Publicado por: MontePituco | 24/07/2017

RUTA DA PEDRA EN COTOBADE

O segundo roteiro etnográfico e natural promovido pola Deputación de Pontevedra no marco do Ano do Patrimonio discorreu por Cotobade, terra de boa pedra e bos canteiros, para dar a coñecer o patrimonio arquitectónico vencellado ás vivendas, hórreos, muíños, pontellas e outros elementos construídos con técnicas tradicionais.

'Ruta da pedra' por Cotobade

'Ruta da pedra' por Cotobade

'Ruta da pedra' por Cotobade

Na primeira parada descubrimos unha vivenda con anexo para gardar o carro, máis un hórreo. Na zona de Cotobade os hórreos -denominados canastros no sur de Galicia- constrúense sobre pés de pedra con lousas transversais sobre as que repousa a estrutura principal.

Na parede da vivenda destaca a presenza de algo semellante a unha bufarda: un pequeno burato que, tradicionalmente, dá ao cortello situado na parte inferior da zona habitada e que cumpriría a función de respiradeiro para o gando.

E ao carón do acceso á estancia reservada para o carro, incrustada na porta, os restos dunha ferradura, como amuleto para atraer a boa sorte.

'Ruta da pedra' por Cotobade

'Ruta da pedra' por Cotobade

A carón da capela de San Brais, un cruceiro con capitel labrado e cruz lisa.

A aldea de Arufe, onde dende aproximadamente os anos 60 xa non reside ninguén nas cinco casas que conforman este pequeno núcleo, é outra mostra máis desta riqueza esquecida, tan só visitada por algún turista.

'Ruta da pedra' por Cotobade

'Ruta da pedra' por Cotobade

Deixando atrás Arufe, as paisaxes verdes dos prados e a humidade das carballeiras seguen acompañando os pasos desta expedición cara ao pasado. Nun punto do traxecto sorpréndenos a presenza dunha urna cun libro e notas manuscritas das persoas que comparten as súas impresións do camiño.

'Ruta da pedra' por Cotobade

Ademais de Damián Pereira para explicar aspectos da andaina relacionados coa flora e coa fauna da contorna, as explicacións técnicas sobre o oficio da canteiría corren a cargo do escultor e canteiro Marcos Escudero. A través do percorrido polas distintas vivendas e estruturas que fomos visitando non só coñecemos os nomes das pedras coas que se constrúe cada edificación -lintel, canzorro, jamba…-, senón tamén as ferramentas coas que se traballa. E algo moi importante, a fala dos canteiros, o verbo dos arginas.

Así, aprendemos algunhas palabras dos ‘arginas’ relacionadas co gremio…

arría: pedra

oereteira: fonte

lumia: porta

ciba: casa

escurio: pico

maruxa: maza

ferroncho: punteiro

cincel: quinto

xanvo: compás

gillo: cuña

mouco: monte

DSC_0334-min

DSC_0342-min

'Ruta da pedra' por Cotobade

Esta andaina permitiunos recordar a figura e o legado intelectual de Feliciano Trigo, autor -entre outras obras- do libro “O verbo dos arginas de Avedra. Xerga gremial dos canteiros de Pontevedra”, publicado en 1993 pola Deputación de Pontevedra. Home sabio e afable, de conversa fluida e xenerosa, este sacerdote oriundo de Vilanova de Arousa e afincado durante moitos anos no sur da provincia de Pontevedra, dedicouse á investigación e ao estudo do ‘latín’ dos picapedreiros e dos fabricantes de tellas e ladrillos. Faleceu en setembro de 2016 aos 94 anos. Sirva este artigo para honrar a súa memoria.

"O verbo dos arginas", de Feliciano Trigo.

[P.D.: Os itinerarios culturais da Deputación continuarán en Mondariz-Balneario arredor da carpinteiría, en Oia a través do oficio das redeiras, e en Mos coa cerámica]

 

 


Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

Categorías

%d bloggers like this: