Publicado por: MontePituco | 24/04/2017

ANDAINANDO POR RIOMAIOR, EN VILABOA

A Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo comezou a tempada de andainas de primavera cun roteiro para dar a coñecer a importancia natural, paisaxística e cultural dos montes das parroquias de Santa Cristina e de San Adrián de Cobres, nunha zona clasificada como solo rústico de especial protección de espazos naturais, forestal, de augas e patrimonial, no concello de Vilaboa.

Ruta pola protección dos montes de Vilaboa

Partindo dende a casa de cultura de Riomaior, o percorrido discorreu por estradas, corredoiras, pistas forestais e camiños de pé, seguindo treitos do sendeiro municipal dos muíños de Riomaior e do sendeiro ecolóxico do Morrazo: Costal, A Cardiña, rego do Portiño, Sobreira, Os Saxos, Monte das Barreiras, Martiñetas, A Pereiriña, Chan de Dego, Paradellas, As Cernadas e O Costal, ata o retorno no punto de inicio.

Entre os lugares de interese que se visitaron destacou o rego Maior e o seu principal afluente, o rego do Portiño, que contan cunha excelente área de ribeira cunha flora a base de carballeira, ameneiral, salgueiral, abeledo, loureda, cerdeiras, estripeiros, pereiras bravas, fungos, fentos, liques, brións e multitude de plantas nemorais e ribeireñas, moitas delas agora nunha policromática floración, dentro de hábitat natural prioritario de bosques aluviais. Tamén destaca a actividade agropecuaria nos núcleos rurais de Outeiro, Pazos, O Costal, A Cardiña, As Cernadas e Paradellas.

Ademais, existen vestixios arqueolóxicos no castro de Cobres ou do Coto, e un importante patrimonio etnográfico que conforman os 34 muíños coas súas canles e pontellas, restaurados no seu momento e integrados no sendeiro de pequeno percorrido do PR-G 102.

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

O núcleo rural de Sobreira -o fitónimo refírese á árbore do mesmo nome- está no val do rego do Portiño e pasa por ser un dos exemplos mellor conservados do rural morracense, co seu casal, hórreos e muros de pedra, corredoira empedrada e o verde mosaico de veigas cultivadas e dedicadas ao pasto para unha variada gandeiría extensiva (cabalar, ovina, caprina…).

As carballeiras da conca do nacemento do rego do Portiño pertencen ao hábitat de interese comunitario das carballeiras galaico-portuguesas. Tamén se realizaron repoboacións forestais con castiñeiros e outras frondosas autóctonas.

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Entre o Monte das Barreiras e A Pereiriña hai un sobreiral, considerado un dos máis importantes da península morracense dentro da súa subasociación coa emparentada carballeira. Denominada a nivel fitosociolóxico Rusco aculeati-Quercetum roboris quercetosum suberis, é proba fidedigna da influencia mediterránea e termófila con respecto ao clima oceánico a nivel bioxeográfico no Morrazo e nas Rías Baixas. Aínda se pode atopar nalgúns dos exemplares adultos das sobreiras o desprendemento da súa grosa cortiza, utilizada antigamente para a fabricación da cuberta das colmeas das abellas, tapóns, artes da pesca e outros aparellos e recubrimentos domésticos, daí tamén o nome de corticeiras.

Merecen tamén unha parada as densas matogueiras da urce vermella -Erica australis-, especie montana de gran porte e moi chamativa. No Morrazo só se atopan nestes montes, sendo as de maior altura entre as fortes pendentes das concas dos regos de Campolongo e dos Asubións, afluentes así mesmo do rego Maior.

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Asimesmo, resalta a presenza da carqueixa -Pterospartum tridentatum-, outra especie da matogueira montana que se atopa case en exclusiva nesta área a nivel morracense, con tons amarelados na súa floración, ao igual que a toxeira e a xesteira. No seu conxunto, conforman o hábitat de interese comunitario de breixeiras secas europeas.

Ademais de contribuír coa súa cor á beleza da paisaxe, estas especies de matogueira son de grande importancia para o desenvolvemento da fauna invertebrada e das abellas en especial, ao ser moitas delas melíferas, e tamén pola súa biomasa fertilizante e combustíbel a nivel agroforestal e polo tanto de grande valor paisaxístico, ambiental e socioeconómico.

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

O monte aberto da matogueira tamén descubre, por enriba dos 300 metros de altitude sobre o nivel do mar, as excelentes e amplas vistas panorámicas da Enseada de San Simón, no fondo da ría de Vigo, na actualidade catalogada como Zona de Especial Conservación dentro da Rede Natura. A extensa rede hidrográfica do rego Maior, cos nacementos das súas concas nos montes de Cobres, modelan a paisaxe e fan a función de corredores naturais e ecolóxicos cara á propia Enseada.

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

As principais afeccións para os montes das parroquias de Cobres nas últimas décadas foron os monocultivos forestais, a eucaliptización e os incendios forestais, xunto coas cortas indiscriminadas de arborado autóctono, a falta de silvicultura, as verteduras incontroladas de lixo e o espallamento doutras especies de flora alóctona e invasora, en especial das acacias e da cana de bambú. As principais ameazas no futuro son o parque eólico de Pedras Negras e a Área de Desenvolvemento Eólica do Morrazo e máis proxectos de exploración e de investigación mineira na súa proximidade.

DSC_1071

En marzo do 2012, a Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo solicitoulle á Xunta a ampliación da Rede Natura galega cara a un novo Lugar de Importancia Comunitaria que, co nome de Montes e Carballeiras do Morrazo, acollese os espazos naturais dos Montes do Morrazo e Coto Redondo, onde están integrados grande parte dos montes de Santa Cristina e de San Adrián de Cobres, o Carballal de Coiro, e outros ampliables.

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Ruta pola protección dos montes de Cobres, en Vilaboa

Texto: Cándido Martínez, da Plataforma en Defensa dos Montes do Morrazo

Fotos: Asociación Monte Pituco


Deixar unha resposta

introduce os teu datos ou preme nunha das iconas:

Logotipo de WordPress.com

Estás a comentar desde a túa conta de WordPress.com. Sair / Cambiar )

Twitter picture

Estás a comentar desde a túa conta de Twitter. Sair / Cambiar )

Facebook photo

Estás a comentar desde a túa conta de Facebook. Sair / Cambiar )

Google+ photo

Estás a comentar desde a túa conta de Google+. Sair / Cambiar )

Conectando a %s

Categorías

%d bloggers like this: