Publicado por: MontePituco | 23/04/2017

DÍA DO LIBRO NO MONTE PITUCO

"The skies ar filled with flying elephants"

No miradoiro do Pornedo (Pituco)

DSC_1079

No conxunto rupestre do Pornedo

DSC_1089

Na Fonte das Pulgas

“The skies are filled with flying elephants”

Imaxes de Gregory Colbert

Proxecto Ashes and Snow

Ed. Flying Elephants Press, Nova York, 2007

"En un metro de bosque", David George Haskell

DSC_1077

DSC_1083

No Monte Pituco (Pornedo)

“En un metro de bosque: un año observando la naturaleza”, David George Haskell

Trad. Guillem Usandizaga

Ed. Turner Noema, 2014

"El hombre que plantaba árboles", Jean Giono

DSC_1086

DSC_1082

No Monte Pituco (Pornedo)

El hombre que plantaba árboles“, Jean Giono

Ilustr. Joëlle Jolivet

Trad. Palmira Freixas

Ed. Duomo Ediciones

 

Publicado por: MontePituco | 17/04/2017

RUTA DA PEDRA E DA AUGA

Ruta da Pedra e da Auga

A Ruta da Pedra e da Auga -de 6,5 km- ten o punto de partida a carón da rotonda de Barrantes, na Autovía do Salnés, no ámbito da parroquia de San Andrés de Barrantes pertencente ao concello de Ribadumia. Unha caseta de información turística asiste aos visitantes e aos peregrinos que realizan a denominada “variante espiritual do Camiño de Santiago”.

A ruta discorre río arriba polas parroquias de San Martiño de Meis e de Santa María de Armenteira, situadas no municipio de Meis, e remata no Mosteiro de Armenteira.

Máis de cincuenta muíños -algúns deles restaurados e en funcionamento, outros en ruínas- acompañan o paseo polo río Armenteira, xunto con lavadoiros e pequenas pontes, nun entorno natural que combina a paisaxe agrícola e a vexetación de ribeira formada por carballos, ameneiros, salgueiros, loureiros, abeleiras… sen contar a presenza dalgunha especie invasora, principalmente acacias e eucaliptos.

DSC_0865

Muíño de Chantada

No interior do muíño de Chantada facíase unha demostración da moenda

DSC_0866

As flores dos salgueiros sementaban o sendeiro e as leiras ao carón do camiño

Ruta da Pedra e da Auga

Muíño de O Con

Ruta da Pedra e da Auga

A carón do muíño d’O Con atópase unha laxe con inscricións cruciformes de orixe medieval

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

As árbores tumbadas nos últimos temporais permiten decatarnos da cantidade de lixo -sobre todo plásticos- que se acumulan no subsolo, entre as raíces

Ruta da Pedra e da Auga

DSC_0878

Lavadoiro da Barcia e muíño do Montado

Ruta da Pedra e da Auga

Muíño do Gaiteiro

Muíño da Casa e muíño do Montiño

Recreación dunha Aldea Labrega, con hórreo, igrexa, cruceiro, lavadoiro, fonte, figuras representando oficios tradicionais e animais domésticos. Realizados en pedra na Escola de Canteiros de Poio

Ruta da Pedra e da Auga

Segundo a veciñanza, esta vista tomada dende a ponte de madeira que enfila cara ao muíño da Laxiña e á presa, é das mellores estampas da Ruta

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Detalle dos pelos algodonosos da flor do salgueiro, cubrindo o chan

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ruta da Pedra e da Auga

Ao final da ruta chamaba a atención a presenza de carpas que, como consecuencia dunha festa que se celebraba nesta ponte de Semana Santa, tapaba a fachada da igrexa e do mosteiro de Armenteira. Unha mágoa para os moitos visitantes que percorrían este itinerario e que se achegabann ata este monumento.

Ruta da Pedra e da Auga

Folleto informativo da Ruta da Pedra e da Auga elaborado pola Deputación de Pontevedra

Publicado por: MontePituco | 14/04/2017

LIMPAN OS RESTOS DE XIZ NA ZONA DOS PETROGLIFOS DE MOGOR

Diario, 14 abril 2017

La Semana Santa imprime celeridad a la limpieza de los petroglifos

Los restos arqueológicos de la parroquia de Mogor aparecieron con pintadas el pasado martes

Sin embargo, no todos los restos arqueológicos de Marín fueron tratados con la misma rapidez al haber sido objeto de un acto vandálico. Al menos así lo expone la Asociación en Defensa do Monte Pituco, que trae a colación la denuncia que realizó en julio de 2013, cuando el conjunto rupestre sito en Pornedo apareció con todos sus contornos pintados con tiza. Ya había ocurrido con anterioridad y, en contraposición con la celeridad que el Concello imprimió en las labores de limpieza en Mogor, “daquela no Pornedo o Concello de Marín tardou sete meses en verificar a agresión, despois de interpoñer a denuncia ante o Seprona”.

Publicado por: MontePituco | 13/04/2017

STOP AOS VEHÍCULOS MOTORIZADOS NO MONTE DE SALCEDO

La Voz, 13 abril 2017

Los comuneros tratan de poner coto a la proliferación de motos y «quads» por el monte

Hacen campañas de concienciación, colocan carteles y vigilan para que no queden dañadas pistas y plantaciones

«Ocorre a veces que che pasa unha moto polo medio do monte e resulta que abre un rego na terra. Parece pouca cousa, pero trae detrás algo terrible. O rego acaba converténdose, coa choiva, nunha escorrentía. A auga esa que corre monte abaixo vai a parar a algunha pista e chega con tanta forza que a acaba rebentando. O que custa volvela a facer, xa non só en traballo, senón en euros, é tremendo. Polo tanto, todos os comuneiros tratamos de concienciar á xente de que polo medio do monte non se debe andar con quads ou motos causando estragos, e incluso indo polas pistas se fai dano»

Publicado por: MontePituco | 12/04/2017

CRÓNICA DE URXENCIA DO PLENO DE ABRIL

Dossier entregado na Comisión de Cultura e sinaturas de apoio de profesionais e expertos

O lamentable de que un representante municipal utilice o seu cargo público e unha sesión plenaria como púlpito institucional para replicar as críticas lexítimas de quen exerce a portavocía dunha asociación que non é afín ás súas siglas, non é nin moito menos a pretendida dureza dunhas palabras, nin a hiperbólica acusación duns insultos (¿?) que se atribúen artificial e alegremente a quen exerceu o dereito a discrepar.

O lamentable é o espectáculo gratuÍto servido en bandexa ao grupo de Goberno, cuxos membros alucinaban de gusto coa batalla dialéctica entre dous partidos da oposición a conta dunha moción pola Protección do Patrimonio Arqueolóxico.

Lamentable escoitar as risotadas dos siareiros dun sector do Bng cando a voceira da Marea calificaba de “rabieta” e “virulenta” a intervencion da edil do Bloque. Risotadas que se reproducían nas filas do PP a conta desta situación kafkiana; cando o verdadeiramente kafkiano é que o Bng e o PP rían a dúo.

O único, sorprendente e reconfortante punto de cordura neste disparatado debate púxoo o Psoe votando a favor dunha moción que dende o principio pretendía enriquecer e completar con medidas precisas un Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico que naceu sen concreción porque, como recoñeceu a representante do Bng, prescindía de “matices” para que o PP llo aprobase. Malia que o negou, se isto non é facerlle o xogo ao Goberno local, ‘apaga e marchamos’.

Finalmente a proposta da Marea quedou rexeitada coa abstención do Bng e cos votos en contra do PP que, paradoxicamente, dixo que “con esta moción estaría de acordo calquera”. Seica xa están traballando no Plan, falando con profesionais e pedindo orzamentos. Pois que voten en contra aínda que estean a favor das iniciativas e as poñen en marcha.

…Hai derrotas que saben a vitoria!

Publicado por: MontePituco | 11/04/2017

PINTAN CON XIZ NOS PETROGLIFOS DE MOGOR

O Concello de Marín pídelle respecto á cidadanía para que non se agreda o patrimonio arqueolóxico, un día despois de que se teñan detectado pintadas con xiz nos petroglifos de Mogor. E fai ben!
…Pero quizais o respecto teña que comezar exercéndoo e practicándoo a propia institución que o reclama, e as persoas que a dirixen.

Cando en xullo de 2013 os petroglifos do Pornedo apareceron desta guisa, trala denuncia presentada, a Policía Local de Marín presentouse… en febreiro de 2014… sete meses despois!!!


 

La Voz de Pontevedra

La Voz, 11 abril 2017

Pintadas con tiza en los petroglifos de Mogor


 

DiarioDePontevedra

Diario 11 abril 2017

Un acto vandálico deja pintadas en las rocas de los petroglifos de Mogor

La Policía Local tramitará la denuncia ante un hecho que supone “un daño al patrimonio”

 

Publicado por: MontePituco | 10/04/2017

O ESPAZO SETE CAMIÑOS, NA AXENDA CULTURAL DA PRENSA

La Voz, 9 abril 2017

La Voz de Galicia publicou este pasado fin de semana unha reportaxe de Marcos Gago sobre o estado das praias no ámbito da ría e diversas propostas de visitas turísticas e actividades de lecer para estes días de Semana Santa.

