Publicado por: MontePituco | 10/11/2019

OUTONO EN CHAMPÁS

Sendeiros de Champás

O Monte de Champás agárdanos coas súas mellores galas de outono para desfrutar dunha agradable andaina este sábado 16 de novembro, coincidindo co Día Mundial do Patrimonio e como colofón ás III Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián, dedicadas ao mestre Carlos Paratcha. 

Paratcha descubriu moitos xacementos prehistóricos na parroquia de San Xián: velaí os petróglifos do Pornedo, da Carrasca e de Champás (antano denominados Carballás e Cachada Grande, respectivamente), mais tamén na Moreira e nao bosque de Cadro… É xusto un recoñecemento ao seu labor, tan descoñecido e silenciado. Para botar luz sobre a súa figura e o seu legado, o doutor José Casal e o arqueólogo Antonio de la Peña protagonizarán a primeira sesión das Xornadas, o venres 15 ás 20:30h na Adega A Capeleira (rúa do Forno, Marín).

Silla de Champás, anos 50-60, descubrimento de Carlos Paratcha

Champás nº1, coñecido como ‘Silla de Champás’, descubrimento de Paratcha

Petróglifos de Champás, descubertos por Carlos Paratcha

Champás nº3, antano Cachada Grande, outro achado de Paratcha

Ao día seguinte visitaremos, con saída ás 10h dende a arboreda do Pornedo, algúns deses interesantes petróglifos que Paratcha descubriu. En Champás, precisamente, destacan a famosa ‘silla’ dende a cal, antes da invasión do eucalipto, se divisaba a ría. E na mesma área, unha importante escena de caza con representación de cervos, que coincide coa penedía anterior na súa ubicación privilexiada no alto do monte.

A Toponimia de Marín do filólogo, profesor e investigador Elixio Rivas sitúa a orixe da palabra Champás no latín ‘campus’, de campiña. No tempo que Rivas pasou facendo o inmenso traballo -valla a redundancia- de campo, visitando toda a xeografía marinense e recollendo milleiros de palabras, xa se refería a Champás como un lugar “con mucho tojo y breves retazos de campiña natural”, cita na súa tese de doutoramento, explicando que se trataba dun terreo moi húmido.

Patrimonio cultural e natural van da man. E nunha estación tan vistosa coma o outono, na que abrolla a auga dos mananciais, agroman os cogumelos e o arborado autóctono que aínda perdura agasállanos con cambiantes tonalidades cromáticas, cómpre gozar das belezas da natureza. 

Russula en Champás

Russula

Trametes versicolor en Champás

Trametes versicolor

Ramaria en Champás

Ramaria

Clathrus en Champás

Clathrus

 

Publicado por: MontePituco | 08/11/2019

TRALA CORTA A MATARRASA, A REFORESTACIÓN

Reforestación trala corta a matarrasa

Non se cumpriron an absoluto as -máis que expectativas- recomendacións do voceiro da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo, Cándido Martínez, quen na recente Andaina polo Monte Pituco ao solpor, ao comprobar sobre o terreo a desfeita da tala a matarrasa realizada pola Comunidade de Montes de San Xián durante o pasado verán, amosouse partidario de que o solo se rexenerase de forma natural e a matogueira fose ocupando novamente o espazo. Porque así eran antano o Pornedo e a maior parte dos montes da bisbarra, antes de que a praga do eucalipto invadise o país nunha estratexia absolutamente errada dende o punto de vista ecolóxico, mais cargada de intersees económicos.

“…Pasan por ser ecosistemas propios de gran valor ecolóxico debido a súa rica biodiversidade faunística e florística e pola súa función reguladora e rexeneradora dos seus solos pedregosos e ácedos. A interacción destes ecosistemas polas causas citadas, está a provocar erosión do terreo, perda de capa vexetal, soterros, ruídos, contaminación atmosférica, verquidos de lixo, introducción de vexetación alóctona, e nos monocultivos forestais (eucalipto e piñeiro), por engadido, degradación a medio-longo prazo, nun proceso de varios anos donde ás árbores crecen ata cubrir totalmente o terreo, eliminando e modificando a vexetación orixinaria por exceso de competitividade pola luz, auga e nutrientes, pola cantidade de biomasa caída dende os seus talos e ramas sobre o solo que inhiben que o mato poida crecer ao seu abeiro e cabe tamén a posibilidade por causa da utilización de agrotóxicos para acelerar a súa desaparición” (Luita Verde, xullo de 2007 no diario dixital Vieiros)

Centos de regos paralelos furan agora o Pornedo, sen que a Comunidade de Montes teña exposto en asemblea que perspectivas de futuro trazaría hipoteticamente o Plan de Ordenación nesta parte do monte veciñal. A única ocasión na que se falou dese documento nada se dixo sobre o Pornedo, coa suposta excusa de que o PXOM tíñao clasificado como solo industrial. Dende hai dous anos, senllas sentenzas do TSXG obrigan a Xunta e o Concello de Marín a retirar o proxecto urbanístico ilegal que se cernía sobre o ‘balcón da ría’, mais a Comunidade de Montes non presentou neste tempo ningunha medida sobre a xestión deste espazo.

Mais está claro: a directiva quedou sen o suculento botín da especulación; toca expremer o zume do Pornedo para a industria madeireira. A diferenza doutras comunidades próximas onde se practica unha clara aposta polas especies autóctonas que xeran valor engadido -velaí a función multifuncional tan importante- alén da súa madeira, a través da produción de froitos, en San Xián segue imperando a estreitez de miras: máis especies pirófitas, nula defensa do patrimonio cultural, ausencia de sensibilidade polo valor paisaxístico deste enclave privilexiado.

Publicado por: MontePituco | 26/10/2019

III XORNADAS DE PATRIMONIO, NA PRENSA

Diario, 26 outubro 2019

Jornadas de puesta en valor del patrimonio de San Xián

El colectivo Monte Pituco programa para los días 15 y 16 de noviembre una ‘barferencia y una andaina dedicadas al legado del maestro Carlos Paratcha Vázquez

III Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián

MONTE PITUCO ORGANIZA EN NOVEMBRO AS III XORNADAS POLA PROTECCIÓN E POSTA EN VALOR DO PATRIMONIO DE SAN XIÁN

Presentaranse as imaxes destacadas no II Certame Fotográfico ‘O balcón da ría’, no que se pode participar ata o día 10 do vindeiro mes

O colectivo Monte Pituco celebrará os días 15 e 16 de novembro as ‘III Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián’, dedicadas ao legado do mestre marinense -e experto en arqueoloxía- Carlos Paratcha Vázquez. A primeira sesión será o venres 15 ás 20:30 horas na Adega A Capeleira, coa participación do doutor José Casal e do arqueólogo Antonio de la Peña nunha ‘barferencia’ na que se trazará o perfil biográfico de Paratcha. Trala homenaxe, ao día seguinte, sábado 16, co gallo do Día Mundial do Patrimonio Cultural, realizarase unha andaina a partir das 10:00 horas dende a arboreda do Monte Pituco, para visitar varios xacementos que descubriu, como os conxuntos rupestres do Pornedo, A Carrasca e Champás.

Coetáneo de persoeiros tan relevantes como o historiador marinense Antonio Blanco Freijeiro, os que foran director e secretario do Museo Provincial de Pontevedra, Xosé Filgueira Valderde e Alfredo García Alén, o arqueólogo Ramón Sobrino Lorenzo-Ruza e o lingüista e etnógrafo Elixio Rivas, Carlos Paratcha dedicou boa parte da súa vida a investigar e dar a coñecer vestixios prehistóricos non só de Marín, senón tamén de localidades como Campo Lameiro e Moraña.

Malia a súa valiosa e incuestionable achega á historia e á cultura local, fundamentalmente entre os anos 50 e 60 do século pasado, trátase dunha figura inxustamente descoñecida na vila marinense, onde cómpre que as institucións públicas impulsen un merecido recoñecemento ao seu labor.

A posta en marcha destas Xornadas xurdiuen 2017 pola necesidade de animar á veciñanza a coñecer, aprezar e defender o importante patrimonio cultural e arqueolóxico que posúe San Xián, a parroquia coa maior densidade e diversidade de gravados prehistóricos -algúns de recente decubrimento- non só do Concello de Marín, senón da bisbarra do Morrazo. Na primeira edición, o experto en patrimonio, investigador e divulgador Antonio Costa presentou a súa experiencia na posta en práctica da técnica da reconstitución dixital 3D aplicada aos petróglifos de San Xián. O pasado ano, os protagonistas foron os letrados do equipo xurídico que logrou dúas sentenzas firmes do TSXG obrigando o Concello de Marín e a Xunta a anular o polígono industrial que proxectaran no Monte Pituco.

II Certame Fotográfico 'O balcón da ría'

CERTAME FOTOGRÁFICO

No marco destas Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián, o colectivo Monte Pituco volveu convocar por segundo ano o Certame Fotográfico ‘O balcón da ría’. A participación consiste en tomar imaxes do Monte Pituco e dos arredores, e compartilas nas redes sociais etiquetando en Instagram o perfil “obalcondaria” ou en Facebook a páxina “Salvemos o Monte Pituco (Pornedo)”. Admitiranse fotografías da paisaxe, da flora e da fauna, dos mananciais, dos xacementos arqueolóxicos, dos sendeiros e doutros elementos que realcen o valor visual, natural e cultural da zona, acompañándoas cun breve texto descritivo.

O venres 15 de novembro, ao remate da ‘barferencia’ de José Casal e Antonio de la Peña na Adega A Capeleira, entregaranse agasallos ás autoras e autores das imaxes máis valoradas. O prazo para achegar instantáneas permanecerá aberto ata o domingo 10 de novembro.

Publicado por: MontePituco | 23/10/2019

PRESENTACIÓN EN MARÍN DE “ÁRBORES QUE NON ARDEN”

"Árbores que non arden"
Este venres, 25 de outubro, os integrantes do Proxecto Batefogo Paula Lubián e Miguel Pardellas presentarán en Marín o libro “Árbores que non arden. As mulleres na prevención dos incendios forestais“, publicado por Catroventos Editora. Organizado coa colaboración do colectivo feminista Zeivas e do Ateneo Santa Cecilia, o encontro realizarase no local do Ateneo ás 20:00 horas. Trátase dunha obra colectiva na que mulleres de distintas disciplinas reflexionan sobre o papel das propias mulleres na xestión do territorio e na prevención de incendios forestais.
"Árbores que non arden"

Dende hai décadas, os lumes forestais veñen sendo unha lacra que cada ano asola os montes e a vexetación da nosa terra. Un tema que preocupa moito a toda a sociedade, tal e como se reflicte no grande interés arredor da película de Oliver Laxe “O que arde” ou nas manifestacións que a mocidade está a protagonizar na defensa do clima e do planeta.

Concibido para abordar a problemática do lume en Galicia, Batefogo é un proxecto de intervención social que pretende compaxinar de forma eficaz a prevención dos lumes coa dinamización económica e social do medio rural. O equipo está formado pola enxeñeira agrónoma Celsa González Ogando, os licenciados en Ciencias Ambientais Paula Lubián Fernández e Miguel Pardellas Santiago, e o asesor especialista en cooperativas Brais Pérez Gómez.

Comezaron traballando nun proxecto piloto desenvolvido en 2016 no Concello de Manzaneda e na Comarca do Barbanza, Porto do Son, Ribeira, Boiro e Pobra do Caramiñal. Tamén colaboraron na realización de iniciativas puntuais con asociacións e comunidades de montes en Teo, Ponteareas, Lugo, Marín, Chandrexa de Queixa, Chantada e Compostela.

“Árbores que non arden. As mulleres na prevención de incendios forestais” xurdiu para dar resposta a algunha das preguntas -e mesmo formular novos interrogantes- que contribúan a implicar cada vez máis persoas, colectivos e entidades na prevención dos lumes forestais; mais tamén abordando esta problemática en clave historia, dende a socioloxía, as ciencias ambientais e a ecoloxía, o urbanismo ou a economía. Todo isto cunha perspectiva de xénero.

[Comunicado do equipo Batefogo]

Publicado por: MontePituco | 20/10/2019

EN COMPOSTELA, APOIANDO O FUTURO DOS NOSOS MONTES

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

Solidarizándonos en Compostela cos colectivos convocantes da manifestación “Por un monte galego con futuro”, contra a eucaliptización que beneficia a Ence a costa de empobrecer o solo e de contaminar as augas e o aire; solidarizándonos con quen defende os montes de Mos, de Catasós, de Touro… contra os emporios que pretenden arrasar e mercantilizar o territorio.

Fomos quen de frear unha todopoderosa Xunta e opseudopoderoso Concello de Marín que pretendían construir ilegalmente un polígono industrial no ‘balcón da ría’; somos o exemplo de que con argumentos firmes e irrebatibles e con moito tesón, pódese vencer a Goliat.

