas competencias urbanísticas a ese organismo. Argumentou o concelleiro popular que a oficina de urbanismo e medioambiente vén actuando como un “goberno paralelo”, que a posta en marcha desta oficina foi “un capricho caro consentido polo alcalde”, que malia que os técnicos avaliaron cun “cero patatero” a accesibilidade das instalacións os responsables municipais seguiron “tan panchos”, e que por alí circula “como perico por su casa” un incontable trasego de asesores, asistentes e colaboradores. Tamén culpou ao alcalde e a José María Vilaboa da falta de persoal motivada por baixas laborais, renuncias, idas, voltas e reviravoltas dos funcionarios que atenden este departamento do que criticou a súa “nefasta” xestión por parte do concelleiro nacionalista. Chúpate esa!
Entón foi cando Vilaboa axustou ben a cinta dos seus lentes arredor da cabeza, ergueu ben o pescozo e comezou a botar ladrillo, nunca mellor dito tratándose do edil de urbanismo: porque “non se pode encender o ventilador e salpicar a todo o mundo”, porque Lei do Solo por aquí e Normas Subsidiarias por alá, e porque dende o defunto alcalde e concelleiro socialista Xosé Manuel Pierres ata a actualidade houbo tantos e cuantos expedentes tramitados… que a pouco máis, podiámonos ter remontado ás directices urbanísticas da época castrexa para facer mámoas e petroglifos como os do Monte Pornedo. Total, que a culpa non foi do cha-cha-chá, senón da Xunta, que ten a competencia urbanística sobre o 85% do territorio municipal cualificado como terreo rústico. En canto ao cadro de persoal da oficina, entre a baixa por embarazo xemelar dunha, a enfermidade doutra, un que oposita para a Administración autonómica, outro que marcha por motivos personais, e o que Vilaboa deu en chamar “miseria” para referirse ao trato que se dispensan outros dous, eu non daría un peso por traballar aí -deus me libre- por moi mal que estea o mercado laboral. Por iso o concelleiro virou o discurso, acendeu o seu propio ventilador e, trucando contra os populares, aludiu aos proxectos frustrados do centro de saúde, do auditorio, do soterramento da avenida, disto e máis do outro. Porque claro, seguindo a teoría de Vilaboa, o mérito dos logros é para o equipo de goberno e a culpa dos fracasos é da oposición…
“…Si quiere hablamos del sexo de los ángeles”, respondeulle Manuel Santos, algo contrariado por teren saído a colación outros asuntos que non viñan a conto. De feito, un dos perigos máis temidos polo sufrido público que asiste aos plenos é que os membros da Corporación entre no debate por alusións. Escoitar a palabra “alusións” e sentir un calambre pola espiña dorsal, é todo un, sinal de que o pleno se pode eternizar ata límites soporíferos e de dubidoso nivel intelectual.
Santos seguiu insistindo no “caos” e no “descontrol”, responsabilizando o concelleiro de urbanismo da desaparición de papeis e suxeríndolle “contratar asesores para asesorar sobre cómo coordinar a los asesores”. E continuou Suárez Briones -coa ironía que o caracteriza- insinuando que o alcalde se estaba contaxiando da influencia marxista dos seus socios de goberno. Francisco Veiga non debía estar preparado intelectualmente para responder a semellante desafío conceptual, que só atinou a soltar o discurso que tiña preparado para a ocasión: que a moción do PP era “política”, que a xestión urbanística en Marín non se parecía á de Murcia e Boadilla (demostrando así que segue a prensa nacional e que está ao tanto dos casos de corrupción destapados en ámbolos municipios de goberno popular) e que votos a favor 11, en contra 9. En resume, e dito vulgarmente… a rañala!.
Mocións de urxencia… bla-bla-bla.
Interpelacións (dous puntos): Toma a palabra Suárez Briones para cuestionar o posicionamento do alcalde sobre o proxecto de construcción do novo centro de saúde e en relación á participación do Concello de Marín na Plataforma a prol da Sanidade Pública. Ao concelleiro independente chamáranlle a atención, acertadamente, unhas declaracións do alcalde nas que eludía valorar a fórmula de financiación das obras mentres que a xestión fora pública. Suárez Briones reclamoulle o carácter público tanto do investimento como da prestación do servizo. Pero resultou que o alcalde xa levaba a lección aprendida porque o día anterior participara nunha xuntanza da plataforma de marras e aproveitou o pleno para cascar de pé a pa todo o que dixo na rolda de prensa posterior a esa reunión o doutor e voceiro dese colectivo, Manuel Martín. Outro ladrillo de discurso, tan politicamente correcto que a piques estivemos de chorar da emoción: “…Teño que mirar polos intereses dos veciños indepentendemente dos partidos”, “…Por riba de todo están os veciños”, “…Hai que darlle cariño á sanidade”. Snif, snif.
Rogos e preguntas: o PP pregunta algo sobre deportes pero o novo concelleiro do ramo está aínda moi verde, fala para o pescozo da camisa e non se lle entende nada: Bla-bla-bla.
…Un socavón en Troncoso-San Tomé: Bla-bla-bla.
…O estado dos viais que saen da circunvalación en Seixo: Bla-bla-bla.
…Sobre as inundacións na rúa Calzada: que hoxe pola mañá hai unha reunión cos veciños.
…Sobre unhas obras de saneamento na Grela-San Xulián: a concelleira de Medio Ambiente responde sacando un tocho que, máis que un expedente, semella unha arma arreboladiza. Ou foi o libraco que sacou para contestar á pregunta sobre a situación dunha canalización en Ardán? Tanto ten. Pilar Blanco, sempre tan ben documentada con papeis cos que podería envolver por dentro, por fóra e polos lados a oficina de urbanismo, a Casa Consistorial e a casa da Veiguiña xuntas, aínda que a medida non fora moi recomendable dende o punto de vista medioambiental.
…Falando do rei de Roma: Suárez Briones pregunta sobre unha denuncia por presunta infracción urbanística en Seixo pola apertura dunha fiestra (ver blog de BreaSeixo). José María Vilaboa bufa. Suárez Briones re-pregunta polo expedente de infracción urbanística denunciado na casa da Veiguiña. José María Vilaboa re-bufa. O sempiterno e animado debate encol da casa da Veiguiña é a salsa de (case) todos os plenos. Ogallá a historia chegara a oídos de Pedro Almodóvar para rodar un drama; tamén nos valería unha película de humor dirixida por Santiago Segura. Parte da entrada podiámola destinar a recadar fondos para regallarlle a Vilaboa unhas gafas de aviador, desas de cinta regulable, ás que tan bo uso lle daría a próxima vez que os ventiladores volvan entrar en acción.
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: Concello de Marín, Política
Cando esta tarde esteamos no pleno do Concello, asistindo aos tediosos cruces dialécticos entre goberno e oposición, tararearemos mentalmente “…todo canto temos é este longo outono”. E imaxinaremos un cambio de escenario que, non por máis insólito, sería menos oportuno: sustituimos o salón de sesións polo monte; no lugar das bancadas de madeira nobre, unha fila de pedras; desaparecen a vidrieira e as paredes repintadas e situamos as árbores e a matogueira como telón de fondo. Sería outro cantar: o alcalde xa non se distraería co reloxo de pulseira, senón cun paxaro que pasara voando; os concelleiros de medio ambiente e de urbanismo deleitaríannos con discursos amables sobre sostibilidade e respecto á natureza; e os populares tomarían aire puro antes de criticar con vehemencia a hipocresía dos nacionalistas, mentres que os independentes xa non acusarían o goberno local de “disparar con pólvora de rei”, senón de “estar nos biosbardos”. Que estampa lúdico-político-festiva tan bucólica…
…Música que soa a outono, a vento zoando e a pingas de chuvia petando na fiestra. Por que non imos ao monte cando escampe?
Publicado en Xeral | Etiquetas: Pensamentos
Mañá venres ás 20:00 horas, na Galería Sargadelos de Pontevedra, o Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca presentará o primeiro número da revista “FOL DE VELENO. Revista de Etnografía e Historia de Galiza”.
“FOL DE VELENO” nace cun triple obxectivo: por unha banda, actuar como voceiro dos traballos e investigacións que vén realizando o Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca; por outra parte, representa unha oportunidade para que os novos investigadores que traballan no eido da descuberta e da recuperación da nosa cultura popular e da nosa historia –e que non teñen acceso ás principais canles divulgativas– poidan publica-los seus traballos; por último, é un espazo libre onde especialistas da etnografía, da historia e da antropoloxía galega poden expoñe-las súas achegas dun xeito accesible ó público afeccionado.
Entre os contidos deste primeiro volume da revista figura o artigo titulado “Patrimonio destruido no Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños”, do arqueólogo e realizador Lukas Santiago, un dos integrantes da comisión técnica do proxecto de creación deste Espazo. A este comité tamén pertence o economista e investigador do Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca, Rafael Quintía, que asina o editorial da revista ‘Fol de Veleno’:
Corría o ano 2005, aló polo solsticio de inverno, cando o que aquí escribe andaba argallando un modesto fanzine sobre cultura popular galega. Por aquela época chegou ás miñas mans o libro ‘Almanaque de encantos’ do meu ben querido amigo Calros Solla. Este libro recollía de xeito poético a mitoloxía das terras de Cerdedo e dun xeito especial a do monte do Seixo. Le-lo libro, subir ó alto do Seixo e ficar namorado da montaña foi todo un. Este feito foi o desencadeante dun posterior labor intenso de investigación que desembocaría na publicación de dous libros máis e dun documental de longa duración. Velaí a semente da que nacería o Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca, cuxo fin principal é a investigación, a recuperación e a divulgación do inmenso patrimonio material e inmaterial que conforma a nosa cultura tradicional e a nosa historia. Este é o marco no que xorde a revista de historia e etnogafía galega Fol de Veleno, herdeira daquel fanzine cultural que co mesmo nome se editaba dende o ano 2006. A revista Fol de Veleno nace cun triple obxectivo: por unha banda, o de ser voceiro dos traballos e investigacións que vén realizando o Grupo de Estudos Etnográficos Serpe Bichoca, por outra banda, como oportunidade para que os novos investigadores que traballan no eido da descuberta e recuperación da nosa cultura popular e da nosa historia, e que non teñen acceso ás principais canles divulgativas, poidan publica-los seus traballos, e, por último, como espazo libre onde especialistas da etnografía, a historia e a antropoloxía galega poidan expo-las súas achegas dun xeito accesible ó público afeccionado.
Neste primeiro número mergullarémonos nas incribles aplicacións curativas que na medicina tradicional galega se lle atribúen ó alicorno, o mítico corno de unicornio. Daremos a coñecer novas achegas de Calros Solla sobre a etnografía, a arqueoloxía e a historia do concello de Cerdedo. Faremos lembranza, que sirva de homenaxe, de algúns dos músicos que percorreron as nosas parroquias transmitindo e conservando o noso acervo musical e, grazas ó grupo de música tradicional Os Chichisos, recuperarémo-lo ancestral código de comunicación das campás. José Ángel Rodríguez guiaranos polas ancestrais crenzas sobre os denominados corpos abertos. O investigador Pablo Novoa sorprenderanos coa descuberta de misteriosos gravados rupestres cuxo estraño deseño era descoñecido ata o de agora. Achegarémonos ó estudo dos petróglifos podomorfos da man da arqueóloga francesa Marie-Claude Auffret. O arqueólogo e documentalista Lukas Santiago falaranos de patrimonio arqueolóxico e da súa conservación. Teremos unha interesante entrevista sobre a nosa herdanza céltica co doutor en Historia e arqueólogo André Pena, e contaremos tamén con artigos de opinión, denuncia e outras seccións que o lector poderá descubrir neste primeiro número.
Esperamos que a revista que teñen nas súas mans sexa do seu agrado e cumpra as expectativas depositadas nela. Pola nosa banda, dariámonos por satisfeitos e ben pagos se con Fol de Veleno conseguimos espertar o interese e o amor pola aventura que supón profundizar na nosa historia, nas nosas tradicións, ritos, crenzas … en definitiva, na nosa cultura tan seriamente ameazada e condenada pola ignorancia, desleixo e, ás veces, premeditada aleivosía. Gocen pois da lectura e benvidos!!
Rafael Quintía Pereira
Publicado en Xeral | Etiquetas: Colectivos sociais, Cultura
Xoán Bernárdez Villar (Marín, 1936) foi un dos ponentes no Congreso sobre os 1600 Anos do Reino Suevo de Galicia que se celebra ata este venres en Pontevedra. Contábanos ao comezo do noso encontro que naceu fronte á Igrexa Vella e que boa parte da súa vida adicouna a traballar no ámbito cultural e, especificamente, histórico.
Todos os meus libros, que pasan de trinta, son de corte histórico. Doutoreime en Historia e todo o que fago ten algo que ver coa Historia. Mesmo as novelas son históricas.
…Velaí títulos como “¡Ouveade, naves de Tarsish!” (O Castro, 1983), “No ano do cometa” (Premio Xerais, 1986), “¡Xerusalén, Xerusalén!” (Edicións do Cumio, 1992) ou “A saga da illa sen noite”, (2001 Premio Concello de Vilalba), entre outros. Este mestre, licenciado en Xeografía e Historia pola Universidade de Vigo en 1995, e Académico Correspondente da Real Academia Galega dende 2003, vive dende hai anos en Vigo. Alí dirixiu varias publicacións culturais e programas divulgativos sobre Historia de Galicia. Como investigador publicou diversos traballos de investiación e tradución centrados no periodo suevo: “O comezo da nosa Idade Media. A Gallaecia que se emancipou de Roma” (2003), “Chronica Hermerici” (2004), e “Idacio Lémico: Chronica 379-469” (2004).
Ao seu carón, para presentar a súa conferencia sentouse outro marinense: Francisco José Padín, que é un dos organizadores deste Congreso sobre o Reino Suevo de Galicia. Xosé Bernárdez coincide con eles en que esta etapa foi “moi maltratada” dende o punto de vista da investigación histórica:
…Temos que abrila porque é importantísima. Cara á primavera do ano que vén cúmprense 1600 anos da creación do Reino de Galicia, que é o máis antigo de Europa. Paga a pena que se celebre dalgún xeito. Hai oito ou nove anos fixen unha compilación de todos os textos antigos que falaban de Hermerico. Pequenos textos e creei unha especie de “Chronica Hermirici”; traducina e levou o premio de tradución da Universidade de Vigo, do latín ao galego. Non é moi longa, non chega ás 30 páxinas, pero pagaba a pena que se publicara con imaxes e mapas que a ilustren.
Volcados como estamos no coñecemento e conservación do monte veciñal, intentamos afondar con Bernárdez Villar sobre a orixe xermánica desta propiedade comunal; unha figura moi específica tanto de Galicia como de Portugal, pois lembremos que a capital do Reino Suevo estivo en Braga, ao norte do país veciño.
…É posible. Non o teño moi estudado, pero é posible, porque os suevos aportaron moitísimas cousas que quedaron e seguen funcionando. Tamén temos moita investigación filolóxica: Galicia é o sitio da Península onde existen máis topónimos e antropónimos xermánicos, moito máis que no resto da Península xuntos. Incluso no século IX ou X hai un documento que ten 900 nomes xermánicos.
…As parroquias creáronas eles e despois pasaron aos visigodos. Foi un avance francamente grande. E outras moitas cousas. Cando chegaron eles aquí apareceron as tumbas en “estola” xusto na catedral de Santiago, catrocentos e pico anos antes de que se descubrira a tumba do Apóstol Santiago. As tumbas de estola están alí, non desapareceron. Tamén apareceu o Crismón de Quiroga. Debeu ser a principios do século V, case ao mesmo tempo de que chegaran os bárbaros. Non deben de ser deles. Serían de romanos que quedaban aínda por aquí.
…O que si se estudou hai tres ou catro anos é a aparición do famoso arado romano, do que se pode ver unha reproducción perfecta en Ribeira. Eso foi estudado por un portugués e un galego, que chegaron á conclusión de que é suevo. Porque existía en Xermania tamén naquela época…
Estamos entón ante un pobo pioneiro no concepto de globalización. Por algo “dende Escandinavia chegaron aquí!”, exclama Xoán Bernárdez facendo un alarde de bo humor. E con toda esta bagaxe de coñecemento recén adquirido, sumámonos á reivindicación do pasado suevo de Galicia, co aliciente de ter descuberto neste congreso a dous marinenses destacados: o sabio e veterano Bernárdez Villar, e Francisco José Padín, ao que podemos seguir en diante a través do seu blog Novas de Arqueoloxía: http://www.blogoteca.com/arqueoloxia/index.php
ACTUALIZAMOS ESTE ARTIGO CUNHA PÁXINA PUBLICADA NO SUPLEMENTO “O FARO DA CULTURA”:
Publicado en Xeral | Etiquetas: Concello de Pontevedra, Cultura
Reportaxe de Vanesa Oliveira sobre o proxecto de creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, publicada na sección de cultura Maré, no xornal Galicia Hoxe.
Para ler completo, premer nesta ligazón que segue: “O MONTE, A MONTE“.
Publicado en Hemeroteca, Xeral | Etiquetas: 7Camiños, Prensa
O TSXG declara FIRME a sentenza que ordea retirar do PSOAEG o polígono proxectado no Monte Pituco (setembro 2017)
O TSXG declara FIRME a sentenza que ordea retirar do PXOM de Marín o polígono proxectado no Monte Pituco (xaneiro 2018)
DEFENDE O MONTE PITUCO (Pornedo) 
Comentarios recentes