…O que cómpre destacar é o RECOÑECEMENTO que supón que o Espazo Natural e Arqueolóxico dos SETE CAMIÑOS empece a contar e ter consideración na axenda dos medios de comunicación; neste caso, incluíndo o patrimonio prehistórico dos montes veciñais de San Xulián, Salcedo (non se cita no artigo pero forma parte importante do circuíto, cunha louvable implicación dos comuneiros) e Lourizán entre a oferta cultural da contorna.

La Voz, 9 abril 2017

En el entorno litoral merecen una visita los conjuntos rupestres de A Caeira (Poio), Mogor (Marín) y el Espacio Natural de Sete Camiños, en la confluencia de las parroquias marinense de San Xulián, en el Monte Pornedo, y la pontevedresa de Lourizán. Estos conjuntos recogen petroglifos con representaciones simbólicas y también figuras de personas, armas y animales.

Publicado por: MontePituco | 09/04/2017

SOBRE A COMISIÓN DE CULTURA, NO FARO

Faro de Vigo

Faro, 9 abril 2017

Monte Pituco pide medidas urgentes para conservar los yacimientos de este espacio

Propone mejoras al plan local de Protección del Patrimonio Arqueológico

“Plantearon mejoras al Plan de Protección del Patrimonio Arqueológico, aprobado en el pleno del pasado febrero. “Fuimos informados de que el PP votó en contra de las propuestas formuladas y que el PSOE y el BNG reservaron el sentido de su voto hasta el pleno del próximo miércoles 12 de abril”, expone el colectivo. “Resulta llamativo y sorprendente que el PP vote en contra de las propuestas que se le formularon y justo en el mismo día la Concellería de Cultura anuncie un convenio con la Comunidad de Montes de San Xulián y la puesta en marcha de acciones urgentes para preservar y difundir los petroglifos“.

Publicado por: MontePituco | 08/04/2017

SOBRE A COMISIÓN DE CULTURA, NO DIARIO

DiarioDePontevedra

Diario, 8 abril 2017

El PP rechaza incorporar al Plan de Protección do Patrimonio las ideas de los colectivos

Publicado por: MontePituco | 07/04/2017

LIMPEZA DE CUNETAS: POR FIN!

POR FIN!

POR FIN!

POR FIN!

Limpeza de cunetas na Pena, no Caeiro e na Bouza

20170407_172948

20170407_173034.jpg

Tantísimo tempo agardando a que Deputación, Concello, a Santa Compaña ou quen fose se dignase a adecentar as beiravías en San Xulián e POR FIN esta semana a máquina desbrozadora pasou por esta estrada e deixou algo máis transitable o minúsculo espazo que ten para desprazarse a poboación da Pena, do Caeiro ou calquera dos moitos veciños/as que veñen camiñar por esta contorna.

Se xa as condicións de seguridade vial son perigosas, posto que os vehículos pasan moi pegados aos viandantes, e por riba estamos nun vial cun trazado moi sinuoso, con moitas curvas, e polo que os condutores adoitan conducir a unha velocidade superior á recomendable, o volume da vexetación -fentos, silvas e acacias con pinchos- que se vai acumulando complica aínda máis a situación dos peóns; xente que maioritariamente é de idade avanzada.

Por iso cómpre que os responsables municipais e provinciais estean máis pendentes das necesidades dos habitantes do rural que carecemos de beirarrúas, de estradas humanizadas con baldosas, adoquíns, bancos e farolas. Que visiten máis as aldeas das parroquias, e que atendan con máis celeridade as queixas cando procede acometer a limpeza destes espazos.

 

Publicado por: MontePituco | 06/04/2017

USURPAR PROPOSTAS ALLEAS PARA VENDELAS COMO PROPIAS

La Voz, 6 abril 2017

Alucinando co morro-morrocotudo da Concello de Marín e da súa Concellaría de Cultura!

Convócannos para intervir onte na Comisión Informativa de Cultura, no marco dunha moción da Marea Veciñal de Marín a prol de introducir melloras no Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico que se aprobou no Pleno do mes de febreiro.

Defendemos a proposta nos seguintes termos:

“…a necesidade de actuar con urxencia e con dilixencia na elaboración deste ansiado Plan…”
“…que se lles dean facilidades económicas e burocráticas ás comunidades de montes que teñen a posta en valor do patrimonio entre os seus principios…”

Trala nosa intervención e ao rematar a Comisión de Cultura, a Marea Veciñal de Marín infórmanos que o PP vota EN CONTRA das propostas que formularamos nesa comparecencia. E, nese mesmo día, a concelleira María José de Pazo comunícase co redactor dun periódico que hoxe publica unha noticia co seguinte titular: 

«Marín estudia cómo proteger sus petroglifos»

E entre o que anuncia figura o seguinte:

“…acordar unas medidas urgentes que permitan a “preservación y difusión” dos petroglifos do municipio.
“…que está negociando con los comuneros de San Xulián un convenio“.

Con que ‘desparpajo’ no equipo de Goberno local son capaces de facer/dicir unha cousa e a contraria: primeiro votar que NON a unha proposta ALLEA que logo USURPAN e ‘venden’ diante da opinión pública como se fose PROPIA.

E por riba, continúa a noticia:

“El PP rechazó una moción sobre este asunto impulsada desde Marea porque ya se aprobó otra antes en el Pleno y por unanimidad a propuesta del BNG”.

Para seguir alucinando!

Máis ben o relato real e verdadeiro de como se desenvolveron os acontecementos ten outros matices que convén aclarar para que ninguén se confunda e entenda o que non é.

No pleno de xaneiro deste ano o BNG presenta unha moción de urxencia propoñendo a posta en marcha dun Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico a raíz dunha serie de agresións entre as que os danos no grupo nº5 do conxunto rupestre da Carrasca foron a gota que colmou o vaso. A moción do BNG limitábase a propoñer un “plan de protección dos Conxuntos Arqueolóxicos e que se realicen actuacións explicativas e concienciación veciñal sobre a importancia da conservación do Patrimonio”.

A moción de urxencia, que a voceira do PSOE pediu que quedase sobre a mesa, finalmente foi rexeitada polo PP. O Bng e o Psoe abstivéronse.

Na Comisión de Cultura previa ao pleno de febreiro o PP votou a favor da moción do BNG e a Marea propuxo tres enmendas que foron rexeitadas polo BNG, que instou a Marea a presentar unha moción distinta.

No pleno de febreiro aprobouse por unanimidade a moción do BNG sobre o Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico. Pero os votos do PP rexeitaron a moción de urxencia da Marea, que propoñía enriquecer a elaboración de dito Plan con tres propostas:

-que na elaboración do Plan se tivera en conta a participación de profesionais, expertos, colectivos implicados na defensa e promoción do patrimonio arqueolóxico, e mesmo comunidades de montes

-que o documento que conformase ese Plan se sometese a información pública

-e que se fixase un prazo de tres meses para a súa posta en marcha, xa que a moción do BNG carecía de concreción temporal

Por riba, ao desestimarse esta moción, anulouse a intervención do arqueólogo marinense Álvaro Arizaga, que asistira ao Pleno co propósito de acollerse ao Regulamento de Participación Cidadá e facer uso do turno de palabra da Marea para xustificar a necesidade de adoptar medidas urxentes na xestión do patrimonio. O que non puido dicir no Pleno publicouse dous días despois nun xornal en forma de “Carta aberta ao Concello de Marín” advertindo que “a urxencia no patrimonio cultural é moi grave e os riscos son inminentes”.

Para compensar que se lle negase intervir no Pleno, Álvaro Arizaga foi convocado a comparecer na Comisión Informativa de Cultura de marzo. Tralas súas palabras, na liña da mensaxe publicada, o PP ía volver votar en contra da moción da Marea; supeditar o Plan a un prazo concreto de elaboración e entrada en vigor parecía ser o escollo que topaba co rexeitamento do Grupo de goberno. A petición da Marea, a moción quedou ‘aparcada’ e non se incluíu na orde do día do pleno dese mes.

A Asociación Monte Pituco solicitou asistir como oínte á Comisión Informativa de Cultura; unha petición á que o Goberno local non accedeu. En cambio, a Alcaldía convocou esta Asociación a participar na Comisión deste mércores 5 de abril; unha comparecencia da que xa se deu conta no artigo anterior

Por tanto, afirmar que a moción da Marea trataba sobre o Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico é verdade, pero só a medias, porque a proposta da Marea introducía emendas que, en primeira instancia, o BNG rexeitou en febreiro para que non se incluísen no seu documento; e que, en segunda instancia, o PP rexeitou dobremente tanto en febreiro como en marzo -no Pleno e na Comisión de Cultura, respectivamente- porque non lle interesaba introducir esas melloras.

Daquela, para máis rigor, o que aconteceu foi que o PP desbotou unha moción da Marea que pretendía ampliar e concretar aspectos do Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico que se aprobara por unanimidade no Pleno de febreiro a proposta do BNG

En definitiva, que a concelleira de Cultura ANUNCIA que se van tomar MEDIDAS URXENTES para a protección dos petróglifos e que está NEGOCIANDO UN CONVENIO coa Comunidade de Montes de San Xulián, aínda que previamente votara EN CONTRA das propostas da Asociación Monte Pituco recollidas na moción da Marea para que se actúe con “URXENCIA E DILIXENCIA” na defensa do patrimonio arqueolóxico e se lle dean “FACILIDADES” ás comunidades de montes respectuosas cos xacementos?

…Pois todo sexa polo ben do patrimonio cultural e arqueolóxico!

E en canto á actitude da Concellaría de Cultura, hai que tomala con sentido do humor. Ese comportamento remítenos a épocas tan remotas como os séculos XVI-XVII, en pleno auxe da novela picaresca: “El Lazarillo de Tormes”, “El Buscón” de Quevedo… Por iso induce á risa e ao chiste.

Que máis dá que nos dean a razón ou que rexeiten o que lles pedimos para logo acabar facéndoo -ou xa se verá se cumpren o que ‘prometen’-. Ao final, é o de sempre, xa o diciamos na comparecencia:

“A xestión do patrimonio non debera guiarse por criterios baseados nun presunto concurso de habilidades para colgarse medallas, senón na confianza mutua de estar traballando colectivamente a prol dos bens comúns”.

Proféticas palabras. Logo, aínda por riba, resultou que foron as que máis lles molestaron tanto ao PP como ao Bng…

 

 

Publicado por: MontePituco | 05/04/2017

INTERVENCIÓN NA COMISIÓN DE CULTURA DO CONCELLO DE MARÍN

O texto que segue a continuación é a intervención da Asociación Monte Pituco na Comisión Informativa de Cultura do Concello de Marín celebrada este mércores 5 de abril, á que acudimos partindo da proposta inicial do grupo municipal da Marea de Marín, e formalizada posteriormente pola Alcaldía.

Trala lectura do documento e con apoio de fotografías, fomos informados de que o PP votou EN CONTRA das propostas formuladas, e que o PSOE e o BNG reservaron o sentido do seu voto ata o pleno do vindeiro mércores 12 de abril

Dende a Asociación Monte Pituco queremos, antes de nada, agradecer o apoio expreso de cinco persoas que asinaron o escrito presentado en señal de adhesión: o historiador Buenaventura Aparicio, os arqueólogos Antonio de la Peña e Álvaro Arizaga, o investigador Antonio Costa e o naturalista Paulo Troitiño, bo coñecedor do patrimonio marinense.

En segundo lugar, lamentar que o PP rexeitase incorporar melloras ao Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico aprobado no Pleno do pasado mes de febreiro; unha decisión que xa estaba tomada mesmo antes da comparecencia á que se nos convidou.

E por último, reiterar o noso compromiso coa defensa real do patrimonio cultural desta vila; unha causa que seguiremos impulsando por cantas canles sexa posible, fronte á falta de vontade do equipo de goberno por implementar medidas verdadeiramente efectivas para poñer en valor o conxunto dos bens que enriquecen e lle dan lustre á nosa Historia e á nosa Cultura.


 

Bo día,

No comezo da miña intervención ante as/os compoñentes da Comisión Informativa de Cultura do Concello de Marín, anticípolles que ao remate da exposición entregaráselles copia do documento presentado para que quede constancia transcrita dos argumentos cos que comparezo.

Para ir directamente ao gran e aproveitar a oportunidade que me ofrecen de participar nesta Comisión Informativa de Cultura, “con voz pero sen voto”, a primeira petición que lles quero trasladar é que deixen a xestión do patrimonio arqueolóxico fóra da discusión política, á marxe da estratexia partidista e lonxe da confrontación ideolóxica.

O obxectivo desta comparecencia é apelar ao seu voto favorable para a elaboración dun plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico “de calidade, que sirva para a protección, conservación e xestión eficiente do patrimonio cultural e arqueolóxico de Marín”. 

Estas palabras tómoas prestadas do historiador, mestrado en Arqueoloxía e profesor na Escola Superior de Conservación e Restauración de Bens Culturais de Galicia, o marinense Álvaro Arizaga, que me precedeu no uso da palabra na anterior Comisión, e a quen en parte lle debo estar hoxe aquí para reiterar o que el veu expoñerlles, mais dende un punto de vista distinto e complementario ao seu. 

Na posta en marcha dun Plan de Protección do Patrimonio real e efectivo, o único camiño posible é o da unidade de acción de todas as partes implicadas -Administracións, profesionais, expertos e colectivos culturais- na protección e na conservación destes vestixios da nosa Historia; vestixios que son recursos, no sentido social, cultural e mesmo económico; recursos que son sinónimo de riqueza. 

Para xustificar a necesidade de actuar con urxencia e con dilixencia na elaboración deste ansiado Plan remítome a unha situación real, que se remonta ao verán pasado, en plena vaga de lumes forestais. 

Sitúense no alto do Pornedo, un lugar cun destacado conxunto rupestre que representa ata tres tipoloxías de gravados na mesma laxe: coviñas ou cazoletas, motivos xeométricos circulares e representacións de armas. Dende que se inaugurou o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, en xuño de 2015, cando o xacemento foi sometido a labores de limpeza, nada se volveu facer polo seu correcto mantemento. A vexetación ao seu arredor medrou nas sucesivas primaveras, e murchou nas tempadas estivais e outonais posteriores. En condicións de temperatura elevada e tempo seco, aconteceu que no conxunto de Galicia e tamén na nosa contorna, volveron proliferar por desgraza os temidos lumes que, para os xacementos arqueolóxicos, teñen efectos devastadores. 

Petróglifos de Pornedo, rodeados de vexetación

Daquela establecemos contacto telefónico co responsable da Comunidade de Montes de San Xulián para alertalo do repunte da incidencia incendiaria e para pregarlle que se tome algunha medida extraordinaria de prevención na contorna dos conxuntos rupestres do Pornedo, de Sete Camiños, de Pinal de Caeiro, da Carrasca, de Champás, que son as estacións arqueolóxicas catalogadas no ámbito do monte veciñal da parroquia. 

A súa resposta foi negativa. Afortunadamente, as lapas -aínda que rondaron preto, en terreos da Comunidade de Montes de Salcedo- non se cebaron co monte de San Xulián. A ruleta do azar foi benévola nesa ocasión. 

Un segundo exemplo da necesidade de dotarnos canto antes dun Plan de Protección do Patrimonio volve ter como protagonista o conxunto rupestre do Pornedo, no pasado inverno. 

Toda aquela vexetación seca que ninguén -con medios manuais- se molestara en retirar na contorna do xacemento, e que se extendía pola beira do sendeiro ata a pista forestal do Pornedo, un bo día -ou máis ben, un mal día- desapareceu. Foi arrasada -no sentido literal da palabra- lonxitudinalmente, nun radio de 2-3 metros ao ancho en cada lado do camiño. Imaxinen ir camiñando pola pista principal do monte, desviarse logo á esquerda pola corredoira que conduce ao miradoiro do Pornedo e descubrir que un vehículo cun brazo articulado fora rillando todo o que atopaba ao seu paso: herba, fentos, pólas de castiñeiro, pedras que sobresaían da terra… Póñanse no lugar de quen vai avanzando paseniño por este sendeiro, coa ollada posta nun piñeiro e nuns afloramentos graníticos que hai ao lonxe, temendo que esa máquina desbrozadora pasara por riba dos petróglifos de Pornedo e os esnaquizara. 

Desbroce no Pornedo, a piques de afectar os petroglifos

Non houbo que lamentar danos. Afortunadamente, uns poucos centímetros libraron os gravados prehistóricos de pasar, valla a redundancia, á historia. Outra vez o azar foi favorable. 

Nun Concello serio, cunha Corporación seria, non é de recibo que o patrimonio sexa tratado coma un boleto de lotaría: se toca que arda o monte, se toca que pase unha desbrozadora por onde non debía, mala sorte; e se non pasa nada, seguimos xogando e tentando o destino. Porque se arde e a superficie da pedra se esfarela polo choque térmico, ou se a desbrozadora raspa na rocha e acribilla os gravados, non hai recambio, a agresión é irreversible, a perda para o patrimonio cultural é irrecuperable. E o que é peor, estamos diante dun delicto. 

Estou aquí para pedirlles que lle dean unha oportunidade ao noso patrimonio arqueolóxico concretando medidas e prazos de execución, como se fai con calquera obra de envergadura. Erguer o brazo para aprobar un Plan de Protección queda moi ben de cara á opinión pública. Se, por riba, o adornan co lazo acharolado do carácter pioneiro da iniciativa e outros aderezos, xa terán un bo titular na prensa, a catro columnas con foto e destacado. 

Pero a xestión do patrimonio non debera guiarse por criterios baseados nun presunto concurso de habilidades para colgarse medallas, senón na confianza mutua de estar traballando colectivamente a prol dos bens comúns: uns bens ultra-sensibles que, malia sobrevivir milleiros de anos á intemperie, dende polo menos a Idade do Bronce ata os nosos días, dun breve tempo a esta parte corren máis perigo ca nunca na súa integridade. 

Cando, principiando este 2017, se comezou a falar dun Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico a raíz das denuncias formuladas por varios colectivos como consecuencia dunha agresión ao grupo nº5 do conxunto rupestre da Carrasca no monte veciñal de San Xulián, xurdiron voces valentes como a de Álvaro Arizaga que advertían que aprobar un Plan de Protección do Patrimonio nas condicións nas que se atopaba o catálogo municipal de bens prehistóricos era pouco menos que papel mollado, un brinde ao sol ou unha brincadeira sen fundamento. 

Arizaga e o tamén arqueólogo Alberte Reboreda -que en 2013 asinaron un documento titulado “Informe técnico sobre o patrimonio cultural arqueolóxico no PXOM de Marín”, que lle foi presentado á alcaldesa e a varios edís- apelaban primeiro a tomar conciencia do mal feito que estaba ese inventario. Nada tería sentido dende o punto de vista da lóxica e do bo facer; todo sería en balde -dende os lamentables danos no xacemento da Carrasca que parecen ter sido o detonante definitivo previo á presentación da moción sobre este Plan, ata a súa unánime aprobación no Pleno, pasando polos intensos debates que suscitou a enmenda sobre a concreción de prazos- se antes non se corrixían as graves eivas do Planeamento urbanístico en materia patrimonial. 

A día de hoxe xa sabemos que na Modificación Puntual do PXOM de Marín producíronse melloras no tratamento dos bens arqueolóxicos con respecto ao documento orixinal: iso significa dunha banda ter recoñecido que efectivamente había erros flagrantes; e doutra parte, merece destacarse en positivo a vontade por corrixir os defectos. Aplaudimos e agradecemos ese espírito construtivo. En todo caso, cabe adiantarlles que aínda persisten numerosas deficiencias das que Álvaro Arizaga deu boa conta nunhas alegacións presentadas en tempo e forma durante a fase de exposición pública da Modificación Puntual do PXOM. 

Para que se fagan unha idea do despropósito que supoñía aquela versión do catálogo arqueolóxico do Planeamento Urbanístico, abonda fixarse nun detalle tan grotesco como o feito de identificar  o conxunto rupestre do Pornedo -que se remonta a 1900-1700 anos a.C.- con fotografías de gravados modernos feitos por José Meijón no século XX; ou situar o petróglifo de Pinal de Caeiro no medio da Variante de Marín como se non existise, cando se atopa a escasos metros da pista de servizo paralela a ese vial; ou como non se atinara na localización dos gravados de Sete Camiños, que se acabase poñendo unha panorámica calquera do monte que non corresponde coa zona do xacemento… 

Con estes bimbios -que non están á altura dun traballo minimamente cabal- non se podía (e non se pode) elaborar un Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico -insisto- con calidade. 

De aí a necesidade de que antes de nada se empreguen as ferramentas e os recursos oportunos para seguir corrixindo as eivas que presenta o catálogo arqueolóxico do PXOM. O propio Álvaro Arizaga ofreceu os medios técnicos e humanos da Escola Superior de Restauración e Conservación de Bens Culturais de Galicia para colaborar nesa tarefa. É así como o Concello de Marín empezaría a ser autenticamente pioneiro: reconstruíndo con solidez as pezas do seu pasado dende a base, no canto de construír castelos no aire con naipes que leva o vento. 

Hai uns días fíxose pública a localización de tres novas estacións de arte rupestre en San Xulián; precisamente no lugar da Carrasca, non moi lonxe de onde resultou danado un dos seis conxuntos de gravados que xa hai catalogados nesa zona. Entre eses petróglifos que xa están en fase de información e catalogación diante do Servizo de Protección do Patrimonio da Xunta de Galicia hainos coa forma máis simple posible (cazoletas ou coviñas), hainos un pouco máis elaborados (círculos concéntricos) e hainos dunha tipoloxía que ata agora é inédita en todo o termo municipal de Marín: trátase dun gravado con certa erosión natural, pero ben conservado, de forma cadrangular e a modo de retícula. 

Neste punto cabe reivindicar o papel fundamental da parroquia de San Xulián, do seu monte veciñal, no volume e na importancia das mostras de arte rupestre existentes no inventario arqueolóxico do Concello, tanto do que xa hai catalogado como do que se pode engadir á vista destes recentes achados. Pero non só San Xulián é a parroquia coa maior densidade de petróglifos; tamén destacan Ardán, ou San Tomé de Piñeiro, onde igualmente se localizaron novos vestixios. 

Con isto queda patente que o patrimonio arqueolóxico de Marín non só se reduce aos petróglifos de Mogor, ao castro da Subidá e á pedrafita de Currás. Hai moito máis que non é que estea perdido -que tamén-, senón que está localizado, catalogado ou en vías de catalogación no caso dos últimos descubrimentos na Carrasca, en Lagucheiros e en Xuncal. 

Pero toda esta riqueza histórica e cultural atópase na máis absoluta precariedade: rodeada de especies pirófitas; susceptible de desaparecer en posibles obras de ensanchamento ou apertura de pistas forestais; invisible aos ollos de propietarios de parcelas privadas que descoñecen a súa existencia; ou mesmo de quen teoricamente ten o deber e a obriga de saber da súa ubicación pero que por descoido ou neglixencia non prevé medidas de cautela cando se programan traballos no monte. 

Non queremos dubidar da boa vontade das Comunidades de Montes; queremos dar por superadas etapas escuras nas que primaban lemas nefastos como “as pedras non dán de comer”. Rompemos unha lanza polas Comunidades que teñen a posta en valor do patrimonio entre os seus principios, e apelamos ás Administracións -empezando pola local- para que se lles dean facilidades económicas e burocráticas para a consecución dese fin. 

Velaí está o Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños que abrangue un amplo conxunto de patrimonio entre as comunidades de Salcedo, Lourizán e San Xulián. Pero que pode ser aínda maior se a Comunidade de Montes de San Xulián cumpre o seu compromiso de ampliar o roteiro cara ao Parque da Natureza de Castiñeiras coa limpeza, recuperación, sinalización e posta en valor dos xacementos arqueolóxicos de Champás e da Carrasca -agora, neste último conxunto rupestre, con nove posibles estacións en vez das seis iniciais-. E a partir do Espazo Sete Camiños e do Lago de Castiñeiras, o percorrido polo patrimonio prehistórico continuaría cara á Ruta das Mámoas do Morrazo. E a maiores, a ruta do Monte Penizas. 

A oferta é abundante e de calidade: para o público escolar da propia vila, da bisbarra e, por que non, tamén doutras comunidades (a Área Arqueolóxica de Tourón en Pontecaldelas recibía a semana pasada a visita dun grupo de estudantes de Barcelona); para os numerosos visitantes que se achegan a Marín e ao Morrazo buscando algo máis que sol e praia; para a veciñanza marinense a través dos programas de divulgación que impulse o Concello tal e como contempla un dos puntos da moción sobre o Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico referente á posta en marcha de campañas informativas e de sensibilización social. 

…Un Plan de Protección do Patrimonio Arqueolóxico que ten que prosperar, con prazos, os que sexan quen de consensuar os representantes políticos do Concello, ou tomando como referencia similares experiencias impulsadas noutras localidades, ou consultando con profesionais e especialistas na materia; pero que ten que servir para botar man dunha vez dun legado que, por responsabilidade coas xeracións vindeiras, non se pode seguir ignorando por máis tempo. Velaí están iniciativas puxantes como a de procurar a declaración da Arte Rupestre Galega como Patrimonio da Humanidade, impulsada polo arqueólogo Antonio de la Peña, o historiador Buenaventura Aparicio e o antropólogo Rafael Quintía. 

Conclúo esta intervención retomando a petición inicial de que deixen a xestión do patrimonio arqueolóxico fóra da discusión política, á marxe da estratexia partidista e lonxe da confrontación ideolóxica

Esta idea e todas as demais que conforman este modesto argumentario son froito dun proceso de reflexión propio, e á vez compartido por moita máis xente que non pode estar aquí nin trasladarlle o seu parecer, pero que subscribe este documento e se adhire ás propostas presentadas. Algunhas desas persoas son profesionais acreditados en materia de Historia e Arqueoloxía, investigadores ou expertos no patrimonio cultural marinense: Buenaventura Aparicio, Antonio de la Peña, Álvaro Arizaga, Antonio Costa, Paulo Troitiño.

A eles vai o meu agradecemento e a gratitude da Asociación Monte Pituco pola súa xenerosidade, e tamén a vostedes pola súa atención.

Publicado por: MontePituco | 04/04/2017

RENOVANDO AS COMUNIDADES DE MONTES

La Voz, 4 abril 2017

Los comuneros reclutan a jóvenes para enseñarles a gestionar el monte

Se trata de un proyecto europeo que se llevará a cabo en verano en Pontevedra, pero que está abierto a personas de toda Galicia

El proyecto con financiación de la UE en el que se metió la mancomunidad de llama Comunix. Y tiene detrás tanto al Centro de Estudios de la Universidade de Coímbra, la cooperativa gallega Trespés y la Partecipanza Agraria de Notantola, en Italia. El objetivo es seleccionar a 21 jóvenes que durante la segunda quincena del mes de agosto pasen una semana en Pontevedra y otra en Extinta de Freguesía, en Portugal, familiarizándose con las distintas formas de gestionar el monte. En el caso pontevedrés, la intención de los organizadores es que los jóvenes tengan como puerto base las instalaciones de Lourizán. Desde Trespés, la cooperativa encargada de toda la intendencia, señalaban que se eligió Pontevedra como la zona donde tendrá lugar esa escuela sobre gestión del monte por varios motivos: «Penso que nesa zona hai experiencias de xestión do monte interesantes, e o feito de que funcione unha mancomunidade que aglutine ás comunidades tamén é meritorio. Ademais todo o entorno de Pontevedra é moi propicio para este programa».

Publicado por: MontePituco | 03/04/2017

SOBRE OS NOVOS PETROGLIFOS, NA PRENSA

Diario, 2 abril 2017

Marín suma tres nuevos restos arqueológicos en San Xulián


 

La Voz, 2 abril 2017

Nuevos restos arqueológicos en Marín

 


 

Faro, 2 abril 2017

Descubren tres nuevos yacimientos en A Carrasca, en el monte de San Xulián

 


 

Pontevedraviva, 1 abril 2017

Descubren tres nuevos yacimientos arqueológicos en Marín

 


 

Historia de Galicia, 1 abril 2017

Aparecen tres novas estacións de arte rupestre no monte de San Xulián, en Marín

 

 

Publicado por: MontePituco | 02/04/2017

HOXE, ASEMBLEA NA COMUNIDADE DE MONTES DE SAN XULIÁN

DiarioDePontevedra

Diario, 28 marzo 2017

A Comunidade de Montes de San Xulián convoca a súa asemblea para o domingo

Publicado por: MontePituco | 01/04/2017

TRES NOVOS XACEMENTOS ARQUEOLÓXICOS NO MONTE DE SAN XULIÁN

O monte veciñal de San Xulián enriquece o patrimonio arqueolóxico de Marín con tres novos xacementos descubertos na Carrasca 

Xunto cun motivo inédito na vila, tamén están en proceso de catalogación como Bens de Interese Cultural outros dous conxuntos rupestres en San Tomé de Piñeiro e Ardán 

 

Tres novas estacións de arte rupestre veñen de ser descubertas no lugar da Carrasca, no monte comunal de San Xulián, e a delegación territorial en Pontevedra do Servizo de Patrimonio Cultural xa foi informada da súa existencia para que se proceda á súa catalogación como Bens de Interese Cultural (BIC) ao abeiro das garantías de protección e conservación que contempla a Lei de Patrimonio Cultural de Galicia. 

Destaca un dos elementos atopados, con forma cuadrangular e reticular, xa que en Marín non se tiña inventariado ningún petróglifo destas características e no Morrazo son moi escasos. Ao seu carón tamén se identifican o que semella ser una figura zoomorfa e outros trazos que os técnicos terán que analizar para a súa identificación. 

Carrasca

Un segundo conxunto está formado por varias cazoletas ou coviñas.

A Carrasca, coviñas

E o terceiro grupo é unha pequena combinación de círculos concéntricos nunha rocha que quedou ao descuberto trala caída dun eucalipto que lle medrara enriba. 

Precisamente, estes achados atópanse na mesma zona da Carrasca onde xa hai catalogados como BIC outros seis xacementos arqueolóxicos. Un deles -o conxunto número 5- resultou agredido a finais do pasado ano como consecuencia duns traballos de desbroce encargados pola Comunidade de Montes de San Xulián sen as preceptivas medidas de sinalización previa e de control arqueolóxico. 

Ademais, trátase dun lugar con masa forestal a base de eucaliptos e piñeiros; especies pirófitas que, en caso de producirse un incendio, terían un efecto devastador nestes gravados, cuxa antigüidade se remonta á Idade do Bronce. 

OUTROS XACEMENTOS 

O naturalista e bo coñecedor do patrimonio marinense Paulo Troitiño é o autor destes descubrimentos, aos que se suma a localización doutro posible conxunto arqueolóxico en Chan de Lagucheiros, na parroquia de San Tomé de Piñeiro, preto da mámoa catalogada como Lagucheiros nº2. A rocha, en cuxa descuberta tamén participou Alfredo Velo, contén dúas pías ben traballadas e algunha cazoleta. 

Lagucheiros

Asemade, os técnicos do Servizo de Patrimonio Cultural foron informados da presenza doutro posible conxunto rupestre no lugar de Xuncal, pertencente á parroquia de Ardán, atopado por Cándido Martínez, do colectivo ecoloxista Luita Verde. Os motivos gravados son varias cazoletas ou coviñas de distintos tamaños, diámetros e profundidades, algunhas delas unidas entre si. Neste caso, a rocha -ao carón dunha estrada- podería ter sido desprazada do seu lugar orixinal para acomodala no muro dunha finca, preto do rego das Gorgadas. 

Xuncal

RECOÑECEMENTO 

Diante da participación da Asociación Monte Pituco na próxima Comisión Informativa de Cultura do Concello de Marín para urxir os responsables municipais a tomar medidas de protección, posta en valor e conservación do patrimonio arqueolóxico, esta entidade veciñal incide na trascendencia dos novos achados que veñen enriquecer o legado prehistórico da vila, e en particular, reforzar o peso da parroquia de San Xulián nese inventario. 

Dende a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo secundan esta postura e, ademais, inciden na necesidade de que o Concello de Marín deixe de centrarse exclusivamente na atención aos petróglifos de Mogor para preocuparse tamén pola protección e posta en valor dos gravados rupestres situados ao longo do ámbito municipal, tanto no rural como en chan rústico forestal e de espazos naturais, achegando os sendeiros -Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños, Ruta de Penizas, Ruta das Mámoas do Morrazo, Parque de Natureza de Castiñeiras- aos bens e en consonancia coa correcta ordenación do territorio.

Estes novos achados -xunto con outros descubertos nos últimos anos- veñen amosar que o concello marinense posúe moitos máis bens culturais e arqueolóxicos dos que están inventariados na planificación urbanística en vigor. Non ten razoamento que, mentres outros concellos morracenses como Moaña ou Cangas rondan a centena de bens catalogados, o PXOM de Marín non pase dos sesenta, dos cales só vintecinco son xacementos con gravados rupestres, os cales están mal identificados graficamente, mal situados na cartografía, e unha ampla maioría atópanse abandonados e desprotexidos. 

Ambas organizacións, que apoian a declaración impulsada dende SOS Arte Rupestre Galega para acadar a declaración desta forma de inscultura prehistórica ao aire libre como Patrimonio da Humanidade, advirten que no Concello de Marín cómpre primeiro unha correcta catalogación destes bens culturais e a súa posta en valor para corrixir a situación de desamparo na que se atopan. Do contrario, desgrazadamente, seguirase incorrendo na protección sen valor e nas meras etiquetas.

[Fotografías: Paulo Troitiño]

 

Publicado por: MontePituco | 31/03/2017

CHARLA DE ARQUEÓLOGOS SOBRE MONTEALEGRE

Charla sobre o castro de Montealegre en Moaña

Os arqueólogos Roberto Aboal, Elena Cabrejas e Rafael María Rodríguez, xunto coa historiadora Marisa Pazos participan ás 19:30 horas no salón de actos do IES As Barxas  de Moaña, nunha charla sobre a excavación arqueolóxica que se realizou no castro de Montealegre con motivo da primeira fase das obras do Corredor do Morrazo.

Ante a decisión da Consellería de Infraestruturas de iniciar sondeos xeotécnicos no interior do túnel que discorre debaixo do castro para valorar a viabilidade de amplialo sen ter que afectar o resto do poboado castrexo, a Plataforma Salvemos o Castro de Montealegre vén de amosar certa satisfacción polo que perciben como un “cambio de posición”, pero manteñen a “alerta” e a “cautela”.

Non sorprendería que a Xunta estivese manobrando de xeito artificioso e de cara ‘á galería’ para posteriormente acabar xustificando o mantemento do trazado inicial aducindo calquera tipo de problema técnico. 

 

Fai ben a Plataforma en manter firme o seu posicionamento a prol da afección cero ao castro, que xa foi parcialmente afectado cando se abriu o Corredor.

Publicado por: MontePituco | 30/03/2017

PANDA DE TRISTES

Folio pegado no panel informativo agredido do Espazo Sete Camiños, na entrada do Monte Pituco.

Mini-panda de tristes e patéticos

Trala repercusión que tivo na prensa local a visita do deputado provincial da Marea, Xosé Lois Jácome, ao Monte Pituco (Pornedo) para expresar o seu rexeitamento ao proxecto de construcción dun polígono industrial en plena fachada litoral de Marín, aos partidarios desta aberración urbanística, ambiental e patrimonial non lles faltou tempo para vir cuspir a súa rabia, a súa impotencia e a súa ignorancia ao panel informativo do Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños situado na pista de acceso ao Pituco.

…Ese panel agredido por mans cobartes e mentes impermeables ao coñecemento e ao civismo, do que só queda a chapa metálica e apenas un pedaciño da lámina que amosaba o plano do Espazo cos principais elementos que se poden visitar. 

Posiblemente esa vil sabotaxe proveña das mesmas mans -ou parecidas- que agora utilizan este panel como o seu particular ‘muro das lamentacións’. 

Lamentacións que veñen de quen sabe que non ten a razón pero que turra irracionalmente para tratar de levar a auga polo seu rego. Lamentacións de quen ve como a súa pataleta se desmorona porque queda sen o arbitrario argumento político de quen favoreceu a clasificación do Monte Pituco como solo industrial no PXOM. Lembran? “Ese polígono é inviable e non se vai construír na vida”, frase antolóxica do ex-concelleiro de Urbanismo, Xosé María Vilaboa, trala charla do arqueólogo Álvaro Arizaga no Ateneo Santa Cecilia.

Posiblemente ese estúpido ataque veña das mesmas mans -ou parecidas- que antano orquestraron unha noxenta campaña de despretixio contra promotores desta humilde Asociación en Defensa do Monte Pituco. Humilde pero con todos os principios dos que carecen os que agora veñen pegar un cutrísimo folio con catro escuálidas tiras de cinta adhesiva. 

Un dicta e outro escribe -as súas faltas de ortografía son clamorosas- e plantifica o vómito na entrada do Pituco, para que a vexamos. Os mesmos que antano promovían a instalación non de un, senón de dous polígonos no Monte Pituco. Os mesmos que instrumentalizaron unha asociación veciñal para tratar de darlle cobertura aos seus escuros intereses.

Mini-panda de tristes e patéticos.

…A vosa desesperación, o noso alento.

Ouveades, logo cabalgamos!

 

Publicado por: MontePituco | 29/03/2017

ANUNCIAN PARA ABRIL E MAIO A LIMPEZA DE CAMIÑOS

Diario, 29 abril 2017

Marín planifica la limpieza y el desbroce de zonas públicas entre abril y septiembre

“…Dentro de la planificación prevista, en los meses de abril y mayo se realizará el desbroce de las zonas comprendidas entre la carretera vieja de Marín, en los lindes con Pontevedra y el vial provincial EP-0019. Así, en estos dos meses se acometerá la limpieza de las zonas de Pereiras, A Estivada, Arealonga, O Pituco, A Cañota, Pitanxo, A Laxe, O Carragal, Casal, Bravos, Viñas Blancas, A Raña y Outeiro…”

“…Y en agosto se incluirán los lugares que están en la parte alta de Marín, como Carballal, Igrexario de San Xulián, Grela, Bouza, Pena, Caeiro, Coirados, A Roza, Vista Alegre, Macenlle, Moreira, Pardavila, Fixón, O Pozo, Cadrelo, O Pereiro, Silvestre, Troncosa, Esperela, Ruanova, Sobreiras, Ameal, Oubiña, Currás, A Torre, Cernello, Igrexario de San Tomé de Piñeiro, O Coto, Allariz, Miñán, Candóns y Pastoriza”.

Dende o pasado 2016 a Asociación Monte Pituco vén reclamando diante da Deputación de Pontevedra a limpeza das cunetas na estrada de titularidade provincial que discorre pola parroquia de San Xulián. 

A falta de seguridade vial para os peóns é evidente pola falta de espazo para camiñar, xa que a vexetación -non só herba e fentos inofensivos, senón tamén pólas de acacias con pinchos e silvas cos seus correspondentes pinchos- invaden o estreito espazo que as persoas -moitas, de idade avanzada- teñen para desprazarse. 

Ninguén se dignou en contestar. As máquinas levan todo este tempo sen aparecer. E esta situación vai persistir porque o conflicto do persoal do Parque de Maquinaria non ten trazas de resolverse, polo que adiantou a semana pasada o deputado provincial da Marea, Xosé Lois Jácome.

Confiamos en que o Concello chegue a algún acordo coa Deputación para asumir este servizo. A estas alturas, tralo paso do outono e do inverno, a vexetación -aínda que seca- segue representando unha molestia e un perigo para o tránsito vial. Pero coa chegada da primavera, a masa vexetal vai seguir medrando sobre a capa anterior, agrandando o voume e deixando a estrada impracticable.

Cómpre unha solución urxente e dilixente. Dende a Asociación Monte Pituco non quedará máis remedio que reiterar as queixas por escrito, das que se irá dando cumprida conta.

Estrada de San Xulián: A Bouza - O Caeiro.

Curva da Pena, agosto de 2016

Publicado por: MontePituco | 28/03/2017

OUTRO VERQUIDO: PERSIANAS, CRISTAIS, MADEIRAS…

Vimos de localizar un novo verquido a carón do túnel da Variante entre A Pena e O Caeiro. Nesta ocasión, os vándalos, os incivilizados, os cafres, guindaron persianas, restos de madeira vella e, o que é peor, cristais que están esnaquizados en pedazos.

Moito coidado! Precaución! 

20170325_182008

Verquido de persianas, cristais e madeiras

 

Publicado por: MontePituco | 27/03/2017

ESTE DOMINGO, ASEMBLEA DE COMUNEIR@S

Asemblea na Comunidade de Montes de San Xulián

Publicado por: MontePituco | 26/03/2017

A VISITA DE X.L. JÁCOME AO MONTE PITUCO, NA PRENSA

PontevedraViva.com, 25 marzo 2017

Las demandas del Monte Pituco llegarán a la Deputación

“El PGOM de Marín tiene catalogado el espacio del Monte Pornedo como “suelo industrial” y curiosamente a un lado del también conocido como Monte Pituco está el límite administrativo con el Concello de Pontevedra “que tiene clasificado el suelo como de interés arqueológico”.

“Nos encontramos ante dos figuras urbanísticas totalmente contrarias y separadas por una línea imaginaria”, destaca. El diputado provincial, que visitó y hizo parte del roteiro del Monte Pornedo este fin de semana, tuvo oportunidad de observar dichos yacimientos arqueológicos con los que el Concello de Pontevedra pone en valor dicho suelo.

“No entendemos cómo el Concello de Marín puede tomar una posición tan opuesta al de Pontevedra, habida cuenta el valor patrimonial y histórico que contiene este monte”, valoró. “Esto es grave, pues si en un futuro Marín precisara de un polígono industrial, su construcción se llevaría a cabo en dicho monte, el cual es actualmente de uso y disfrute del vecindario marinense”.


 

Noticias de Vigo, 25 marzo 2017

O deputado provincial, Xosé Lois Jácome (Coalición SON), levará as demandas do Monte Pituco e a posta en valor dos muíños de Loira á Deputación

“Nós queremos apoiar as asociacións que están traballando na defensa do Monte Pituco, especialmente no plano divulgativo, a través da posta en valor do patrimonio arqueolóxico e da promoción deste enclave como espazo de interese ambiental e paisaxístico. O deputado provincial, amosa o seu absoluto apoio ás reivindicacións destes colectivos e rexeita enerxicamente a posible construción dun polígono industrial nesta zona natural de lecer”.


 

Faro, 26 marzo 2017

Marea lleva la “contaminación acústica” del puerto al Congreso

Pregunta al Gobierno sobre la playa de Aguete – Apoya a los colectivos que demandan la protección ambiental de Monte Pituco

“El diputado provincial Xosé Lois Jácome mantuvo ayer una reunión con los ediles de Marea de Marín y miembros de la asociación Monte Pituco en Defensa do Monte Pornedo. El PXOM de Marín ha catalogado el espacio del Monte Pornedo como suelo industrial. Al lado del también conocido como Monte Pituco está el límite administrativo con el municipio de Pontevedra, que ha clasificado el suelo como de interés arqueológico. “Nos encontramos ante dos figuras urbanísticas totalmente contrarias y separadas por una línea imaginaria”, expone el diputado provincial. Xosé Lois Jácome indicó que “no entendemos como el Concello de Marín puede tomar una posición tan opuesta al de Pontevedra, habida cuenta el valor patrimonial y histórico que contiene este monte”. Por eso Marea apoya las reivindicaciones de los colectivos sociales que como Defensa do Monte Pituco demanda una protección del entorno y una calificación medioambiental para este suelo”.


Twitter de Xosé Lois Jácome
Twitter de Xosé Lois Jácome
jacometwit2
Twitter de Xosé Lois Jácome
Publicado por: MontePituco | 25/03/2017

VISITA DA MAREA MARÍN E X.L. JÁCOME AO ‘BALCÓN DA RÍA’

Xosé Lois Jácome e Marea Marín no 'balcón da ría

Pareceulle “absurdo”. Iso dixo cando lle explicamos ao deputado provincial da Marea na Deputación de Pontevedra, Xosé Lois Jácome, que o Monte Pornedo está clasificado no PXOM de Marín como solo industrial, e que xusto ao carón -cruzando a liña imaxinaria do límite municipal-, o Concello de Pontevedra ten catalogada esa parte do monte de Lourizán como de interese arqueolóxico.

É que é absurso, ilóxico, incomprensible… Pero así o decidiu a Corporación Municipal que tramitou o planeamento urbanístico; entre eles, un ex-edil de urbanismo que agora afirma que no Monte Pornedo non se vai construír “na vida” ningún polígono industrial porque é “inviable”. E mentres temos que aturar este tipo de revelacións chulescas e extemporáneas, estamos agardando a que o Tribunal Superior de Xustiza de Galicia falle non unha, senón dúas demandas interpostas pola Asociación Monte Pituco: unha contra o PXOM de Marín e outra contra o Plan Sectorial de Ordenación de Áreas Empresariais de Galicia.

Mentres uns políticos torpedean, obstaculizan e ningunean iniciativas a prol da defensa e da conservación deste espazo, outros polo menos interésanse por coñecer as súas problemáticas a pé de campo.

O grupo municipal da Marea Veciñal de Marín reuniuse este sábado con Xosé Lois Jácome para solicitarlle a súa mediación na Deputación de Pontevedra para que se leven a cabo melloras que teñen que ver co noso Concello: a recuperación e a posta en valor dos muíños de Loira, a mellora da seguridade vial -as cunetas están invadidas pola vexetación!- na estrada provincial que dende o cruce de Pardavila pasa polo Pituco e sube ata Figueirido, iluminación no acceso á Variante de Marín -que moitos condutores pasan de longo e dan voltas- no lugar de A Pena, recordarlle a proposta para poñerlle o nome de Xan Montenegro ao treito da estrada de San Xulián onde se instalaron as beirarrúas polas que tanto loitou este activista veciñal…

A xuntanza foi posterior á visita polo Monte Pituco, que comezou na arboreda, onde edís da Marea de Marín lle explicaron dunha parte a situación do Porto de Marín e as propostas para que se incremente o uso social das instalacións da Escola Naval.

Ao longo do treito pola pista forestal do Pituco, Xosé Lois Jácome coñeceu non só os aspectos políticos que marcaron a clasificación deste monte como solo industrial, primeiro no PXOM municipal, despois ao quedar incluído no Plan Sectorial de Áreas Empresariais de Galicia. Tamén lle explicamos a pertenza deste enclave ao Espazo Natural e Arqueolóxico dos Sete Camiños: unha iniciativa impulsada en principio por unha comisión técnica da que formou parte a Asociación Monte Pituco e asumida posteriormente polas comunidades de montes de Salcedo, Lourizán e San Xulián.

Precisamente, o que se lle solicitou ao deputado provincial foi apoio para que a Deputación se interese polo valioso e abundante patrimonio arqueolóxico existente no Monte Pituco, para que esta contorna forme parte dos roteiros recomendados para a práctica do sendeirismo, para que se teña en conta o valor cultural, natural e paisaxístico nas iniciativas que impulse o organismo provincial vencelladas aos montes como espazos de lecer cidadán.

Quedamos coas impresións de Xosé Lois Jácome trala visita ao ‘balcón da ría’, compartidas a través das súas canles nas redes sociais: 

“Está claro que é un dos lugares de desfrute da veciñanza marinense. As vistas son espectaculares; non se pode poñer aquí un polígono”

 

 

Publicado por: MontePituco | 24/03/2017

EUCALIPTOS vs. PATRIMONIO PREHISTÓR

Faro, 24 marzo 2017. Entrevista Buenaventura Aparicio

“Hai un gravísimo problema hoxe en día na arqueoloxía que é a eucaliptización. Cando hai 40 anos empecei a prospectar había moito carballo e aínda podías ver a forma dos castros e ter unha perspectiva, un panorama deles. Hoxe en día é imposible. Daquela o castro da Sividade tiña unha vexetación de carballos e agora está cheo de eucaliptos. Para esta exposición utilizamos un dron a fin de obter unha vista aérea e é totalmente imposible; non se ve nada máis que arborado”. 

“Os eucaliptos son un gravísimo problema en todos os sentidos: destrozan coas raíces os petróglifos, as mámoas, e están invadindo totalmente. Non se ven as igrexas nin as aldeas. Onde vías as aldeas con casas, os campos e máis atrás os bosques, agora ves eucaliptos. Están chegando aos pastizais e mesmo nalgúns sitios estanse metendo nas terras de pan, nas agras, que eran lugares sagrados. Ou lle poñemos couto aos eucaliptos ou a paisaxe de Galicia se destrúe”.

Publicado por: MontePituco | 21/03/2017

DÍA FORESTAL MUNDIAL LONXE DO MONTE PITUCO

20170322_083401

Na terra do poeta Miguel Hernández, pero co Monte Pituco no corazón e na mente

21 de marzo, comezo da primavera

Día Forestal Mundial

Día da Poesía

Asturianos de braveza,

vascos de piedra blindada,

valencianos de alegría

y castellanos de alma,

labrados como la tierra

y airosos como las alas;

andaluces de relámpagos,

nacidos entre guitarras

y forjados en los yunques

torrenciales de las lágrimas;

extremeños de centeno,

gallegos de lluvia y calma,

catalanes de firmeza,

aragoneses de casta,

murcianos de dinamita

frutalmente propagada,

leoneses, navarros, dueños

del hambre, el sudor y el hacha,

reyes de la minería

señores de la labranza,

hombres que entre las raíces,

como raíces gallardas,

vais de la vida a la muerte,

vais de la nada a la nada:

yugos os quieren poner

gentes de la hierba mala,

yugos que habéis de dejar

rotos sobre sus espaldas.

Fragmento de ‘Vientos del pueblo me llevan’: Miguel Hernández

 

Publicado por: MontePituco | 17/03/2017

O ‘RAIO VERDE’ NO SOLPOR, DENDE O MIRADOIRO DO PITUCO

Solpor no Monte Pituco (Fotografía: Antonio Costa)

17158993_1560319043996435_4236858185809202352_o

Solpor no Monte Pituco (Fotografía: Antonio Costa)

Solpor no Monte Pituco (Fotografía: Antonio Costa)

17359329_1560318993996440_6167577303973304633_o

Solpor no Monte Pituco (Fotografía: Antonio Costa)Solpor no Monte Pituco (Fotografía: Antonio Costa)

Cando o ánimo está doente e a frustración nos invade vendo a diario as falcatruadas destes malnacidos que nos están a gobernar arruinando o noso territorio, ese que temos prestado dos nosos fillos e netos, faise imprescindible voltar a pisar a terra en desagravio, tentando que nos perdoe polo mal que o estamos a facer consentindo, como bois capados, que nos leven ao matadoiro sen tan sequera facer ademán de resistirnos. Cando no solpor os perfís se van difuminando e a escuridade vai tapando as pegadas das desfeitas que cometemos a diario, un lugar no que relaxarse e gozar dunhas postas de sol impresionantes e, algunhas veces con fortuna chegar a ver o esquivo “raio verde” que nos dá un chisquiño de esperanza de que as cousas poidan mudar, é o Monte Pornedo, ou Pituco, no Concello de Marín, onde a estulticia dos dirixentes actuais do concello -e antes os do BNG- consentiron que no PXOM se incluíra este privilexiado lugar como solo industrial, esquecendo que xa fai máis de catro mil anos os que por alí vivían gravaran as súas creenzas nas pedras que estes malnacidos desprezan. Sirvan estas fotos para dar un aldabonazo nas concencias das xentes de boa vontade que, de seguro, sentiranse avergoñadas de ter esa caste de representantes politicos.

Fotografías e texto: Antonio Costa

Publicado por: MontePituco | 16/03/2017

EN CUNTIS COMBINAN NATUREZA E PATRIMONIO PARA XERAR RIQUEZA

Diario, 14 marzo 2017

Acultureza se pone en marcha para promocionar cultura y naturaleza

Convertir los rasgos culturales y la naturaleza en un reclamo publicitario que sirva para atraer a los visitantes y potenciar la actividad económica del municipio es el objetivo que persigue Acultureza, una empresa creada en Cuntis que se pone en marcha con la pretensión de contar con la participación de los establecimientos de hostelería, comercio y otras actividades (…) En la hoja de ruta de Acultureza también figura la organización de visitas guiadas a los lugares más emblemáticos del municipio. Uno de ellos será siguiendo el itinerario de fuentes termales y otro, Castrolandín. Barreiro indicó que el proyecto trasciende los límites de Cuntis y expuso que quieren incluir otros parajes especialmente significativos de municipios próximos, como Campo Lameiro, Caldas de Reis, Barro y Moraña.

…Dedicado aos que din que “as pedras non dan de comer”…

Publicado por: MontePituco | 15/03/2017

CAMPAÑA CONTRA A VELUTINA EN SAN XULIÁN

Diario, 14 marzo 2017

Medio Ambiente y Depogal informarán a los vecinos de San Xulián sobre la velutina

La ronda de charlas promovidas por el departamento municipal y los apicultores tiene una nueva cita el domingo en Marín de arriba.

Vespa Velutina no Caeiro, San Xulián de Marín

Publicado por: MontePituco | 14/03/2017

ROTEIRO POLOS MONTES DO HÍO

Roteiro pola protección dos Montes do Hío

No último roteiro deste inverno organizado pola Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo visitamos os monte do Hío, nun traxecto de ida e volta que nos levou dende as areas da praia ata os enormes penedos que coroan a bisbarra.

Seguindo a senda municipal do litoral e o GR-59 da Ecorrota do Morrazo, tamén pasamos polos lugares de A Coviña, Outeiro Negro, Monte do Castro, A Cruz de Castro, As Covas, A Fontenova, A Cruxa, A Fanica, Facho de Hío, Outeiro Batente, A Fanica, A Castiñeira, Igrexario, A Fontenla e Liméns, para rematar na explanada do Frendoal.

Precisamente, a pé de praia destaca o complexo dunar da Enseada de Liméns, un dos máis importantes da comarca e da provincia, que pertence ao espazo natural Barra e Cabo Home, e que está catalogado como chan rústico de especial protección de espazos naturais polas Normas Subsidiarias de Planeamento da provinvia de Pontevedra.

Praia de Limens

Na praia de Liméns, en Cangas

Pasada a ponte antiga de pedra que atravesa o rego de Liméns na súa embocadura, está a calzada empedrada que sobe pola Coviña, con gravados rupestres da Idade do Bronce.

Petroglifo que sobre pola Coviña, preto de Liméns

Petroglifo que sobre pola Coviña, preto de Liméns

Chegamos a Monte do Castro que acolle, como o seu nome indica, un asentamento castrexo da Idade do Ferro, inventariado e catalogado como Patrimonio Cultural de Galiza. Está situado a 150 metros de altitude sobre o nivel do mar, entre as enseadas de Liméns e de Barra. A zona presenta numerosas penedías graníticas, pías, alvéolos, cacholas e vestixios dalgún petróglifo da Idade do Bronce. Ademais, posúe unhas impresionantes e amplas vistas panorámicas da entrada da ría de Vigo.

Subida ao Monte do Castro, nos Montes de Hío.

Vistas dende o Monte do Castro, nos montes de Hío.

Dende o Monte do Castro, nos montes de Hío.

DSC_0188

Vistas dende o Monte do Castro, nos montes de Hío.

Outro dos elementos interesantes do percorrido foi o tránsito pola monumental calzada empedrada da Fanica, de gran valor civil e etnográfico.

Vistas dende o lugar da Fanica, nos montes do Hío.

E novamente as vistas panorámicas volveron deixarnos abraiados da beleza da nosa paisaxe. No alto de Outeiro Batente, coa súa caseta de vixianza do Facho de Hío, está a unha altitude duns 241 metros sobre o nivel do mar; trátase pois do punto máis alto de toda a subpenínsula da parroquia do Hío- anexa á península do Morrazo polo Viso, entre o humidal da Lagoa de Vilariño e o complexo dunar de Liméns-.

Vistas de Cíes dende Outeiro Batente, nos montes de Hío.

DSC_0194

Cándido Martínez, da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo

Neste alto tamén se localizan petróglifos, como o do Alto da Serra, datadi na Idade do Bronce, e xacementos que se remontan ao neolítico e o medievo, como o da Cova da Loba e o Corral de Barra.

Dende Outeiro Batente tamén se poden divisar os montes da parroquia en toda a súa extensión, así como as entradas das rías de Vigo e de Pontevedra a través da Enseadas de Barra e de Aldán, respectivamente.

A paisaxe é espectacular, dominando sobre o complexo dunar de Nerga-Barra e Cabo Home ata o Facho de Donón, que pertencen ao espazo natural protexido pola Rede Natura da Costa da Vela. En fronte pódese gozar da impoñente silueta das Illas Cíes, que forman parte do Parque Nacional Marítimo Terrestre das Illas Atlánticas.

Pola marxe que dá á Enseada de Aldán, vense unhas non menos fermosas panorámicas da Serra da Madalena e do Monte Borrallido, do espazo natural protexido pola Rede Natura de Cabo Udra, e das Illas Ons ao fondo, igualmente incluídas no Parque das Illas Atlánticas.

Os montes conteñen varios hábitats de interese comunitario -vexetación pioneira na rocha silícea, breixeiras secas europeas, vexetación oromediterranea con presenza de toxeira e xesteira, carballeiras galaico portuguesas, bosques aluviais e brañas húmidas atlánticas-.

Xa en Hío, foi obrigada a parada diante do núcleo rural do Igrexario, con mostras de arquitectura popular e civil. Un dos monumentos máis sobranceitos neste punto é, a nivel relixioso, a igrexa románica do século XII de Santo André e o famoso cruceiro de estilo barroco de finais do século XIX.

Portal da casa parroquial de Hío

Interior da casa parroquial do Hío.

Cruceiro e igrexa do Hío.

Cruceiro do Hío.

Para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo as principais afeccións para os montes da parroquia do Hio nas últimas décadas foron os monocultivos forestais, a eucaliptización, os incendios forestais, as cortas indiscriminadas, a falta de silvicultura, o espallamento de especies doutras especies de flora invasora, as canteiras, as verteduras de terras e entullos, a instalación de antenas de telecomunicacións e os novos viais de acceso ás mesmas, a colocación de torretas e cableados aéreos de tendido eléctrico, a instalación de pozas de auga contraincendios, a presión urbanística residencial e o abandono e falta de posta en valor do patrimonio cultural.

Narcisos, no núcleo rural do Hío

 

Preto do núcleo rural de Liméns

De cara ao futuro, a Plataforma segue advertindo contra a persistencia dos monocultivos forestais e da eucaliptización. Mais tamén da existencia dunha solicitude para instalar unha grande antena de telefonía móbil por parte da multinacional France Telecom na área de protección do Monte do Castro.

Estrutura para a instalación dunha antena, no Monte do Castro

En marzo do 2012 a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo solicitoulle á Xunta de Galiza que os montes da parroquia do Hío, como corredor ecolóxico, figuraran como espazo ampliable á solicitude de ampliación da Rede Natura galega cara a un novo Lugar de Importancia Comunitaria que, a nome de Montes e Carballeiras do Morrazo, acollese os espazos naturais dos Montes do Morrazo e o Carballal de Coiro.

En xullo de 2015 a Plataforma solicitoulle tamén ao Concello de Cangas para estes montes a catalogación de Espazo Natural de Interese Local (ENIL). En abril de 2016 solicitoulle á Xunta de Galiza a clasificación para estes montes de Área de Especial Importancia Paisaxística (AEIP) así como varios Lugares de Especial Importancia Paisaxística (LEIP) para o Monte do Castro, Outeiro Negro, Alto da Fanica, Outeiro Batente, Outeiro da Vela e Outeiro das Hedras, dentro do Catálogo das Paisaxes de Galicia.

Palco para a festa do Entroido en Liméns

No núcleo rural de Liméns

[Texto, adaptación do artigo de Cándido Martínez para a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo / Fotos, Asociación Monte Pituco]

Publicado por: MontePituco | 13/03/2017

PETROGLIFO DO PORNEDO: RECONSTITUCIÓN DIXITAL

Petroglifo do Pornedo: reconstitución dixital, por Antonio Costa

Non podiamos comezar a semana de mellor maneira que con este AGASALLO -así, en maiúsculas- do amigo Antonio Costa. A reconstitución dixital 3D que está realizando de numerosos petróglifos espallados por Galicia adiante é unha contribución impagable ao coñecemento, divulgación e estudo do noso patrimonio.

Agora, o grupo nº1 do Conxunto Rupestre do Pornedo, no monte veciñal de San Xulián de Marín, súmase a esa destacada colección súa de estampas nas que, grazas á pericia de Antonio coa cámara e á axuda da tecnoloxía, podemos apreciar con máis nitidez e claridade da nunca os sucos que se gravaron na pedra aló pola Idade do Bronce, hai máis de 4.000 anos, representando motivos circulares e mesmo armas.

Lamentablemente, este fantástico gravado, que nada ten que envexar en valor histórico e artístico a outros Bens de Interese Cultural (BIC) con máis recoñecemento institucional, está AFECTADO -así, en maiúsculas (bis)- polo proxecto de construcción dun polígono industrial cun impacto brutal en plena fachada litoral da vila.

Pero co noso esforzo, cos nosos modestos recursos, e coa xenerosa achega de Antonio e doutros benqueridos amig@s do ‘balcón da ría’, seguimos e seguiremos berrando: No Monte Pituco (Pornedo), POLÍGONO NON!

Con este texto ilustra o propio Antonio Costa este traballo:

O PP que goberna o Concello de Marín so ten ollos para todo aquilo que poda producirlle beneficios, aínda que iso supoña sacar o mar -ao que tanto lle debe- da paisaxe marinense, ou pretender acabar coas paraxes mais fermosas do concello, como o Monte Pituco, ainda hoxe declarado como solo industrial a pesar da inmensa riqueza paisaxistica e arqueolóxica da zona. Tanto é así que nin sequera nos seus plans turisticos se contempla un roteiro que recorra as ducias de petróglifos que, á parte dos tres de Mogor, inzan o seu territorio. Sirva de exemplo a rocha nº1 do Pornedo, coas suas combinacións circulares, a sua serpe similar á da Pedra da Moura Encantada, e a representación de dúas armas: un puñal de folla triangular e unha espada ancha.

Older Posts »

Categorías