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

 

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

Manifestación en Compostela "Por un monte galego con futuro"

Publicado por: MontePituco | 19/10/2019

POR UN MONTE CON FUTURO

Por un monte galego con futuro

MANIFESTO:

No actual contexto de mudanza climática o papel dos ecosistemas forestais vai resultar chave para mitigar os efectos do quecemento global, mais, non só como reservorios de carbono, tamén como fornecedores de servizos ecosistémicos, como o mantemento da biodiversidade, a regulación do ciclo da auga, a fertilidade do solo, a capacidade de purificación da auga e do ar, a loita contra a erosión, etc.

Porén, no recente borrador da Estratexia Galega contra o Cambio Climático só interesa fixar máis carbono en máis madeira o máis rápido posíbel, o que potenciará o cultivo do eucalipto e doutras especies de crecemento rápido. A repoboación con estas especies tamén se ve favorecida polo Decreto 163/2014 do Estado español para a compensación e absorción de dióxido de carbono. Por outra banda, o recente informe do IPBES (Panel Internacional para a Diversidade Biolóxica, UNESCO) cifra en 290 millóns de hectáreas a superficie de bosques naturais perdidos no planeta entre 1990 e 2015, e en 110 millóns de ha o aumento das plantacións forestais no mesmo período.

Mais, unha plantación forestal non pode ser considerada un bosque, e menos se se trata de especies invasoras e de crecemento rápido que, como os eucaliptos, empobrecen o solo e diminúen a biodiversidade. Nin sequera contribúen a fixar carbono neto ao favorecer as cortas en ciclos curtos para queimar en plantas industriais de biomasa.

Tampouco debemos esquecer que o uso principal do eucalipto cortado no país é o da súa transformación en pasta de papel na fábrica de Lourizán (Pontevedra), un proceso industrial que provoca que todo o CO2 previamente absorbido polas árbores sexa devolto incrementado á atmosfera, dando como resultado un efecto potenciador do proceso da mudanza climática. Malia a todo, o Plano Forestal que se está a tramitar pola Xunta promove a ocupación de 35.000 ha máis de eucalipto sobre un exceso de 300.000 Ha con respecto á planificación anterior.

Consideramos que as Administracións galega e estatal deben apostar por unha planificación para o monte galego que teña en conta o actual contexto de perda acelerada de biodiversidade e dos efectos do cambio climático, pero que non debe utilizar este como escusa para seguir potenciando as repoboacións con eucaliptos e outras especies invasoras.

Na posta en valor do monte, de xeito multifuncional e sustentábel, ten incidencia a estrutura da súa titularidade. Recomendacións da FAO e da mesma Unión Europea indican que hai que camiñar cara a unha tenencia máis xusta destas terras e cara á devolución destas ás colectividades locais. En Galiza existe unha titularidade que xa cumpre estes preceptos, que son os montes veciñais en man común. Mais, o que fai o Partido Popular con este tipo de titularidade do monte é proceder á súa privatización.

Neste senso, pedimos a anulación da actual proposta de revisión do Plan Forestal de Galiza e a elaboración dun novo documento que parta de información actualizada sobre a situación do monte galego, dunha participación equilibrada de todos os axentes sociais, e que siga como principios reitores a diversidade de hábitats e especies, a multifuncionalidade de usos, o fomento do arborado autóctono, o mantemento dos servizos ecosistémicos, a non privatización dos montes veciñais, a creación de emprego e a sustentabilidade económica e social.

A continuación, as entidades asinantes deste documento concretamos algunhas das medidas máis necesarias de cara á planificación do futuro do monte galego:

*Sobre masas forestais de eucaliptos e outras especies exóticas invasoras

● Moratoria indefinida para novos plantíos de Eucalyptus e prohibición na RGEP (Rede Galega de Espazos Protexidos).

● Prohibición das novas plantacións de Eucalyptus nitens e de repoboacións con robinias, acacias, Pawlonia e bambús, e outras especies invasoras. Erradicación destas na RGEP.

● Programa de Redución Progresiva da superficie ocupada por eucaliptos e doutras especies exóticas invasoras presentes no monte galego: robinias, ailantos, cortaderias, calas, ortensias, bambús, crocosmias, etc.

● Programa de eliminación das plantacións ilegais en terras agrarias e bosques autóctonos.

● Modificación do “Decreto 163/2014 para a compensación e absorción de dióxido de carbono a través de masas forestais” para: excluír as masas de eucalipto e doutras especies exótica invasoras como sumidoiros de carbono; evitar as repoboacións forestais sobre terreos queimados; limitar as quendas de corta a un mínimo de 30 anos e introducir variantes de carácter social e ambiental na valoración dos proxectos. Sobre aproveitamentosforestais e peche do ciclo produtivo

● Promoción do ciclo completo da transformación da madeira en Galiza.

● Recuperación do tecido industrial dedicado aos distintos aproveitamentos forestais.

● Investimento na promoción da produción de madeira de calidade e doutros produtos do monte.

● Apoio á investigación para unha industria forestal integral e sustentable.

● Fomento do aproveitamento da biomasa forestal só residual.

● Fomento da silvicultura con madeiras de calidade.

● Prohibición dos cultivos enerxéticos.

*Sobre biodiversidade

● Realización urxente do Inventario de masas de frondosas autóctonas, pendente desde 1992, e incentivos para a súa conservación e ampliación.

● Establecer unha reserva ecolóxica do 30% para bosque nativo en plantacións forestais.

● Agardar á publicación do V Inventario Forestal (IFN5) -a piques de ser publicado- para a elaboración dunha nova revisión do Plan Forestal.

● Creación de bancos de xermoplasma ou de sementes das diferentes especies autóctonas, procurando, no posible, unha boa representatividade das especies e da súa variabilidade xenética en cada zona.

● Axudas directas e exencións fiscais para o mantemento dos bosques autóctonos, mesmo con fins non produtivas, a produción ecolóxica e o aproveitamento multifuncional dos montes.

● Programa de divulgación e educación sobre especies autóctonas e do seu valor ecosistémico, económico e social.

● O cumprimento estrito por parte da Administración pública das funcións de custodia, vixilancia e policía que lle outorga a normativa vixente.

*Sobre lumes forestais

● Creación dunha lei de ordenación dos usos das terras que favoreza a multifuncionalidade do monte e, por tanto, a súa prevención fronte os incendios forestais.

● Promoción do pastoreo e a gandería extensiva como elemento natural de roza e prevención de incendios.

● Recuperación dos 100 m de anchura para as redes secundarias de xestión da biomasa na loita contra os lumes, favorecendo alternativas multifuncionais para estas franxas de seguridade.

● A xestión da biomasa nas franxas secundarias e terciarias farase con recursos públicos, agás nos casos nos que os/as titulares das vivendas construísen estes inmobles fóra do ordenamento xurídico.

● Ruptura das masas monoespecíficas con faixas de separación de 100 m por cada 50 ha de eucaliptos, e de 50 m por cada 50 ha de piñeiros.

● Incremento das distancias das plantacións forestais a terras de cultivo, ríos, zonas habitadas, vías de comunicación, etc.

● Perímetro de exclusión de 25 m das plantacións forestais aos xacementos arqueolóxicos, e nos seguintes 25 metros un marco mínimo de plantación de 6×6 arredor destes elementos.

● Os Plans de prevención de incendios deben elaborarse a nivel de Distrito, facendo os Concellos as adaptaciónsterritoriais necesarias.

● O PLADIGA será de carácter anual e aprobarase no último trimestre do ano anterior ao de aplicación. Deberá establecer obxectivos claros de prevención dos incendios forestais.

● Creación dun único servizo público, profesional e adecuadamente formado de prevención e extinción de incendios.

*Sobre a titularidade, xestión e ordenación do monte

● Nova lei de montes veciñais en man común que reforce o carácter xermánico da titularidade veciñal.

● Devolución da xestión dos montes veciñais consorciados e/ou conveniados á veciñanza comuneira sen carga económica. De existir esta carga, sería achacábel á Administración forestal dado que foi ela a que xestionou estes montes.

● Potenciar a mobilidade de terras abandonadas a través do Banco de Terras, como ferramenta de acceso á terra para o desenvolvemento de actividades agrarias, principalmente por persoas labregas. No caso dos terreos de MVMC, o alugueiro non poderá ter duración nen uso que comprometan a titularidade e recuperación dos mesmos pola veciñanza comuneira.

● Incremento da xestión pública dos montes con fins conservacionistas. Nos MVMC este incremento levarase adiante baixo convenios con comunidades de montes e fórmulas de coxestión. ● Exención, debido ás características do territorio forestal galego, da obriga de contar cun instrumento de ordenación de montes para as parcelas particulares de superficie igual ou inferior a 1 Ha; eliminando, por tanto, a adhesión a modelos silvícolas. En todo caso, estas parcelas deberán adaptarse ás directrices marcadas nos PORF (Plans de Ordenamento dos Recursos Forestais).

● Retirada das comunidades de montes como suxeito pasivo no Imposto sobre Sociedades e elaboración, desde Galiza, dunha fiscalidade axustada á figura e ás funcións dos montes veciñais.

● Pulo a fórmulas que favorezan unha xestión colectiva do monte máis democrática e social

Publicado por: MontePituco | 18/10/2019

DÍA DA PROTECCIÓN DA NATUREZA

Val do Pornedo

Neste 18 de outubro, Día Mundial de Protección da Natureza, reivindicando o noso labor arduo e altruista a prol da conservación do ‘balcón da ría’.

Loitamos e gañamos!

Publicado por: MontePituco | 11/10/2019

ASÍ FOI A ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR (e IV)

p1

Parada nos petróglifos de Pinal de Caeiro. Foto: C. Martínez

ml2

Parada para admirar a paisaxe no camiño cara á Fonte das Pulgas. Foto: M. López

Flora e fauna do outono no Monte Pornedo. Fotos: C. Martínez

p7

Mámoa de Sete Camiños. Foto: C. Martínez

Petróglifos de Sete Camiños

p9

Entre Sete Camiños e O Pornedo: Foto: C. Martínez

ml5

p10

Fin da andaina no conxunto rupestre do Pornedo. Fotos: M. López e C. Martínez

Con esta última escolma de imaxes remata o repaso á recente Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Dende a Asociación Monte Pituco agradecemos a asistencia respectuosa, o entusiasmo das persoas -pequenos e maiores- que acudiron a este novo encontro arredor da natureza, do patrimonio e da paisaxe, involucrándose intensamente nas dinámicas de participación propostas: a recollida do lixo atopado durante o itinerario, a sementeira de landras ao longo do camiño, e a toma de fotografías coas que nutrir tanto as redes sociais como esta serie de artigos da bitácora do ‘balcón da ría’. Esta nova entrega foi posible grazas ao fermoso material gráfico achegado por María López -un gran apoio deste pequeno colectivo cuxo maior capital son as amizades forxadas neste tempo- e por Cándido Martínez, da entidade ecoloxista Luita Verde e da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo. Moitas grazas pola vosa valiosa colaboración, así como a Antonio Costa, Gloria BC, Sandra Pesqueira, Andrea Bernárdez, Laura Freire e José Manuel Domínguez, artífices das imaxes precedentes.

O II Certame Fotográfico ‘O Balcón da Ría’ continuará recepcionando fotografías ata o venres 8 de novembro. As persoas interesadas poden sumarse a esta iniciativa visitando o Monte Pituco, tomando imaxes do espazo e compartíndoas nas redes sociais: en Facebook etiquetando a páxina ‘Salvemos o Monte Pituco (Pornedo)‘; en Instagram etiquetando @obalcondaria. Non se trata dun concurso competitivo ni ten dotación económica. Un xurado designado pola organización distinguirá tres imaxes, que recibirán un agasallo no marco das III Xornadas pola protección e defensa do patrimonio de San Xián, os días 15 e 16 de novembro.

O venres 15 pola tarde celebrarase unha charla e o sábado 16 -Día Mundial do Patrimonio- pola mañá haberá un roteiro. Informarase proximamente dos detalles do programa.

 

Publicado por: MontePituco | 09/10/2019

ASÍ FOI A ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR (III)

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Foto de José Manuel Domínguez.

“Así coida o Concello de Marín as súas áreas de lecer”.

José Manuel Domínguez

A opinión que un dos asistentes á Andaina polo Monte Pituco ao solpor compartiu en redes sociais tralo roteiro era un sentir xeral entre tod@s @s participantes. A arboreda do Pituco, punto de encontro da convocatoria, presenta un estado lamentable.  Pero á marxe da responsabilidade que poida ter o Concello de Marín en tanto se trata dun terreo situado no seu ámbito territorial e ademais é utilizado como área recreativa aberta ao público, a entidade á que lle corresponde facerse cargo do seu mantemento é a Comunidade de Montes de San Xulián, propietaria da parcela. 

Vexetación medrando de forma descontrolada, árbores con pólas podres e rotas, fontes de dubidosa salubridade que constantemente perden auga pola billa, ausencia de valado de protección para evitar caídas por desnivel, presenza de lixo e verquidos ilegais de colchóns e pantallas de ordenadores… ese é o penoso e vergoñento aspecto deste espazo. De que valen ordenanzas municipais como, por exemplo, a de Protección do Medio Ambiente?

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Foto de José Manuel Domínguez.

[Fotos de José Manuel Domínguez]

“Gozamos da natureza, do patrimonio e da historia dun lugar ignorado e silenciado polas institucións locais. O antídoto: ir visitalo”.

Sandra Pesqueira

[Fotos de Sandra Pesqueira]

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Foto de Andrea Bernárdez.

[Foto de Andrea Bernárdez]

“Despois de dez anos de loita, Salvemos o Monte Pituco conseguiu tumbar o proxecto de construcción dun parque empresarial no monte, salvando o seu patrimonio natural e arqueolóxico. Grazas por defendelo e por organizar estas actividades que amosan o gran valor do noso territorio”.

Laura Freire

[Fotos de Laura Freire]

g2

g3

[Fotos de Gloria BC]

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Trazado elaborado por José Manuel Domínguez.

Moitas grazas a tod@s por visitarnos, por inmortalizar con estas fotografías a experiencia e por contribuír á difusión dos valores que atesoura o ‘balcón da ría’!

Publicado por: MontePituco | 07/10/2019

ASÍ FOI A ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR (II)

“Onte participei na andaina reivindicativa para denunciar o Concello de Marín e a Comunidade Montes de San Xulián polo seu desprezo os valores naturais e patrimoniais que alberga a parroquia e concretamente o Monte Pornedo (Pituco)”.

#SalvemosOMontePituco

Antonio Costa, 6 de outubro de 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Foto de Antonio Costa

ac4

Andaina polo Monte Pituco ao Solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao Solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao Solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao Solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao Solpor. Foto de Antonio Costa

Andaina polo Monte Pituco ao Solpor. Foto de Antonio Costa

A Lúa e Saturno sobre o Monte Pornedo

[Fotos de Antonio Costa]

 

Publicado por: MontePituco | 06/10/2019

ASÍ FOI A ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR (I)

Se dedicamos dez longos anos de intenso traballo para defender un pedaciño de terra, o seu patrimonio natural e cultural… Se investimos moitos recursos económicos e personais en salvagardar o ‘balcón da ría’ da depredación urbanística e do enriquecemento ilícito… Se fixemos todo iso -e, por riba, gañamos!- foi para compartir tan gratos momentos como os de onte, con amigas e amigos que se sumaron á ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR.

Con elas e eles quixemos compartir que vimos de presentar unha queixa perante a Valedora do Pobo contra o Concello de Marín e contra a Xunta pola demora no cumprimento das dúas sentenzas firmes e irrevocables que obrigan a estas dúas Administracións a anular a clasificación do Monte Pituco como solo urbanístico no PXOM e a retiralo do Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais.

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Andaina polo Monte Pituco ao solpor, outubro 2019

Moitas grazas a todas e todos por participar nesta ruta. Agardámosvos na próxima convocatoria: as III Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián, este vindeiro mes de novembro.

Publicado por: MontePituco | 04/10/2019

SÁBADO 5, ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR

No miradoiro do Pornedo, o 'balcón da ría'.

Mañá sábado celébrase unha “Andaina polo Monte Pituco ao solpor” para divulgar o patrimonio e a paisaxe dende o ‘balcón da ría’

Divulgar e poñer en valor os conxuntos rupestres do Pornedo, Sete Camiños e Pinal de Caeiro -catalogados como Bens de Interese Cultural- e outros xacementos arqueolóxicos do rural marinense, ademais de fomentar a sensibilidade ambiental, gozando da paisaxe dende o ‘balcón da ría’, son os obxectivos da ‘Andaina polo Monte Pituco ao solpor’ que se celebrará mañá sábado, a partir das 17:30 horas. O punto de encontro desta ruta circular é a arboreda do Pituco, situada na estrada provincial PO-0019 á altura do desvío ao Regueiriño.

Organizada pola Asociación Monte Pituco, trátase dunha iniciativa experimentada en edicións pasadas con moito interese por parte de público de todas as idades, ademais de contar coa asistencia de especialistas en natureza e de expertos en patrimonio arqueolóxico. Na ruta -de tres horas de duración e cunha dificultade media/baixa- poderanse observar os petróglifos coa luz rasante do atardecer, que favorece a apreciación dos gravados.

Recoméndase ás persoas interesadas que acudan con roupa de abrigo e lanterna para
aproveitar, ao anoitecer, a visita ao conxunto rupestre do Pornedo. Iluminado con luz artificial, poderase distinguir aínda con maior detalle a través das formas dos seus sucos, que representan cazoletas, figuras concéntricas e armas. Estas figuras, precisamente, permiten concretar a datación cronolóxica deste tipo de vestixios na Idade do Bronce.

A diferenza doutros montes comunais da provincia -Salcedo en Pontevedra, Tourón en Ponte Caldelas ou Couso en Gondomar, entre outros- onde se programan actividades divulgativas organizadas dende instancias municipais en colaboración coas comunidades, a ausencia de políticas efectivas de protección do patrimonio cultural no Concello de Marín leva a que colectivos como Monte Pituco impulsen accións en defensa do medio ambiente e dos recursos arqueolóxicos e etnográficos situados, neste caso, no monte veciñal de San Xián.

Trátase da parroquia marinense coa maior densidade de xacementos arqueolóxicos e, sen embargo, o seu potencial pasa desapercibido pola falta de apoio institucional e de mantemento por parte dos titulares dos terreos. Malia ter formado parte do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños -canda montes pertencentes a Salcedo e a Lourizán- inaugurado en 2015, na práctica, a sinalización instalada no Pituco é inexistente trala retirada do panel informativo principal e as agresións aos rótulos que identificaban os xacementos.

II Certame O Balcón da Ría 2019

Neste sentido, para paliar as eivas do Concello e da Comunidade de Montes na atención a esta contorna, a Asociación Monte Pituco apela á implicación da cidadanía a través da posta en marcha de dúas accións canalizadas a través das redes sociais: o ‘Certame Fotográfico O Balcón da Ría’ e a iniciativa ‘Amig@s do Balcón da Ría’.

Ambas reactivaranse durante a ‘Andaina polo Monte Pituco ao solpor’. Os asistentes poderán tomar fotografías dos elementos de interese histórico, natural e paisaxístico que se visiten. Posteriormente compartiríanse nas redes sociais, etiquetando a páxina Salvemos o Monte Pituco (Pornedo) en Facebook ou o perfil OBalconDaRia en Instagram. As mellores fotos que se presenten ao certame serán distinguidas cun agasallo que se entregará nas ‘III Xornadas pola protección e posta en valor do patrimonio de San Xián’, organizadas pola Asociación Monte Pituco a mediados do vindeiro mes de novembro.

Amig@s do Balcón da Ría

Publicado por: MontePituco | 28/09/2019

27-S… HAI 10 ANOS

La Voz de Galicia, 25 setembro 2009

A historia desta bitácora do Monte Pornedo, a loita para defender o ‘balcón da ría’ da ameaza do polígono industrial, o interese polo patrimonio, a natureza e a paisaxe… todo comezou, curiosamente, e sen sermos daquela conscientes do que representaría aquel día, un 27-S… de 2009. Dez anos despois, por unha especie de caprichosa carambola do destino, esa data representa o punto de inflexión no que a cidadanía secunda unha Folga Mundial polo Clima.

Recorremos á hemeroteca para lembrar que un 27 de setembro de 2009 a Asociación pola Defensa da Ría de Pontevedra organizou unha ruta de sendeirismo co lema “O Espazo Arqueolóxico dos Sete Camiños” co obxectivo de “enxalzar o espazo etnográfico das parroquias de Pontevedra e Marín”. Acudimos con curiosidade a aquela andaina, que nos revelou aspectos descoñecidos do patrimonio cultural que atesouraban os montes de Salcedo e Lourizán, e particularmente, de San Xulián.

Aínda lembramos as caras dalgúns habitantes d’O Caeiro, abraiados ante o conxunto rupestre do Pornedo, do que descoñecían a súa existencia; ou que tal vez soubesen del, mais ignorando por completo a importancia e a significación dos extraños surcos gravados naquelas pedras, milleiros de anos atrás. A sorpresa chegaría meses despois cando, ao presentarnos diante da súa porta para solicitarlles a adhesión a un humilde escrito contra o polígono industrial, apelando precisamente á conservación daqueles petróglifos que tanto asombro lles causaran, recibimos un inesperado “NON” por resposta.

Pero á marxe das decepcións, se algo actuou como o detonante da convicción necesaria para soster durante os dez anos seguintes esta causa na defensa do Monte Pituco, foi aquela andaina reveladora. Cando meses despois, case rematando o ano, se acentuaron as declaracións do goberno bipartito Psoe-Bng a prol de incluir este espazo como solo industrial no PXOM que se estaba tramitando, aquel roteiro organizado pola APDR saltou repentinamente coma un resorte na nosa mente cunha mensaxe clara: hai motivos para frear o despropósito. E os motivos eran, primeiramente, os Bens de Interese Cultural catalogados, co máximo nivel de protección legal, que verían seriamente afectada a seu ámbito de cautela arqueolóxica. 

E por aí comezou todo o demais: o inventariado dos acuíferos susceptibles de desaparecer polo efecto dos movementos de terra, os estudos topográficos determinantes para as actuais sentenzas firmes e inapelables que demostraron que a zona non reunía os requisitos técnicos mínimos, o estudo a fondo do Planeamento Urbanístico e da súa Memoria Ambiental que revelou as enormes contradicións do documento…

Ruta Espazo Sete Camiños, 27 setembro 2009

 

Aquel premonitorio 27-S de 2009 foi o noso particular punto de inflexión a prol do clima e do medio ambiente. As dúas sentenzas do TSXG contra o PXOM do Concello de Marín e contra o Plan Sectorial de Áreas Empresariais da Xunta de Galicia son a nosa modesta contribución para que este recuncho do mundo siga sendo verde, non sucumba á contaminación urbanística, sexa máis respectuoso co legado histórico-cultural do pasado e perdure como Xan Montenegro o bautizou: ‘o balcón da ría’.

Con todo, cómpre seguir vixiantes, mantendo o pulso reivindicativo e sumando forzas con outros colectivos sensibles coa natureza. A celebración da Folga Mundial polo Clima contou co apoio da Asociación Monte Pituco na concentración celebrada ante a Subdelegación do Goberno en Pontevedra e mais na manifestación que rematou na Praza da Peregrina, organizadas polo Movemento Galego polo Clima e Venres Polo Clima.

Folga Mundial polo Clima, 27 setembro 2019

Folga Mundial polo Clima, 27 setembro 2019

Publicado por: MontePituco | 26/09/2019

27-S: APOIO Á FOLGA MUNDIAL POLO CLIMA

27-S: Folga Mundial polo Clima

A Asociación Monte Pituco apoia o Movemento Galego polo Clima e o colectivo estudantil Venres polo Clima ante este 27-S, xornada de Folga Mundial polo Clima. Dende o Monte Pituco apoiamos a convocatoria difundida dende a Asociación pola Defensa da Ría (APDR) de Pontevedra, coa que dende hai anos mantemos lazos de colaboración e apoio mutuo a prol dun medio ambiente sustentable e sustentado nas especies autóctonas fronte á proliferación de monocultivos foráneos e invasores como o eucalipto, que degradan o solo, merman os recursos hídricos e favorecen as condicións para que os incendios forestais sexan devastadores.

Modestamente, dende a Asociación Monte Pituco, levamos xa unha década traballando pola protección do ‘balcón da ría’ e da súa contorna, con todos os elementos naturais, culturais e paisaxísticos que o distinguen como Espazo Natural protexido no marco dos Montes do Morrazo. E tras obter dúas sentenzas firmes e irrevogables do TSXG contra o polígono industrial proxectado no PXOM do Concello de Marín e contra o Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais da Xunta que lle daba cobertura autonómica á execución dese parque empresarial, cremos ter feito unha contribución considerable a un mundo -ou cando menos a esta pequena parte do planeta- mellor, máis respectuoso coa fauna, coa flora, co patrimonio arqueolóxico, cos mananciais e regatos, coa calidade do aire que respiramos, librándonos da potencial contaminación acústica, lumínica e dos danos irreversibles que provocaría unha infraestrutura dese calado nun emprazamento que nin sequera reunía os requisitos básicos en termos xeotécnicos e físicos, polo gran desnivel do terreo. 

Porque non abonda cos logros acadados e porque cómpre seguir loitando arreo para que esta situación de “Emerxencia Climática” non se agrave, a Asociación Monte Pituco súmase ás accións reivindicativas programadas:

-Praza de España, ante a Subdelegación do Goberno, 12:00 horas. Concentración.

-Praza da Ferrería, 20:00 horas. Manifestación.

 

MANIFESTO DO MOVEMENTO GALEGO POLO CLIMA:

Estamos diante dunha crise climática que é consecuencia directa do modelo de produción e consumo impulsado por determinadas prácticas do sistema capitalista actual. Estas prácticas depredadoras dos recursos, os territorios, os ecosistemas e mesmo as persoas, afectan de xeito máis negativo ás poboacións máis pobres e vulnerables por todo o planeta, así como ás culturas que as sustentan; todo iso co obxectivo de manter a acumulación de riqueza e o modelo produtivo baseado no crecemento continuo.

Estes comportamentos lonxe de resolver problemas teñen provocado o inicio da sexta extinción masiva de especies, contaminado de plásticos os océanos, arrasado territorios con proxectos de megaminaría, contaminado ríos, desecado lagos, exterminado a biodiversidade e implantado monocultivos entre outros efectos negativos. Mais as prácticas insostíbeis de crecemento continuo teñen, sobre todo, emitido millóns de toneladas de CO2 á atmosfera até provocar o incremento de temperatura global, ao mesmo tempo que se gastaron de xeito absurdo a maioría dos recursos enerxéticos fósiles.

As inxentes emisións que se teñen feito desde o inicio da revolución industrial provocaron que o equilibrio climático e natural do noso planeta se rompese. Así é, que hoxe temos que falar máis de emerxencia climática que de cambio climático. O incremento do nivel do mar non é un prognóstico catastrófico para o futuro e xa unha realidade que ten provocado a desaparición de 5 illas no arquipélago de Salomón no Océano Pacífico. En Galiza, o incremento da temperatura global está a provocar a desaparición de especies animais e de plantas autóctonas, así como a invasión e proliferación doutras que antes non existían nos nosos ecosistemas; como son o caso da avespa velutina ou o xurelo canario.

Nas nosas rías hai actualmente milleiras de toneladas de auga máis. Isto provoca maior incidencia dos fenómenos negativos asociados ao efecto das mareas e das tormentas. Ademais de non ficar o incremento da temperatura global por baixo dos 1,5 oC o crecemento do nivel do mar asociado a este fenómeno fará que parte das cidades de A Coruña, Vigo, Ferrol e Pontevedra fiquen inundadas de xeito permanente pola auga do mar. Outro tanto vai suceder coa maioría das vilas (Betanzos, Cambados, Vilagarcía de Arousa, Cangas, ..) situadas no litoral galego.

A humanidade consome cada vez máis cedo os recursos que o planeta é capaz de producir ano a ano. O pasado 29 de Xullo a humanidade consumiu todos os recursos que o planeta é capaz de producir en todo o ano 2019. Este 29 de Xullo é a data máis tempera, desde que se veñen realizando estudos da pegada ecolóxica. Este dato indica que a humanidade precisaría de 1,75 planetas para pode manter o consumo actual en equilibrio co propio planeta. A actitude depredadora dos recursos está moi asociada ao actual concepto de progreso e modernidade instalado en occidente desde o sistema educativo e os medios de comunicación, que non dubidan en tratar como atrasado ou radical ás posturas ecoloxistas e de defensa do territorio.

Cómpre tamén, sinalar que a nosa sociedade occidental pertence ao 20% da humanidade que consume o 80 % dos recursos do planeta. Este consumo desmedido e irracional tradúcese nunha forte insolidariedade norte-sur que ten como consecuencia a emigración masiva por motivos climáticos, alimenticios e da extrema violencia que provoca as consecuencias derivadas do cambio climático e as prácticas insostibles de esquilmación global dos recursos. A situación de emerxencia na que estamos instaladas non é produto dos últimos meses, nin sequera dos últimos anos, senón que o é de décadas. Décadas nas que se ignoraron informes e advertencias de incontables estudos elaborados polo mundo científico e nos que se alertaba sobre as consecuencias irreversibles do cambio climático e o colapso ecolóxico. Hoxe, enfrontámonos a unha emerxencia sen antecedentes na historia da humanidade, está ameazada a continuidade da propia civilización. Cómpre lembrar que no ano 1972 se publicou o estudo: “Os límites do crecemento do Club de Roma”.

Desde o Movemento Galego polo Clima entendemos que é hora de sumarse de xeito inmediato a un cambio global de modelo e de paradigma; asumido que non é posible o crecemento continuo nun planeta de recursos limitados como non o é permanecer impasibles diante da emerxencia climática e ecolóxica na que se atopa sumido o noso planeta. Entendemos que os tempos das ambigüidades e das palabras faltas de contido foron superados polas consecuencias e os datos incuestionables que xa todos e todas percibimos no noso día a día. Esiximos medidas concretas para alcanzar as cero emisións netas de gases efecto invernadoiro antes de que se dea unha situación irreversible. Evitar que a temperatura global se eleve por encima dos 1,5 oC debe ser unha prioridade para a humanidade na que nós, como galegos e galegas, temos que participar, facendo os cambios precisos no noso xeito de vivir e pondo fin ás actividades que contribúen de xeito máis que evidente a manter está situación que pon en perigo a mesma supervivencia da humanidade.

Desde o Movemento Galego polo Clima demandamos aos gobernos e medios de comunicación que se diga a verdade sobre a situación actual, que se admita a diagnose, indicacións e sendas de redución reflectidas no último informe sobre os 1,5oC avalado pola comunidade científica. Faise preciso recoñecer a fenda existente entre os compromisos do estado español e as indicacións científicas.

Desde o Movemento Galego polo Clima esiximos que se declare a emerxencia climática e xunto coa mesma se asuman compromisos reais e vinculantes que permitan a redución a cero neto da emisión de gases de efecto invernadoiro para non superar os 1,5oC.

Desde o Movemento Galego polo Clima defendemos a necesidade de abandonar os combustibles fósiles camiñando cara a unha redución do consumo da enerxía e pasando a usar fontes renovables de produción da mesma, sen que isto signifique a destrución do territorio mediante a implantación de monocultivos ou outras prácticas lesivas co entorno natural.

Desde o Movemento Galego polo Clima esiximos aos gobernos as medidas políticas e económicas necesarias para o mantemento dos postos de traballo das empresas que de xeito directo ou indirecto son as principais causantes das emisións de gases efecto invernadoiro por ser consumidoras masivas de enerxía ou por usar nos seus procesos produtivos recursos fósiles. Para alcanzar os obxectivos perseguidos en Galiza faise urxente o peche da térmica de As Pontes que produce o 25% das emisións totais galegas. O peche non pode supoñer, unha vez máis, que sexa a clase traballadora a que pague as consecuencias, e polo tanto, reclamamos aos gobernos a creación de planos sociais para facer a necesaria transición enerxética de xeito xusto.

Desde o Movemento Galego polo Clima somos conscientes que as consecuencias da mudanza climática tamén teñen un sesgo de xénero. Son as mulleres as que máis pagan as súas consecuencias negativas, como o é a violencia asociada a situacións extremas ou que até o 80% das persoas desprazadas por causas climáticas sexan mulleres. As consecuencias derivadas do cambio climático tamén incrementan as desigualdades por razón de xénero.

Desde o Movemento Galego polo Clima entendemos que se fai imprescindible que na pilotaxe para o cambio de sistema e de paradigma para frear a mudanza climática estean presentes mulleres e se tomen medidas con perspectiva de xénero.

Desde o Movemento Galego polo Clima entendemos que proxectos como a Mina de Touro e de Frades-Mesia, parques eólicos en zonas protexidas como o de Iribio, o monocultivo do eucalipto e a permanencia de ENCE na Ría de Pontevedra, as políticas agrarias que abocan as persoas labregas e gandeiras a modelos industriais de produción e polo tanto á correspondente contaminación por exceso de concentración e explotación, a sobre-explotación das nosas rías e mar e a súa contaminación por todo tipo de elementos nocivos para a vida, os macrovertedoiros semiilegais da Xunta, a contaminación por lindano, a contaminación por plásticos dos nosos territorios e mesmo dos nosos alimentos, os incendios forestais, a especulación urbanística, etc. Son, sen dúbida, exemplos dos despropósitos ambientais a que nos abocan as prácticas insostibles que provocaron a actual emerxencia climática e que, ademais, contribúen a esta.

Desde o Movemento Galego polo clima esiximos ao Goberno Central, a Xunta de Galiza, Deputacións e Concellos que:

1.- Comecen a dicir a verdade e que asuman a emerxencia climática como un grave problema para o conxunto da sociedade, da biodiversidade e o mantemento da vida, e non como un novo nicho de oportunidades económico-empresariais.

2.-Se declare a emerxencia climática e se elabore a correspondente lei coa participación activa de ONGs e sociedade civil.

3.- Se tomen medidas reais e efectivas de eliminación de emisións de gases efecto invernadoiro para que as distintas administración sexan un exemplo para o conxunto da sociedade.

4.- Que non se dea por perdida a batalla contra a mudanza climática fomentando propostas de adaptación ao incremento da temperatura por enriba dos 1,5oC.

5.- A toma de acordos e medidas amparadas coas súas correspondentes partidas orzamentarias para loitar de xeito efectivo contra os distintos focos de contaminación dos ecosistemas, maiormente as emisións de CO2.

6.- Cambio na política forestal como medida para previr os incendios que serán mais graves polo cambio climático.

7.- Medidas para unha maior eficiencia no uso da auga, que será máis escasa cando máis necesaria é (secas).

8.- Política agraria que favoreza a soberanía alimentaria con base a produtos de proximidade e sustentábeis, particularmente vexetais e de horta.

9.- Construción e rehabilitación de vivendas con conceptos bioclimáticas e de consumo nulo para adaptación no só ao cambio climático senón tamén escaseza de enerxía.

10.- Educación ambiental e sensibilización da sociedade a través dos colectivos sociais activos e máis concienciados favorecendo a autonomía, capacidade de decisión e co-responsabilidade de cada sociedade.

Publicado por: MontePituco | 22/09/2019

REPRESENTACIÓNS DE ARMAS NOS PETRÓGLIFOS DO PORNEDO

Faro de Vigo, 22 setembro 2019

Se hai unha bitácora que ultimamente lle está dando unha volta de campá ao patrimonio arqueolóxico da contorna, poñendo en solfa aspectos dogmáticos que apenas se cuestionaban e achegando un punto de vista novidoso que se sostén en documentación actualizada a partir dos avances tecnolóxicos, é A Cova de Paralaia, de Antonio Costa.

No artigo titulado “A Pedra da Pereira, revisitada“, reivindica os gravados rupestres da Pedra da Pereira -catalogados como Pedrouzos 1 e actualmente situados no monte veciñal de San Tomé de Piñeiro, en Marín- como a segunda estación con representacións de armas máis grande do noroeste ibérico. Asemade, critica o desinterese do Concello de Marín na conservación e na divulgación deste xacemento, que se traduce en situacións tan surrealistas como que o guía do Centro de Interpretación dos Petróglifos de Mogor cite Auga da Laxe en Gondomar como exemplo desta tipoloxía cando no Concello de Marín -O Pornedo e A Carrasca en monte común de San Xulián, a maiores de Pedrouzos- hai mostras sobradamente representativas. 

“Para o Concello de Marín só existen os gravados de Mogor. De feito, cando se fan roteiros, os arqueólogos fan referencia -cando se fala de armas- ao petróglido de Auga da Laxe en Gondomar, cando en Marín tamén os temos”. En este sentido, Antonio Costa señala que conjuntos rupestres que representen armas también existen en A Carrasca y el propio monte Pituco, más allá de A Pedra da Pereira”.

Declaracións de Antonio Costa na edición pontevedresa do Faro de Vigo

Estado da Pedra da Pereira (Pedrouzos nº1) en outubro de 2016, con motivo dunha visita organizada pola Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo

Reconstitución 3D realizada por Antonio Costa

Fotografía de Antonio Costa tomada no miradoiro do Pornedo.

Reconstitución dixital e fotografía de Antonio Costa no grupo nº1 do conxunto rupestre do Pornedo

Publicado por: MontePituco | 10/09/2019

ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR (ACTUALIZACIÓN)

Andaina polo Monte Pituco ao solpor

Ante a previsión meteorolóxica que anuncia moita nubosidade, chuvias xeralizadas e vento de intensidade variable para a xornada do sábado 21 de setembro, adíase a ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR. Cun panorama tan adverso non sería posible gozar da posta de sol dende o ‘balcón da ría’ nin admirar o patrimonio arqueolóxico do Espazo Sete Camiños, como pretende esta actividade. Por tanto, a ruta trasládase provisionalmente ao sábado 5 de outubro, coa expectativa de contar cunha xornada solleira.

O vindeiro sábado 21 de setembro invitámoste a coñecer o Monte Pituco e o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños: arte rupestre milenaria, patrimonio etnográfico plasmado nas antigas canteiras, natureza e biodiversidade, paisaxe… Gozaremos do solpor dende o ‘balcón da ría’!

Asistencia libre e de balde. Saída ás 17:30h dende a arboreda do Pituco: estrada provincial PO-0019 Marín-Figueirido, no cruce do Regueiriño.

 

[Evento en Facebook]

 

Publicado por: MontePituco | 08/09/2019

LUME EN PARDAVILA

Incendio en Pardavila

O pasado 3 de setembro un incendio que comezaba ás 11 da noite -xa hai que ser miserable para prender a mecha a esas horas da noite- queimaba tres hectáreas de monte na parroquia de San Tomé despois de que ata sete brigadas e cinco motobombas traballasen arreo na extinción. 

Nesta tarde de domingo, pasadas as 7 e media, ata tres helicópteros sobrevoaban o Pornedo dirixíndose á Pardavila, nas proximidades do novo depósito de auga construído por Acuaes. Os condutores que se dirixían cara a Marín polo viaducto da Variante puideron ser testemuñas de como o fume medraba e se extendía en pleno eucaliptal, non moi lonxe dun grupo de vivendas asentadas na ladeira.

Afortunadamente, a rápida actuación dos medios aéreos e dos equipos de extinción en terra puideron controlar as lapas en aproximadamente unha hora, polo que este lume semella non ter afectado a unha extensión de terreo abondo grande como para que -a falta de datos oficiais- a Consellería do Medio Rural o inclúa na súa listaxe de incidencias; de feito, non hai rastro de cobertura informativa nos diarios dixitais.

Como no caso de San Tomé, este incendio probablemente fose tamén provocado. Os pirómanos da contorna toman mal exemplo dos criminais que, nos últimos días, a nivel galego, aproveitan os refachos de vento do nordés propios deste incipiente outono para facer todo o dano que non deron feito dende que comezou un verán de temperaturas suaves e chuvias escasas. Son pateticamente previsibles, mais non por iso deixan de ser macabros delincuentes!

No Monte Pornedo levamos xa máis dunha década librándonos desta lacra que cada ano deixa un rastro carbonizado no Morrazo, agredindo a natureza e o patrimonio que atesouran os montes da bisbarra, insultando a dignidade dunha parte maioritaria da cidadanía que rexeita esta forma de violencia contra o planeta e contra a propia sociedade. 

A solución non é construír máis depósitos de auga ‘improvisados’ por aquí e por acolá, que só benefician puntualmente a quen participa directa ou indirectamente nas obras; a solución non é esquilmar a auga de pequenos e humildes mananciais e regatos (o rego das Presas NON se toca, señores da Comunidade de Montes de San Xulián, esa batalla tamén a imos dar!) que abondo teñen con seguir existindo nun contexto adverso de cambio climático e seca prolongada, que leva ata o límite da supervivencia á flora e á fauna que habita no seu curso e sobrevive a duras penas grazas a ese modesto fluído vital, do que tamén depende que sigan dando froitos as leiras da Pena, da Curxeira, Vilafíns… que se nutren desa auga tan escasa. 

A solución está nunha xestión forestal intelixente dos montes, tendo a valentía de mudar o actual modelo produtivo para apostar polas especies autóctonas -resistentes ao lume- en detrimento do monocultivo de eucalipto que só serve para seguir engordando o monstro neoliberal de Ence, que non ten nada de ‘biofábrica’. É unha vergoña que, precisamente, no traxecto da propia Variante de Marín, a presenza desa especie invasora se extenda sen solución de continuidade, perfectamente aliñado en novas plantacións que son o combustible de futuros lumes como o que vén de producirse na Pardavila.

A isto súmase que apenas se move un dedo para limpar onde verdadeiramente é prioritario, nas parcelas onde o eucalipto converte o monte nunha selva impracticable (se predominasen as carballeiras e os soutos o panorama sería totalmente diferente), senón que as desbrozadoras veñen actuando en zonas de cuestionable eficacia que fan ‘chorar’ un gasoil que sería máis útil aplicado noutros espazos susceptibles de ser o branco dos pirómanos.

Por riba, nin unha gota dese gasoil se aplica en menear as desbrozadoras na contorna dos xacementos arqueolóxicos catalogados; a proba máis recente está no conxunto rupestre de Pinal de Caeiro, onde toda a ladeira foi rozada, a excepción da tupida toxeira que rodea os petróglifos, que acumulan arredor toda a vexetación seca -silvas, fento, pico de piñeiro- que foi medrando ao longo dos anos. 

Por iso ver o fume e presentir a presenza das lapas non só preto das vivendas na Pardavila, tamén nos fai temer polo patrimonio natural e cultural do Castelo de Barbudo,  tan abandonado como os petróglifos do Pornedo, da Carrasca, de Champás e da inmensa maioría dos xacementos dos que podería presumir a parroquia de San Xulián, pero que se desprezan de forma flagrante e irresponsable.

Incendio en Pardavila

Incendio en Pardavila

Incendio en Pardavila

Publicado por: MontePituco | 02/09/2019

BENVIDO, SETEMBRO

Entre o final do verán e o preludio do outono, no val do Pornedo van comezando a percibirse os primeiros síntomas desa transición: o máis evidente, que se acurtaron os días e anoitece antes; tamén a temperatura contra o final da tarde avisa do cambio de estación; e a flora silvestre é outro indicador desta mudanza, coa aparición da Scilla autumnalis, a Erica ciliaris, os ourizos dos castiñeiros cada vez máis vizosos… En breve irán agromando tamén os Crocus serotinus e a Merendera montana ou tollemerendas…

Monte Pituco (Pornedo)

Castiñeiro

Calquera momento é idóneo para aproveitar o paseo pola natureza para apreciar tamén o patrimonio histórico-cultural que atesoura esta contorna, porta de entrada do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños. A mámoa e os petróglifos de Sete Camiños, en San Xián, danlle nome a esta iniciativa social de posta en valor dun territorio cunhas cualidades extraordinarias. Dende o Monte Pituco nunca deixaremos de erguer a voz contra a desidia da Comunidade de Montes de San Xián, que ten os xacementos nunhas condicións de absoluto abandono malia corresponderlle a obriga de mantelos e coidalos, como propietarios dos terreos. 

Mámoa de Sete Camiños

Mámoa de Sete Camiños

Petróglifos de Sete Camiños

Do lugar no que se atopan os petróglifos de Sete Camiños, onde hai representadas figuras zoomorfas e un círculo con cazoleta central, destaca tamén a vista panorámica da ría.

Val do Pornedo

E no descenso cara ao miradoiro outra parada ineludible son os petróglifos do Pornedo, que sobresaen pola diversidade de elementos representados: círculos concéntricos con cazoletas e armas, que permitiron a súa datación na Idade do Bronce. Por desgraza, o xacemento tampouco se atopa nas condicións máis idóneas para garantir a protección deste sobranceiro xacemento arqueolóxico.

Petróglifos do Pornedo

E dende o xacemento do Pornedo, dous puntos de vista opostos: cara ao interior, o Alto da Encavada, o punto máis elevado do termo municipal marinense, a 434 metros de altitude; cara á ría, o penedo dunha antiga canteira, dos moitos aproveitamentos tradicionais que houbo antano nesta zona de gran riqueza granítica.

Ao fondo, o Alto da Encavada

Miradoiro do Pornedo

Dende este miradoiro, o ‘balcón da ría’, invitámoste a gozar das últimas raiolas de sol do verán na ANDAINA POLO MONTE PITUCO AO SOLPOR programada para o 21 de setembro, con saída ás 17:30h dende a arboreda situada na Estrada Provincial Marín-Figueirido PO-0019, no cruce do Regueiriño.

Solpor dende o miradoiro do Pornedo

 

 

Publicado por: MontePituco | 26/08/2019

19ª CAMPAÑA DE LIMPEZA DO GAFOS, CON VAIPOLORÍO

19ª Campaña de limpeza do Gafos, con Vaipolorío

Potas vellas, calzado, botellas rotas, restos de pratos e tazas de cerámica, anacos de bolsas, toalliñas… foron algúns dos residuos que se xuntaron na derradeira xornada da 19ª campaña de limpeza do Gafos, organizada por Vaipolorío. Sempre é un gusto colaborar nas actividades desta organización ecoloxista, tanto se son de carácter divulgativo como se implican unha participación máis activa cunha finalidade tan necesaria e encomiable como mellorar a calidade ambiental desta contorna fluvial, que xa conta coa catalogación de Espazo Natural de Interese Local.

É tamén unha oportunidade estupenda para aprezar o auténtico significado do traballo en equipo; un equipo, ademais, interxeracional, onde coinciden voluntarios mozos e maiores. Mentres uns vadean o río recollendo o que hai depositado no leito, outros traballan na beira, nos arredores do sendeiro ou introducen nas bolsas e nas gabetas o que se extrae da auga. Todo, ademais, perfectamente clasificado para o seu correcto tratamento: plásticos por un lado, vidro por outro.

 

19ª Campaña de limpeza do Gafos, con Vaipolorío

Pero alén dos voluntarios, outros colectivos implícanse estreitamente na campaña de limpeza, como a Asociación Juan XXIII de persoas con discapacidade, ou a Asociación Arela que atende a rapaces e rapazas en situación vulnerable, ou a Ludoteca Tékere animando as nenas e os nenos a mollarse polo río nas súas vacacións estivais. Toda achega é benvida!

Vaipolorío vai enfilando xa dúas décadas dándolle lustre ao Gafos, dende a súa desembocadura ata practicamente o seu nacemento. Precisamente, neste último domingo de agosto, unha das zonas onde se actuou foi Ponte Rebón, na parroquia de Tomeza.

Moitos peregrinos que fan a ruta do Camiño Portugués a Santiago foron testemuñas do traballo realizado: preguntaban, solidarizábanse, lamentaban a presenza de tantos desperdicios nun espazo natural tan fermoso e cheo de vida.

19ª Campaña de limpeza do Gafos, con Vaipolorío

19ª Campaña de limpeza do Gafos, con Vaipolorío

Porque valorar a biodiversidade é outro dos alicientes desta actividade: a flora e a fauna da ribeira foron abondo analizados e promocionados por Vaipolorío a través das súas publicacións impresas. Así, nun pequeno treito é posible atopar carballos e freixos, maceiras e ameneiros, hedras e fentos, ras e insectos, aves que se fan notar a través do seu canto entre a arboreda, algunha que outra troita que se deixou ver en anteriores xornadas de limpeza… Todos estes elementos evidencia que a calidade da auga vai a mellor.

…Agás polos verquidos que puntualmente estragan o equilibrio, ou pola presenza de plantas invasoras como a irreduntible tradescantia.

Outra exitosa campaña, en cifras: 690 kilos de lixo retirados en seis xornadas de traballo, 100 voluntarios. E moita ilusión depositada na campaña do ano vindeiro, con varias reivindicacións sobre a mesa: que se destape o Gafos ao seu paso por Campolongo; que se poña en valor a Ponte do Couto; que as Administracións actúen canto antes para realoxar o asentamento chabolista situado a carón da estación de autobuses, facilitando a recuperación ecolóxica desa zona, cos seus elementos patrimoniais.

 

Mostras de feísmo no Camiño, con aparatosa cartelería comercial

19ª Campaña de limpeza do Gafos, con Vaipolorío

En 2020 cumprirán 20 anos traballando arreo polo estudo, protección e divulgación do río en toda a súa extensión e nomenclaturas: Cocho-Toxal-Tomeza-Gafos. Unha longa traxectoria que se reflicte non só nos premios recibidos e nunha rigorosa bibliografía, senón nunha interesante galería de obxectos recuperados ao longo do tempo durante tantas horas de limpeza altruista. Porque entre o lixo foron xurdindo obxectos sorprendentes e mesmo fermosos; pequenas antigüidades que merecen ser rescatadas e preservadas do esquecemento.

O local de Vaipolorío en Cabanas (Salcedo) acolle un pequeno gran museo de curiosidades: botellas de viños e licores, frascos de perfumes e menciñas, pezas de vaixela e menaxe antigas, mesmo rudimentarios ordenadores e teléfonos móbiles.

…Un paseo pola memoria e a proba palpable de que o río ten fieis valedores e valedoras que o defenden.

Noraboa!

Museo de obxectos recuperados do río, en Cabanas (Salcedo)

 

Publicado por: MontePituco | 20/08/2019

NOVO VERQUIDO DE LIXO NA PISTA DO PITUCO

DSC_1804

Unha vez máis, e superado xa con creces o límite do inadmisible, o Monte Pituco volveu ser o miserable destino dun verquido de lixo: restos de desbroce do que semella ser herba da Pampa (co risco que conleva de que a semente desta planta invasora arraigue neste espazo natural), pólas secas de salgueiro, plásticos, bolsas de lixo de contido descoñecido, pedazos de algo semellante a moqueta, botes vellos de aerosol, entullos de obra, fragmentos de fibra de vidro contaminante, cartóns, perigosos cristais rotos… ata a mochila dunha mutua sanitaria. 

Sabemos cando se produciu: entre o sábado e o domingo pola tarde. 24 horas de diferenza entre un camiño limpo e unha estampa deplorable; por riba, xusto fronte ao sendeiro que conduce ao conxunto rupestre do Pornedo, ofrecendo unha lamebrable imaxe que se suma ao propio abandono no que se atopa este fermoso xacemento…

Polo traballo que custa chegar ata ben arriba da pista forestal do Pituco, non compensa dirixirse a un punto limpo? Ou triturar a biomasa que resulte dunha poda? Ou solicitar a recollida ao Concello a través do servizo de limpeza? 

En que cabeza podre, irresponsable e despreciable cabe semellante acción? Alguén da parroquia, quizais? Non atisban esas persoas -porque posiblemente para desfacerse de semellante volume de desperdicios non abondan unicamente dúas mans- a posibilidade de seren descubertas se a Policía Local ou o Seprona son requeridas para investigar a procedencia do lixo? Non lles cae a cara de vergoña se algún veciño ou veciña verificase que houbo zafarrancho de limpeza e que os restos coinciden cos depositados no monte? Tan ousada, desaprensiva e porca é a xente da contorna?

Nin o Pituco nin ningún outro monte son lugar para sufrir unha agresión destas características, que atenta contra a natureza, que pode supoñer un grave problema para a seguridade de calquera persoa que transite polo monte practicando deporte ou para calquera animal ceibe que pastorea pola zona, que contamina a auga e a terra polos compostos químicos que conteñen os materiais ciscados… 

O Pituco ten quen o defenda. E como en todos e cada un dos casos documentados anteriormente, a existencia deste verquido será posta en coñecemento das autoridades. Ogallá non quede impune e, como xa ten sucedido a raíz das denuncias, se lles poña nome e apelidos aos autores desta navallada contra o monte veciñal para que sexan multados de forma exemplar. 

Ogallá a Comunidade de Montes de San Xián se digne en repoñer a sinalización que, no principio da pista forestal, advertía meses atrás contra os verquidos de residuos e alertaba das sancións ás que se expoñía quen vulnerase a Lei de Montes. Unha sinalización que abofé non impediría o paso de calquera condutor cun vehículo cargado de inmundicia, pero que cumpriría cando menos unha función informativa e disuasoria. 

Secuestrada a sinaléctica do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, e erradicados os carteis prohibindo tanto a circulación de vehículos a motor non autorizados como os depósitos de lixo, o Pituco caeu en desgraza para a directiva da Comunidade de Montes. Non por iso se priva de arramplar con toda a madeira -os beneficios económicos que reporta foron sustanciosos- nunha corta a matarrasa brutal. Mais ningunha mellora a cambio: nin para devolverlle a dignidade e a identidade coa cartelería dos xacementos arqueolóxicos que atesoura, nin para exercer un mínimo de autoridade fronte a quen ouse violentar o fráxil equilibrio do ‘balcón da ría’.

STOP verquidos!!!

DSC_1808

Publicado por: MontePituco | 19/08/2019

A ACTUACIÓN DE DEPOLGAL, NO FARO

Faro, 19 agosto 2019

Drones y explosivos contra la avispa velutina

La Asociación Depolgal ha destruido 150 nidos de esta especie en el área de Marín pero el número de avisos ronda ya los 250

Depolgal, asociación de Defensa dos Polinizadores de Galicia, ha intervenido este fin de semana en el monte Pituco (o Pornedo) de Marín, para eliminar un nido de avispa velutina situado a gran altura. Los voluntarios de la agrupación han utilizado para ellos drones y explosivos, según informa la agrupación Defende o Monte Pituco, agradecida con la intervención de Depolgal (…) La agrupación Defende o Monte Pituco explica que en las últimas horas los voluntarios de Depolgal han actuado en este terreno, ante la presencia de un nido a elevada altura, localizado en lo alto de un eucalipto al lado del nacimiento de Rego das Presas.

Publicado por: MontePituco | 17/08/2019

ELIMINADO O NIÑO DE VELUTINA NO PITUCO

Depolgal no Pituco

Dende a Asociación de Defensa dos Polinizadores de Galicia (Depolgal) calculan que a tempada de eliminación de niños de avespa velutina volverá acadar neste ano a cifra do pasado 2018, con arredor de 400 actuacións. No que levamos de 2019 levan erradicado preto de 150, pero o número de avisos ronda xa os 250. Nesta mañá do 17 de agosto achegáronse ata o Monte Pituco (Pornedo) para actuar ante a presenza dun niño a elevada altura, no alto dun eucalipto a carón do nacemento do rego das Presas.

Precisamente, a existencia de mananciais ou regatos é unha condición fundamental na localización destes niños secundarios: as avespas elabóranos mastigando follas e cortizas, que mesturan con auga para formar esas grandes estruturas de celulosa.

Equipados con dous drons, un dos cales transportaba unha carga explosiva que se fixo detonar ao carón do niño, a operación completouse en poucos minutos. Abondou con achegarse ata unha zona con visibilidade suficiente para lanzar o primeiro dron de recoñecemento, que permitiu aos voluntarios facerse unha idea das súas dimensións e ubicación exacta.

Depolgal no Pituco

Un segundo dron transportaba un potente petardo adosado a unha vara suxeita ao aparello voador cos cables que permitían accionalo a distancia. Coa axuda do visor que recolle as imaxes transmitidas pola cámara, e co apoio duns prismáticos, foi posible axustar o posicionamento do cartucho coa munición o máis preto posible do niño, para garantir que a explosión acabase integramente con el.

O Concello de Marín facilitoulles en setembro de 2018 o primeiro dron e, neste tempo, as necesidades de material van medrando co obxectivo de facer cada actuación máis eficaz. Porque mentres que os niños primarios atópanse na terra, en cobertizos ou espazos abrigados e cálidos, os secundarios -que poden albergar ata 16.000 avespas- soen estar en lugares certamente inaccesibles. Ademais das pértigas e dos drons cos que están equipados, dende Depolgal xa perciben a necesidade de contar cun telescopio terrestre que lles facilite a visión dos niños cando se atopan en arboredas frondosas. 

Depolgal no Pituco

Depolgal no Pituco

Medra tanto a demanda na retirada de niños que Depolgal recibe avisos mesmo dende fóra de Marín, onde esta organización centra exclusivamente o seu ámbito de actuación. O teléfono de atención á cidadanía 012 da Xunta non atende axeitadamente este tipo de avisos, polo que soen ser apicultores organizados en colectivos os que -coa colaboración dos Concellos- dánlle saída a estas alertas.

As avespas velutinas causan importantes estragos nas colmeas ao atacar as abellas, polo que os apicultores tratan de defender as colonias de melíferas instalando trampas e arpas eléctricas. Nas charlas que imparten periodicamente insisten na importancia de detectar en primavera o maior número posible de raíñas velutinas para evitar a súa propagación, posto que cada unha pode dar lugar a 50.000 individuos máis. Durante o verán e ata ben entrado o outono é a época de maior actividade e cando a entidades como Depolgal se lles acumula o traballo; un labor altruista que tería que continuar tamén no inverno, tendo en conta que os expertos na investigación da vespa velutina advirten que os niños seguen activos mesmo en meses fríos como xaneiro.

Un labor para o que cómpre elaborar tamén algún tipo de regulamento administrativo, como perciben os propios voluntarios, para unha maior seguridade no servizo que prestan.

Dende Monte Pituco agradecemos a atención de Depolgal ao aviso que se lles transmitiu hai apenas unha ducia de días informando da existencia deste niño e das dificultades que presentaba a súa erradicación. Somos conscientes do complexo que resulta realizar unha tarefa voluntaria á marxe das obrigas profesionais e dos compromisos personais; como tamén o somos da amplia extensión dun municipio como Marín, cunha importante extensión rural. Por iso cómpre valorar a dispoñibilidade e a efectividade do traballo realizado. Coa implicación da veciñanza, alertando e colaborando na localización dos niños, será posible irmos avanzando na fronte contra esta especie invasora que, mal que nos pese, chegou para quedar.

#SalvemosAsAbellas

#SalvemosAsAbellas

Publicado por: MontePituco | 04/08/2019

NIÑO DE VELUTINA NO PITUCO

Niño de vespa velutina no Pituco

En canto poñamos o punto final a este texto e estea publicado, a Asociación ‘Depolgal’ de Defensa dos Polinizadores de Galicia estará recibindo no seu buzón de correo electrónico a ligazón a este artigo con toda a información necesaria sobre a localización dun niño de vespa velutina no Monte Pituco (Pornedo), en San Xulián, preto do nacemento do rego das Presas. 

Advertiunos da presenza deste niño un operario da empresa madeireira que realizou a recente corta do piñeiral na ladeira do Pornedo. Afeitos a atoparse con numerosos avespeiros desta especie invasora orixinaria de Asia, os traballadores forestais semellan ter un ‘ollo’ especial para captalos, pola experiencia acumulada nos últimos anos dende que esta praga chegou ao noroeste peninsular.

Foi en 2015 cando detectamos por primeira vez a presenza de velutina nas leiras do val do Pornedo. Pero trala localización deste niño, o que finalmente nos decidiu a non pospoñer máis a súa notificación é o feito de atopala xa no interior das vivendas próximas, no lugar do Caeiro, introducíndose nelas polas portas e polas ventás abertas. No propio monte é habitual ver vespas velutinas rondando na cortiza dos piñeiros ou nas matas de fiúncho en flor, na procura de alimento.

A dificultade deste niño situado no Pornedo radica na elevada altura á que se atopa, na copa dun dos eucaliptos máis grandes situados nas inmediacións do nacemento do rego das Presas, nun mato privado. A pesar da distancia con respecto do chan, o niño é visible na distancia, o que fai presupoñer que se trata dun avespeiro de gran tamaño.

Niño de vespa velutina no Pituco

Vespa velutina

Hai tan só uns días os especialistas en eliminación de velutina achegáronse ata O Caeiro para erradicar un niño situado nun carballo, aplicando a técnica da explosión cun petardo. No caso do niño situado no alto deste eucalipto, non será tan doado achegarse a el utilizando unha pértiga; en lugares como Mos tense empregado unha escopeta de aire comprimido e mira telescópica que dispara un produto específico para o tratamento desta especie.

Niño de velutina no Caeiro

Dende a Asociación Monte Pituco poñémonos a disposición de Depolgal -ou dos técnicos nos que se delegue esta misión- para colaborar na localización deste novo niño: montepituco@gmail.com 

Asimesmo, nesta época de verán na que se rexistra unha maior proliferación da velutina, facemos un chamamento á veciñanza para que extreme as precaucións durante a realización de tarefas agrícolas como limpeza de fincas ou mantemento nos viñedos, utilizando medios de protección contra posibles picaduras. En caso de atoparse cun avespeiro, pregamos que se lle dea aviso ao 112 ou a Depolgal: depolgal@gmail.com / téléfono 671 379 743.

Características da Vespa Velutina

Publicado por: MontePituco | 30/07/2019

TRALO RONSEL DO RAINBOW WARRIOR

O Rainbow Warrior, en Vilagarcía

Estivemos entre as preto de 5.000 persoas que esta pasada fin de semana se achegaron onda o Rainbow Warrior, o barco de Greenpeace, no peirado do Ramal, en Vilagarcía. Malia a gran afluencia de público, cómpre resaltar a eficacia dos voluntarios e voluntarias de Greenpeace Galicia que participaron na recepción dos visitantes, formando pequenas quendas que ían subindo abordo e avanzando sobre a cuberta a medida que grupos anteriores ían completando o percorrido.

Malia que breve, o paseo comezaba na proa, continuaba no ‘cerebro’ do barco onde están os mandos que permiten dirixir a navegación e -tras cruzar un pequeno corredor entre os contenedores de reciclaxe de residuos e o compartimento onde os activistas se equipan con cascos e chaleques para emprender as súas accións reivindicativas en alta mar- remataba na popa, cunha charla sobre a campaña #EnMarchaPoloClima, coa que dende maio percorreron Rumanía, Bulgaria, Grecia, Italia, Barcelona e Málaga. Tras ser rexeitado pola Autoridade Portuaria de Vigo, o Rainbow Warrior puido poñer o colofón desta singradura en Vilagarcía, onde se bateron os récords de visitas de toda a xira internacional.

O Rainbow Warrior, en Vilagarcía

O Rainbow Warrior, en Vilagarcía

No peirao, ademais dos postos de información e de captación de novos simpatizantes, Greenpeace presentaba varias demostracións sobre as nefastas consecuencias do cambio climático e dos gases de efecto invernadoiro no planeta.

Os datos do informe ‘Cambia a enerxía, non o clima’ que debullaron antes de zarpar rumbo a Francia revelan que durante o pasado mes de abril deste 2019 a concentración media diaria de dióxido de carbono na atmosfera, no conxunto do planeta, batiu a marca de 415 partes por millón, unha cantidade que non se acadaba dende hai 3 millóns de anos;,é dicir, antes de que a especie humana habitase na Terra. Tamén se superou o récord de temperaturas, posto que os catro últimos anos foron os máis cálidos na historia da (in)humanidade, dende que existen rexistros. 

Se isto non nos fai reflexionar e mudar tanto as políticas como os hábitos de consumo, xa estamos tardando en buscar outro planeta onde seguir vivindo (e contaminando). Ah… que non hai planeta B, non hai Galicia B, non hai Monte Pituco B!

O Rainbow Warrior, en Vilagarcía

Antes de deixar atrás as costas galegas, o persoal de Greenpeace puxo o foco nas cinco medidas prioritarias nas que cómpre actuar para frear esta crise climática:

  1. Redución das emisións. A Unión Europea debe reducir a cero as súas emisións netas en 2040 e baixalas nun 65% de aquí a 2030 con respecto ao 1990. A nivel estatal cómpre minimizalas cando menos 55%, non o raquítico 20% que propón actualmente.

  2. Transición acelerada a un sistema 100% renovable. En 2030 a práctica totalidade da electricidade que se consome en España debería ser 100% renovable. O propio Rainbow Warrior trata de dar exemplo procurando xerar a enerxía que o impulsa polas ondas con sistemas non contaminantes.

  3. Deixar de queimar carbón. En 2025 todas as centrais térmicas (e as nucleares) deben estar pechadas. Expertos de Greenpeace explicaron nestes días que un tercio de todas las emisiones que se producen en Galicia proveñen das dúas centrais térmicas de carbón de Naturgy e Endesa, situadas respectivamente en Meirama e As Pontes. A primeira xa decidiu o seu peche, mentres que a segunda non ten data de clausura malia ser o maior foco de emisión de CO2 de toda España.

  4. Cambio radical no sector do transporte. Ao longo da próxima década debería quedar prohibida a venda de coches que usen gasoil ou gasolina, a prol da sustitución deses vehículos por sistemas de transporte intelixente e eficiente, con maior peso do transporte público e compartido, e dos modelos non motorizados e eléctricos.

  5. Marco xurídico estable. Urxe unha Lei de Cambio Climático e Transición Enerxética contundente, así como aspirar a un Plan Nacional Integrado de Enerxía e Clima.

Estes son os ‘deberes’ que nos deixa a veterana organización ecoloxista para os vindeiros anos. Tendo en conta á fronte de quen están os gobernos nas distintas Administracións, non se antollan obxectivos de doada consecución. Por iso, como Garavanciño coas pedriñas marcando o camiño, vai haber que pedirlle ao Rainbow Warrior que non perda de vista o ronsel que deixa tras de si ao marchar das costas galegas para acertar co camiño de volta. Seguramente vaiamos precisar unha segunda parte da campaña #EnMarchaPoloClima.

O Rainbow Warrior, en Vilagarcía

Publicado por: MontePituco | 29/07/2019

A ALDEA NEOLÍTICA DE SALCEDO

Construcción da aldea neolítica en Salcedo

A fronteira de Sete Camiños entre as comunidades de montes de Salcedo e de San Xulián separa moito máis que dúas parroquias de dous concellos lindeiros; é a división entre dous modelos antagónicos de entender a xestión do monte veciñal, como a mestura imposible entre auga e aceite, como a antítese literaria entre Mordor e a Terra Media.

Para quen leva uns cantos anos percorrendo estes montes para achegar o seu modesto grao de area ao proxecto de creación do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, cruzar dende San Xulián ata Salcedo supón facer unha viaxe no tempo lembrando o tupido bosque de acacias que che daba a benvida e que había que atravesar dobrando o lombo ou case a gatas, sen a penas ver a luz do sol.

Hoxe en día, aquela selva de plantas invasoras está practicamente erradicada e no seu lugar medran centos de árbores frondosas, por máis que algúns talos de mimosa persisten en lembrar un pasado non tan lonxano pero que revisten de maior mérito aínda o gran esforzo realizado na mellora do monte de Salcedo. 

Aqueles xacementos que había que visitar coas patrullas militares da Brilat pisándoche os calcañales cando non invitándote a marchar, xa se poden percorrer libremente e ademais están limpos de vexetación e sinalizados tanto no itinerario do Espazo Sete Camiños como no roteiro Salcedo no Tempo do Concello de Pontevedra. A mámoa de Louredo antano arrasada polas pas excavadoras da Compañía de Zapadores para erixir no seu lugar unha morea de cortellos de cemento onde simular batallas bélicas, recuperouse cunha plantación forestal na que se respira paz e tranquilidade.

Hai máis de dous anos que o presidente da Comunidade de Montes de Salcedo comezara a falar do novo proxecto de creación dunha aldea castrexa na contorna dos petróglifos de Outeiro da Mina ou Chan das Mouras. E paseniño, con pulso firme e boa xestión, o poboado neolítico xa practicamente é unha realidade, coas súas cabanas de adobe e teito vexetal. Esta pasada fin de semana, co gallo da Festa da Veciñanza Comuneira de Salcedo, centos de persoas visitaron o lugar onde A Citania desenvolve os traballos.

Construcción da aldea neolítica en Salcedo

Cun orzamento de case 40.000€, o proxecto –aprobado por unanimidade pola asemblea de comuneiras e comuneiros– conta cunha financiación de 26.000€ do Programa de Desenvolvemento Rural 2014-2020 do Fondo Europeo Agrícola, co apoio da Xunta, do Ministerio de Agricultura e da Axencia Galega de Desenvolvemento Rural. 

A construcción deste “parque etnoarqueolóxico” completarase coa posta en valor dos restos dunha antiga canteira situada a poucos metros das cabanas, coa idea de poder explicar o sistema tradicional de aproveitamento da pedra. E andando o tempo, cando o arborado circundante medre abondo, a Comunidade de Montes conta con dispoñer dun espazo máis que digno onde se xuntan patrimonio rupestre, etnográfico, recursos de uso social, educativo e divulgativo, aproveitamento forestal… O que vén sendo a definición e a posta en práctica dun monte multifuncional.

 

 

Cruzar dende ‘Mord-ulián’ ata a Terra ‘Salce-Media’ é vir disposto a quitar o chapeu, pasear con admiración diante dos avances logrados pola directiva veciña, alegrarse pola prosperidade allea sen deixar de suspirar para que na beira das tebras tamén chegue a brillar o resplandor desta luz.

É imposible manter unha conversa co presidente da Comunidade de Salcedo, Fernando Pintos, sen que algún veciño se deteña a saudalo, a darlle os parabéns polo resultado dos traballos ou, medio en broma medio en serio, pedirlle alugueiro nunha das cabanas construídas: “Pois habías estar quentiño no inverno e fresquiño no verán”, respóndelle Pintos coa mesma rexouba coa que fora interpelado.

“Agora queremos bordear os camiños intercalando carballo americano con carballo do país”, explica Fernando Pintos sobre o próximo que teñen entre mans, “para que cando medren, se faga a corta do carballo americano e quede o autóctono dándo sombra e frondosidade nos camiños, tamén a modo de barreira contra incendios”. Fala así quen pensa a longo prazo, coa mente posta non só nos futuros veciños e veciñas de Salcedo, senón tamén nos rapaciños e rapaciñas que a poucos metros están participando nunha competición ciclista polas pistas do monte de Salcedo, procedentes de Pontevedra e doutros concellos da provincia que veñen adestrar nesta zona. “E ás oito e media cando rematen, non ha quedar nin un papel no chan, nin unha cinta de plástico colgando de ningures”, afirma Pintos con plena confianza. 

Saben aquel antigo anuncio dun vehículo todoterreo que chegaba a un lugar recóndito onte un vello lle preguntaba ao visitante “e o Madrid que, outra vez campión de Europa?”. Pois así avanza a conversa cando sae a colación a deriva na Comunidade de Montes de San Xulián; que mentres en Salcedo están a anos luz, de Sete Camiños para fóra agrédese o patrimonio arqueolóxico durante as faenas de desbroce, practícase a tala a matarrasa, planifícanse reforestacións masivas con especies pirófitas, substitúense camiños tradicionais por innecesarias pistas de zahorra, proxéctanse tanques de cemento para embalsar auga… 

“Pois San Xulián…” E no ‘silencio’ deses puntos suspensivos sobran as palabras. “Si, e o Madrid outra vez campión de Europa”, cabe pensar. 

Por pensar, Pintos pensa tamén nas persoas que deixarán de estar, pola natureza pasaxeira e temporal da propia condición humana. “Mentres unha Comunidade de Montes está empeñada en pleitear coa veciña polos marcos, non será mellor deixar o deslinde establecido pola Xunta e os cartos que se gastan en recursos emplealos mellor na posta en valor deses terreos, para que a xente poida ver os resultados?”, reflexiona Fernando Pintos. 

“…E o Madrid que, outra vez campeón de Europa?”. sigo pensando para os meus adentros.

Construcción da aldea neolítica en Salcedo

Competicións ciclistas no monte de Salcedo

Competicións deportivas coincidindo coa Festa da Veciñanza Comuneira de Salcedo

Antigo bosque de acacia

Antigo bosque de acacia

O antigo bosque de mimosas, convertido nunha plantación de árbores frondosas, aínda de pequeno porte. A Comunidade de Montes de Salcedo continúa facéndolle fronte á praga de acacias, con actuacións puntuais.

 

A sinalización do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, e os paneis informativos do roteiro Salcedo no Tempo, empezan a acusar o paso do tempo e o desgaste das inclemencias meteorolóxicas.

Plantación forestal na antiga aldea afgá construída pola Brilat

Onde antano se erguían as construccións de cemento da antiga aldea afgá construída pola Brilat, tras destruír a mámoa de Louredo.

 

Flora silvestre do Espazo Sete Camiños, entre Salcedo e Lourizán.

Deixando atrás a Comunidade de Montes de Salcedo, outra fronteira comeza a ser visible: neste caso, en terreos de Lourizán. A sinalización comesta polo fento e a proliferación de eucalipto fan que as palabras de Pintos recobren valor: os recursos que se despilfarran en pleitos estériles deixan de servir a causas máis nobres e necesarias para a coherencia e a sostibilidade dos proxectos propios e colectivos.

 

 

E malia que a seguinte fronteira con San Xulián nos devolve a unha realidade hostil e reactiva contra o patrimonio arqueolóxico e contra a natureza; malia retornar ao territorio propio onde unha asociación “cultural” como Monte Pituco NON ten dereito ás “axudas” (sic) da Comunidade de Montes; malia trucar permanentemente cunha directiva que está nas Antípodas do equipo encabezado por Fernando Pintos en Salcedo… NADA nin NINGUÉN pode empañar a inxección de enerxía, ilusión e optimismo que infunde dar de bruces con esta auténtica postal de vida e paisaxe: o ‘balcón da ría’ liberado do polígono industrial que o ameazaba; a proba de que paga a pena traballar polas causas xustas, con Salcedo como espello onde mirarse.

Chegando ao monte de San Xulián

Petróglifos San Isidro - O Soutiño (Campo Lameiro)

Campo Lameiro é un dos concellos da provincia con máis riqueza patrimonial prehistórica. O Parque Arqueolóxico da Arte Rupestre contén só unha pequena parte do moito que ofrecen os montes deste concello. Sería unha mágoa que os esforzos das Administracións se centrasen exclusivamente na xestión do pouco que abrangue este recinto -como sucede en Marín co Centro de Interpretación dos Petróglifos de Mogor- e deixase desatendidos os valiosos xacementos dos arredores, tan importantes, ou máis.

“No lugar de San Isidro entre as primeiras casas e pola marxe esquerda da estrada, nace un ramal que -adentrándose na aldea- se dirixe á igrexa parroquial, onde hai que deixar o coche e continuar andando uns metros ata chegar á primeira bifurcación onde temos que seguir á esquerda ata atravesar o río Carcafía. Seguiremos polo camiño que corre paralelo a el, en sentido contrario á súa corrente ata que, a uns 300m, o camiño xira á esquerda, seguindo o muro dunha finca. A uns 20m da beira do camiño atópase unha pedra duns 12m de superficie chea de figuras de círculos concéntricos e tres cervos”.

Descrición na web do Concello de Campo Lameiro do itinerario para chegar aos petróglifos de O Soutiño, na Ruta de Parada-San Isidro

E porque tan valioso é admirar o legado milenario como o itinerario que realizamos ata os lugares -algúns moi afastados- onde se atopa, cómpre gozar do camiño, empaparse da paisaxe e da historia destes recunchos, sentir que os nosos pasos seguen as pegadas dos antigos camiñantes das corredoiras e das poldras fluviais, imaxinar como sería a vida dos habitantes das casas abandonadas e derruídas…

Igrexa de San Isidro

Petróglifo A BArcia 1, Campo Lameiro

Petróglifo A Barcia nº1

Xa en Cotobade, os petróglifos de Fentáns na parroquia de San Xurxo de Sacos ofrecen moitas estacións de arte rupestre -con máis de 300 gravados- que visitar. A única sinalizada é a Laxe das Ferraduras.

“A Laxe das Ferraduras está conformada por dúas diferenciadas, tanto a nivel topográfico como estilístico. Na zona superior nun perfil chan, documéntanse representacións circulares e pegadas de cervos e bóvidos, que dan nome a esta pedra. No perfil máis inclinado da laxe, destacan cinco figuras humanas xunto con armas e cervos con lanzas cravadas nos seus lombos. O conxunto destes motivos tense interpretado como unha escena de caza. Nel destaca a representación dun pequeno home co seu escudo empuñando unha grande espada catro veces máis grande ca el”.

Este é o texto descritivo do panel informativo. Por que non menciona a presenza dos ídolos cilíndricos que tamén están representados no gravado?

Laxe das Ferraduras, Fentáns

Entre as eivas que presenta este xacemento destaca a preocupante cercanía do eucalipto pirófito, da vexetación seca, a ausencia de indicios que fagan entrever que existe algún tipo de tarefa de coidado e mantemento deste xacemento. Para nada! Como case todo o patrimonio arqueolóxico, está nunha situación de absoluto abandono, por máis que un panel con información incompleta anuncie a súa existencia… Ademais dos liques que ennegrecen as pedras, a laxe principal na que se atopan a maioría dos gravados parece ter sufrido algún tipo de agresión, como se algo se tivese arrastrado en dirección descendente, marcando un leve rastro.

Laxe das Ferraduras, Fentáns

Ao carón da Laxe das Ferraduras

A proba de que a información do panel explicativo é incompleta non só atañe á ausencia de información sobre os ídolos cilíndricos, senón que tamén se obvia a presenza doutras pedras nas que hai representacións de coviñas.

Na mesma situación de deixadez atópase tamén Laxe dos Cebros.

“Sitúase nunha rocha ó pé dun outeiro. Sobre o panel, de 3 por 2 metros, represéntase unha gran combinación de círculos concéntricos de forma pseudolaberíntica rodeada de outras combinacións circulares de menores dimensións e varas figuras de cervos. Un destes cervos asóciase coa combinación circular principal por medio de tres arcos concéntricos que os xuntan”.

Descrición de Laxe dos Cebros en PatrimonioGalego.net

A ruta por Fentáns rematou en Portela das Rozas Vellas que, como a Laxe dos Cebros, tamén carece de sinalización. Malia a súa difícil localización, neste conxunto de pedras hai representado un équido, fronte á presenza predominante dos cervos no caso caso das figuras zoomorfas.

Portela das Rozas Vellas

Días despois desta visita, tivemos ocasión de trasladarlle ao alcalde de Cerdedo-Cotobade, Jorge Cubela, a preocupación polo estado de conservación dos petróglifos de Fentáns. O rexedor municipal explicou que, tras arduas xestións, o Concello lograra a cesión na xestión destes xacementos por un período de 50 anos. A intención do Goberno local, ao parecer, sería optar ás axudas do 1% Cultural do Ministerio de Fomento para realizar un proxecto de sinalización e musealización destes xacementos.

[Agradecementos: ao grupo ‘Petroglifeiros’ por organizar e guiar esta visita]

Publicado por: MontePituco | 19/07/2019

CONTRA DA CORTA A MATARRASA NO MONTE PORNEDO

 

Vista xeral da cortaDende o Castro da Subidá, vista xeral -malia que parcial- da corta, que continúa no linde con Lourizán, na outra parte da ladeira pola parte esquerda da imaxe

A Asociación Monte Pituco e a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo -co apoio da Asociación pola Defensa da Ría (APDR) de Pontevedra e do colectivo Vaipolorío- queren manifestar publicamente o seu rexeitamento á corta a matarrasa de arborado que está a ser realizada no Monte Pornedo promovida pola Comunidade de Montes de San Xián, no concello de Marín.

Malia que dita corta teña a autorización da Xunta de Galicia non lle vemos xustificación posible polo grave impacto paisaxístico e ambiental que provoca este modelo de corta abusiva de árbores e que conleva unha forte alteración da paisaxe, erosión do terreo, risco de propagación de incendio forestal pola gran cantidade de biomasa depositada no solo e futurible risco potencial de desprendemento de terras e sedimentación dos leitos fluviais por chuvias torrenciais, ademais das afeccións correspondentes á fauna e á flora salvaxe.

Vista da corta na contorna do miradoiro do PornedoVista da corta na contorna do miradoiro do Pornedo. A zona de eucaliptal que se aprecia pertence a matos privados, fóra do ámbito da Comunidade de Montes

Informes independentes e de recoñecida valía científica recomendan prohibir terminantemente este tipo de cortas masivas, prevalecendo sempre as cortas por clareo e -de ser imprescindible realizar a matarrasa- que non supere as tres ou catro hectáreas, respectando as curvas de nivel. A área afectada pola corta, superior ás 30 hectáreas e que na súa maioría estaba arborada con piñeiro do país (Pinus pinaster), está en terreos en forte pendente, ao carón da ribeira alta do rego das Presas, afluente do rego da Mouta.

Ademais a zona cortada coincide en gran parte co espazo que fora proposto como parque industrial polo Concello de Marín no seu PXOM, incluído no Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais pola Xunta de Galicia; un proxecto que o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia declarou nulo en senllas sentenzas firmes e irrevogables nos anos 2017 e 2018 polos graves e irreversibles impactos ambientais no lugar onde se pretendía desenvolver.

Anteriormente á súa clasificación como solo urbanizable industrial, esta área estaba integrada dentro do Espazo Natural dos Montes do Morrazo segundo as antigas Normas Complementarias e Subsidiarias de Planeamento Urbanístico da provincia de Pontevedra, aprobadas en xaneiro de 1990 pola Consellería de Ordenación do Territorio e Obras Públicas. Atendía esta clasificación aos valores medioambientais, ecolóxicos, biolóxicos, botánicos, paisaxísticos, científicos, educativos e recreativos deste espazo, que debía preservarse para a súa protección ou mellora, abranguendo máis de 3.000 hectáreas entre os concellos de Marín, Vilaboa e Moaña.

Vista da corta, na zona de Fontenla e do rego das PresasVista da corta, na zona de Fontenla e do rego das Presas

Na actualidade, e despois de que o TSXG declarase nulo o parque empresarial proxectado, esta área de 331.999,22 metros cadrados debería revertir e clasificarse como solo rústico de especial protección de espazos naturais, tal e como están clasificados os terreos ao seu redor no propio PXOM marinense, coincidindo coa distribución a nivel parroquial e municipal do antigo Espazo Natural dos Montes do Morrazo.

A Asociación Monte Pituco vén reclamando insistentemente o cumprimento da sentenza perante o Concello de Marín, que parece non ter esta obriga entre as súas prioridades mentres a zona é agora obxecto de agresións e impactos como os acaecidos trala corta a matarrasa.

Por outra banda, salientamos que hai varios concellos galegos que nas súas ordenanzas municipais -e simplemente co solo rústico de especial protección forestal- prohiben tallantemente a corta a matarrasa de arborado, caso que desgrazadamente non sucede co concello de Marín.

Vista da corta na zona de Pinal de CaeiroVista da corta na zona de Pinal de Caeiro. A Comunidade de Montes semella ter intención de continuar a tala na parte inferior da Variante de Marín, onde existen xacementos arqueolóxicos catalogados, polo que a Asociación Monte Pituco tense interesado pola existencia de autorización do Servizo de Patrimonio da Xunta

A Asociación Monte Pituco, a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo, a APDR e Vaipolorío, ademais de esixirlle ao Concello de Marín esa reclasificación de protección rústica como espazo natural para os terreos afectados polo fallido parque empresarial no monte Pornedo, tamén lle reclaman á Comunidade de Montes de San Xián unha nova planificación forestal do seu monte mancomunado máis respectuoso cos seus valores ambientais e culturais, baseado na potenciación da biodiversidade, na multifuncionalidade dos recursos naturais e forestais -non só da madeira- e na súa posta en valor xunto co importante e variado patrimonio cultural e arqueolóxico existente, que se atopa nun preocupante estado de conservación.

Para comezar, a Comunidade de Montes de San Xián debería repoboar a área afectada pola corta a matarrasa no Pornedo -nun mínimo do 30% da superficie- con frondosas caducifolias autóctonas, respectar a biodiversidade existente na ribeira do rego das Presas, dotar dunha franxa mínima de 25 metros sen arborado arredor da área de protección integral de petróglifos e deixar zonas abertas de matogueira onde xa existían antano para o uso agroforestal, en vez de realizar un monocultivo de piñeiro tal e como pretende; un modelo que vai en contra da biodiversidade, que empobrece o solo e que potencia o risco de incendios ao ser o piñeiro unha especie altamente propagadora dos lumes forestais, tendo en conta ademais que na proximidade existen plantacións do alóctono, invasor e pirófito eucalipto.

Publicado por: MontePituco | 18/07/2019

O PARAÍSO NESTA ESQUINA

"O paraíso nesta esquina", de Belén Padrón e José Carlos Seoane

“O paraíso nesta esquina” é a exposición conxunta de Belén Padrón e José Carlos Seoane que durante este mes de xullo habitou no Espazo Nemonon de Pontevedra. Quedan apenas dous días, ata o sábado 20, para poder visitar esta mostra que non por máis dispar nas propostas de ambos artistas é menos compacta no seu conxunto polas visións tan complementarias que ofrece. Dunha parte, a cotidianeidade que rodea os obxectos representados por Seoane, entre pinturas e alzados -con precisión de estudio- nos que destaca o recurso do collage como marco contextual: papeis antigos, translúcidos, con aderezos vexetais, con costuras… Doutra banda, a suxestiva viaxe proposta por Padrón ata unha natureza exuberante, colorida e onírica.

"O paraíso nesta esquina", de Belén Padrón e José Carlos Seoane

"O paraíso nesta esquina", de Belén Padrón e José Carlos Seoane

Os propios títulos dos seus cadros son en si mesmos invitacións a deixarse levar pola imaxinación: Illa do absoluto silencio, Illa do absoluto desorde, Montañas fluentes, Magnolia definitiva, Lentes para ver o mundo, Danza acuática, Soño no planeta vermello… Neles sobresae o protagonismo da vexetación con calas voluptuosas; talos, flores e pétalos dispostos en diferentes planos; enredadeiras que acentúan a frondosidade do verxel… Mais tamén están presentes a auga e o mar no seu eterno fluír; o ceo do solpor e da noite, do luscofusco e das estrelas.

E paralelamente a esa riqueza nas formas e nas xeometrías, nas liñas e nas ondas, tamén destaca o rebordante cromatismo e a luminosidade dos lenzos: dourados, pratas e cobaltos; a gama de tonalidades solares; un verdor implícito revestido de tintes naíf. Mais tamén cómpre fixarse no simbolismo doutros elementos superpostos, máis esquemáticos e repetitivos, quizais con intención caprichosa alén do estético: os puntos e os círculos que suxiren o mandala como nexo co universo, as estrelas que mesmo bordean o bastidor, as cenefas enmarcando as escenas.

"O paraíso nesta esquina", de Belén Padrón e José Carlos Seoane

Hai abstracción na figuración, o espírito silvestre preséntase con elegancia. Hai rotundidade nos trazos e delicadeza nos detalles. E sobre todo, é posible abranguer coa ollada a inmensidade e tamén asomarse dende pequenas fiestras o máis recóndito.

Velaí a virtude deste paraíso dual.

Publicado por: MontePituco | 13/07/2019

SOLPOR DENDE A TORRE DE COTORREDONDO

Tala no Pornedo desde Cotorredondo

Dende a torre de vixiancia forestal de Cotorredondo obsérvase case perfectamente o zarpazo perpetrado pola Comunidade de Montes de San Xulián no arborado do Monte Pituco, coa corta a matarrasa realizada nas últimas semanas. A perspectiva lateral resulta incompleta porque interpóñense as masas de eucalipto que hai nos matos privados, pero o impacto é irrefutable.

Subindo os 80 escalóns que conducen ata o terceiro nivel do miradoiro de Cotorredondo chégase ata un panel informativo cunha foto xa moi gastada polo sol e polas inclemencias meteorolóxicas: toda a paisaxe que se domina visualmente dende as alturas está identificada cos seus topónimos, tanto as illas como os montes das rías de Pontevedra e de Arousa. Entre eses espazos, na dorsal do Morrazo e actuando como corredor ecolóxico, o Monte Pituco (Pornedo), ao carón do parque forestal de Castiñeiras.

Foto do panel informativo da torre de Cotorredondo, co Pituco sinalizado

A torre de Cotorredondo é unha visita obrigada para ter unha ampla perspectiva desta zona das Rías Baixas. A medio camiño entre as rías de Vigo e de Pontevedra, o solpor que se divisa dende estas privilexiadas alturas é un bálsamo reparador co que seguir afrontando -con ilusión e esperanza- a ardua tarefa que representa a defensa do monte, do seu patrimonio natural e cultural, e da paisaxe, malia os atrancos, a incomprensión e as agresións que cometen os que teoricamente deberían ser os seus primeiros valedores.

Vista do Pituco, ao fondo, dende Cotorredondo

Ao fondo, o Monte Pituco, ‘balcón da ría’

Vista da illa de San Simón na ría de Vigo, dende Cotorredondo

San Simón, na ría de Vigo

Vista de Pontesampaio e da desembocadura do río Verdugo dende Cotorredondo

Pontesampaio e a desembocadura do Verdugo

Solpor dende Cotorredondo

Noite sobre a ría de Vigo, dende Cotorredondo

Noite sobre a ría de Vigo

No horizonte, o monte da Curota, visto dende Cotorredondo

No perfil encarnado do horizonte, o monte da Curota

Older Posts »

Categorías